Tự Do Trong Chúa
Được sống tự do trên đất nước này là một ơn phước mà biết bao người trên thế giới mong mỏi nhưng không được. Sinh sống trên xứ sở này nhiều người trong chúng ta không nghĩ đến ơn phước được sống tự do, hay coi trọng ơn đó. Chúng ta xem tự do ăn nói, tự do thờ phượng, tự do đi lại, tự do làm việc là điều bình thường. Nhưng thực tế là trên thế giới hôm nay những tự do này là điều hiếm hoi. Biết bao nhiêu tỉ người trên thế giới hôm nay vẫn còn đang sống không có tự do đi lại, ngôn luận, tự do khỏi sự sợ hãi vì bắt bớ, hà hiếp, tù đày, tự do mưu sống theo khả năng và sở thích của mình.
Biết bao nhiêu tín đồ trong Chúa tại nhiều quốc gia Trung Đông vẫn không thể tự do thờ phượng ĐCJC, không được tự do để cất nhà thờ, thậm chí học KT tại gia. Họ khao khát được tự do, được thở không khí tự do, được sống trong xã hội tự do. Đây là một ước nguyện chung của mọi người trên đất bất luận màu da, tiếng nói, chủng tộc, văn hóa, quốc gia, lục địa.
Thứ năm vừa qua, HK kỷ niệm 248 năm từ ngày dành lại độc lập từ Anh Quốc. Độc lập là tự do lựa chọn, quyết định con đường sẽ đi, tương lai sẽ chọn. Độc lập và tự do cũng như hai mặt của một đồng tiền. Vào ngày 04 tháng 07, 1776, bản Tuyên Ngôn Độc Lập (Declaration of Independence) ra đời, tuyên bố 13 vùng thuộc địa của xứ không còn thuộc về Anh Quốc nhưng nay trở nên độc lập. Bản Tuyên ngôn xác nhận quyền bình đẳng của mọi người do ĐCT ban cho: "Chúng ta công nhận những sự thật sau đây là hiễn nhiên: rằng tất cả mọi người được sáng tạo hoàn toàn bình đẳng, rằng họ được uỷ thác bởi ĐCT với những quyền không ai có thể xâm phạm; trong những quyền đó là Sự Sống, Tự Do và mưu cầu hạnh phúc" (We hold these truths to be self-evident, that all men are created equal, that they are endowed by their Creator with certain unalienable Rights, that among these are Life, Liberty and the pursuit of Happiness).
Lịch sử quốc gia HK chính thức bắt đầu với lời tuyên bố về những nhân quyền ĐCT ban cho nên không chính quyền, chế thể, lãnh đạo nào có thể xâm phạm, gồm có Sự Sống, Tự Do và mưu cầu hạnh phúc. Và vì mọi người đều được ĐCT sáng tạo, đều mang hình của ĐCT nên mọi người đều có giá trị, và hoàn toàn bình đẳng. Điều quan trọng là 3 nhân quyền: Sự Sống, Tự Do và mưu cầu hạnh phúc không thể đối nghịch nhau: tự do để sinh sống, để có thể mưu cầu hạnh phúc, chứ không phải tự do để hại người, để đem đến khổ đau cho người.
Chú ý ba nhân quyền này liên quan với nhau: tự do phải được sử dụng để đem lại sự sống và tôn trọng mưu cầu hạnh phúc của người chung quanh. Tuy nhiên con người trong xã hội hôm nay dùng sự tự do của họ mà hoàn toàn không màng gì đến sự sống và mưu cầu hạnh phúc. Như quyền tự do của các phụ nữ phá thai. Quyền tự do này hoàn toàn bất cần mầm sống của các em bé không có cơ hội để sống. Chính vì quyền tự do này mà hàng năm hàng triệu mầm sống bị tiêu diệt!
Chỉ khi các nhân quyền này được ĐCT ban cho thì mới có thể bền vững, không ai cướp đoạt đươc. Bởi vì nếu tự do đến từ chính quyền thì chính quyền có thể lấy đi như các chế thể độc tài, vua chúa. Nếu từ triết lý thì dựa vào nền tảng triết lý của ai, trong thời nào?
CHÚA BAN CHO TỰ DO: TỰ DO LÀ GÌ, ĐỂ LÀM GÌ?
KT dạy rõ sự tự do đến từ ĐCT từ khi Chúa sáng tạo con người đầu tiên là A-đam và E-va và đặt họ trong vườn Ê-đen: Giê-hô-va ĐCT đem người ở vào cảnh vườn Ê-đen để trồng và giữ vườn. Rồi, Giê-hô-va Đức Chúa Trời phán dạy rằng: Ngươi được tự do ăn hoa quả các thứ cây trong vườn; nhưng về cây biết điều thiện và điều ác thì chớ hề ăn đến; vì một mai ngươi ăn chắc sẽ chết. (STK 2:15-17)
A-đam & E-va được tự do để ăn tất cả các hoa quả từ các thứ cây trong vườn, ngoại trừ một cây. Tại sao ĐCT ban cho A & E điều răn & sự tự do? Để biết rõ con người có thật sự tin lời Chúa và yêu thương Ngài hay không? Bởi vì mọi tình cảm đều cần tự do để quyết định, nếu không sẽ là máy móc.
Nhưng ma quỉ lại cố dùng sự tự do ĐCT ban cho con người để gây nên tội lỗi, để con người làm trái lại với lời dạy của ĐCT, để nghi ngờ lòng tốt của Ngài. Nó bảo A-đam & E-va rằng tự do thật sự là khi họ trở nên như ĐCT, khi được ăn mọi trái cây, làm mọi điều mình muốn. “Có thật Đức Chúa Trời đã dặn các người không được ăn trái các cây trong vườn sao?” “Các người chắc chắn không chết đâu! 5 Vì Đức Chúa Trời biết rằng khi nào các người ăn trái cây đó thì mắt mở ra, và các người sẽ giống Đức Chúa Trời, biết điều thiện và điều ác.” (STK 3:1, 4-5)
Qua quyết định và sự lựa chọn của Adam & Eve, tự do theo loài người là tự do làm điều mình muốn cho dù có ngoài lời răn dạy, sự bảo vệ, ngoài sự vâng phục ĐCT. Hậu quả của sự lựa chọn, quyết định này là gì? Sự sa ngã nảy sinh tội lỗi. Lan tràn từ A-đam & E-va rồi đến toàn cả thế gian. Từ xưa mãi cho đến hôm nay.
Hậu quả là đến hôm nay, chúng ta chứng kiến một thế giới đầy dẫy tội lỗi, ngày càng xa cách ĐCT. Vậy A-đam & E-va đã dùng sai sự tự do ĐCT ban cho cách sai lầm nên đã gây nên hậu quả mãi cho đến hôm nay: con cháu A&E trở nên nô lệ của ma quỉ, của tội lỗi. Tự do Chúa ban để chọn lựa và quyết định giữa ĐCT & ma quỉ, phước lành & rủa sả, sự sống & sự chết, thiên đàng & địa ngục.
HAI THỰC TẾ (HẠN CHẾ) CỦA TỰ DO
Đoạn KT trong PTLLK là những lời căn dạy cuối cùng của Mô-se cùng dân sự trước khi vào đất hứa. Mô-se biết chắc dân sự sẽ đối diện với rất nhiều cám dỗ, thử thách. Ưu tiên đời sống của họ là gì? Là ĐCT hay thành công, sự giàu có, thịnh vượng?
Hãy xem, ngày nay ta đặt trước mặt ngươi sự sống và phước lành, sự chết và tai họa, 16 vì ngày nay, ta bảo ngươi thương mến Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi, đi trong các đường lối Ngài, và gìn giữ những điều răn luật lệ và mạng lịnh Ngài, để ngươi sống, gia thêm, và Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi ban phước cho ngươi trong xứ mà ngươi sẽ vào nhận lấy. (PT 30:15-16) Vậy, hãy chọn sự sống, hầu cho ngươi và dòng dõi ngươi được sống, 20 thương mến Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi, vâng theo tiếng phán Ngài, và tríu mến Ngài; vì Ngài là sự sống ngươi và làm cho ngươi được sống lâu, đặng ngươi ở trên đất mà Đức Giê-hô-va đã thề ban cho các tổ phụ ngươi, là Áp-ra-ham, Y-sác, và Gia-cốp. (19-20)
Những lời căn dặn này cho một đoàn dân đông đã ra khỏi vòng nô lệ trong 430 năm tại Ai-cập. Họ hoàn toàn tự do khi ra khỏi xứ đã làm nô lệ. Nhưng nô lệ vẫn còn trong họ: thà rằng chúng ta ở lại xứ nô lệ mà ăn được thịt cá, rau cải còn hơn sự tự do trong đồng vắng.
Tự do là gì? Theo định nghĩa trong xã hội hôm nay: Tự do = thoát khỏi mọi giới hạn, khuôn khổ, mọi ràng buộc để có thể thực hiện mọi mơ ước trong lòng. Tự do khỏi… khỏi giới hạn, khỏi luật pháp, khỏi đạo đức, khỏi khuôn khổ. Tôi làm bất cứ điều gì tôi muốn tại bất cứ nơi nào, trong bất cứ thời điểm tôi chọn lựa và quyết định. Vô lý, hoàn toàn vô lý. Những người muốn sống với tự do họ chọn cũng bị giới hạn bởi luật pháp trong môi trường họ sống.
Hơn thế nữa, xã hội ngày nay tin rằng tự do là được toàn quyền định nghĩa cả sự thật: tôi có sự thật của tôi, anh chị có sự thật của anh chị. Trọng tâm của sự tự do này là cá nhân, tôi. Đây là một thay đổi cực kỳ quan trọng từ sau phong trào Khai Minh (Enlightment). Trước đó tôi là thứ yếu. Gia đình, làng xóm, đất nước, dân tộc trên cá nhân. Nhưng hôm nay, tự do cá nhân trên tất cả.
Dù chủ trương về tự do hôm nay là hoàn toàn thoát khỏi mọi khuôn khổ, chủ trương không phù hợp với thực tế đời sống.
Hạn chế (thực tế) 1: tự do thật sự hạn chế bởi khả năng, tình trạng sức khỏe, hoàn cảnh, môi trường, mục đích được tạo. Ai nghĩ/tin rằng tự do là hoàn toàn muốn làm gì theo ý mình là người hoàn toàn sống rời thực tế. Mọi tự do đều có những giới hạn, hạn chế. Chúng ta đã thấy giới hạn đó trong tuyên ngôn độc lập.
Tự do không thể là sự thoát khỏi mọi ràng buộc, nhưng là có thể thực hiện mọi điều chúng ta được tạo ra để thực hiện. Xe được chế tạo để làm phương tiện vận chuyển, để chuyên chở người, hàng hóa; không phải để trồng cây. Tàu để chạy trên biển, trên sông, không phải trên đường. Chim không thể tự do trong nước; cá không thể tự do ngoài nước; Loài người không thể tự do hít thở trên mặt trăng hay hỏa tinh - môi trường giới hạn sự tự do. Khi đến 60 tôi không thể tự do ăn uống, chạy đua, thể tháo như lúc còn 20: tuổi tác giới hạn sự tự do. Bên cạnh môi trường, hoàn cảnh, chúng ta còn có nhiều giới hạn khác như gia đình, xã hội.
Lòng người có nhiều mơ ước, khát vọng, mong được thành tựu. Những mơ ước này xung đột, đối nghịch nhau khiến chúng ta không thể vừa làm điều này, vừa làm điều nọ. Ví dụ: muốn ăn uống tự do, không giới hạn thì sẽ hại đến sức khỏe, đến vòng eo. Nếu để tự nhiên trẻ em sẽ ăn kẹo cả ngày, uống nước ngọt cả ngày mà không cần đến các thức ăn bổ dưỡng dù không hấp dẫn, hợp với khẩu vị như bánh kẹo, nước ngọt. Nếu con em khi còn nhỏ khi qua đời nói với cha mẹ: để không cần cha mẹ nắm tay, tự con có thể qua được xa lộ đông người này, chắc em sẽ gặp tai nạn, thậm chí có thể bị chết. Trái lại, để giúp con lớn mạnh, cha mẹ phải tập cho con cái có ý chí từ chối các thức ăn uống gây thiệt hại và chủ ý để chọn các thức ăn bổ dưỡng, lành mạnh.
Tự do không phải là chạy xe không cần thắng. Mục đích của thắng xe hạn chế tự do gây nguy hiểm, tai hại đến tính mạng. Thắng xe nhằm để giúp chúng ta khi xuống dốc được an toàn, khi thấy chướng vật có thể dừng lại. Để thật sự tự do chúng ta phải biết được khuôn khổ, ĐCT tạo ra để làm gì, với mục đích gì cho đời sống? Vấn đề là hiểu rõ mục đích đời sống là gì.
Thực tế 2: tự do thật sự hạn chế bởi chủ thật của đời người, tức mơ ước, khát vọng và ý chí nội tâm. Không ai lại không có chủ trong đời cả. Vấn đề không phải rằng tôi là chủ nhưng chủ tôi là ai! Có người chủ đời sống là tiền, có người là tình, có người là danh vọng, có người là sắc đẹp. Để biết chúng ta có thể hỏi: điều gì tôi sẵn sàng trả giá đắt nhất để có được.
Tất cả chúng ta đều có chủ trong đời sống, buộc chúng ta phải có thứ tự, ưu tiên. Trong bài diễn văn trước Quốc Hội 06 tháng 01, 1941, Tổng Thống Franklin Roosevelt nói về 4 sự tự do: tự do ngôn luận (ăn nói); tự do tôn giáo, tín ngưỡng; tự do kinh tế; tự do khỏi sự sợ hãi (về chiến tranh, bắt bớ, tù đày, tra tấn). Đây là 4 tự do quan trọng hơn hết, cần thiết hơn hết với xứ HK đầu thế kỷ 20. Nhưng hôm nay tự do tôn giáo không còn quan trọng như xưa và thay vào đó là tự do tình dục, giới tính. Điều gì, lý do gì thúc đẩy dân chúng HK thay đổi ưu tiên, thay đổi chủ trong mấy chục năm qua? Điều gì, lý do thúc đẩy chúng ta chọn và đặt ưu tiên cho điều này trên điều kia trong đời sống? Tại sao một số người chọn làm việc sáng Chúa nhật thay vì đi nhóm thờ phượng? Bởi vì họ tin việc thờ phượng quan trọng hơn việc kiếm thêm vài trăm, vài ngàn trong ngày Chúa nhật.
Những người tiên phuông (pilgrim) đầu tiên đến xứ này chỉ để tìm sự tự do thờ phượng theo niềm tin và lương tâm của họ. Từ đó đến tự do tín ngưỡng là một tự do quan trọng nhất của công dân xứ này. Tu chính án thứ nhất của hiến chương HK xác nhận và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng và tự do ngôn luận.
Mỗi người đều có những gì Stephen Covey trong quyển sách rất nổi tiếng của ông, Bảy thói quen của những người hiệu quả cao ... Ông nói rằng mọi người đều có một điều trong đời sống họ xem là giá trị tối thượng. Mọi người đều có một thứ họ muốn nhất. Qv thích cái này, hay thích cái khác hơn một chút, nhưng chắc chắn sẽ có một cái trên hết. Stephen Covey gọi nó là trung tâm cá nhân của đời bạn. Đó là một trong những điều không thể thương lượng.
Qv chắc chắn phải có một điều không thể thương lượng. Đó là cách bạn quyết định, nếu có hai thứ đang cạnh tranh, cái nào tốt hơn. Ông Covey nói rằng bạn có thể lấy người phối ngẫu làm trung tâm, bạn có thể lấy gia đình làm trung tâm, bạn có thể tập trung vào tiền bạc, bạn có thể tập trung vào công việc, tập trung vào sở hữu, tập trung vào niềm vui, lấy bạn bè làm trung tâm, lấy kẻ thù làm trung tâm. Lấy tôn giáo làm trung tâm. Điều trọng yếu trong cuộc sống của bạn là gì? Khi đó qv nghĩ rằng qv tự do, nhưng bất cứ điều gì là trung tâm của bạn là chủ nhân của bạn ... Bạn hoặc là nô lệ của sự giàu có hoặc luật pháp hoặc cho những người bạn đang tìm cách làm hài lòng.
Becky Pippert, trong cuốn sách Out of the Saltshaker, đã nói như thế này: "Bất cứ điều gì kiểm soát bạn là chúa tể của bạn. Người tìm kiếm quyền lực trên hết sẽ bị kiểm soát bởi quyền lực. Người tìm kiếm sự chấp nhận được kiểm soát bởi những người mà anh ta hoặc cô ta muốn làm hài lòng. Chúng ta không kiểm soát bản thân. Chúng ta bị kiểm soát bởi chúa tể của cuộc đời chúng ta."
Tôi đã đọc điều này vài năm trước. Người phụ nữ tên Francoise Sagan, một tiểu thuyết gia người Pháp, vào sinh nhật lần thứ năm mươi, bà đã được tạp chí Le Monde phỏng vấn. Bà được hỏi câu hỏi này: "Bạn đã hài lòng trong cuộc sống của mình chưa?" Bà nói: "Vâng, tôi đã hài lòng với cuộc sống của mình. Tôi không hối tiếc". Sau đó, người phỏng vấn nói, "Bà đã có được sự tự do mà bà không?" Sagan nói, "Vâng, rõ ràng là tôi ít tự do hơn khi yêu, nhưng người ta không phải lúc nào cũng yêu. Ngoài khi yêu ai đó, phần đời còn lại tôi tự do".
Tự do thực sự không phải là làm những gì bạn muốn làm nhất. Tự do thực sự là biết điều nào bạn muốn làm nhất thực sự là bạn. Điều qv mong muốn nhất phải cùng với mục đích qv được tạo dựng, là đến để biết, để yêu mến Đấng sáng tạo qv. Tự do thực sự là tìm ra những hạn chế đúng đắn, và đó là lý do tại sao Chúa Giêsu nói, “Nếu các ngươi tiếp tục vâng giữ lời Ta, các ngươi là môn đồ thật của Ta. 32 Các ngươi sẽ biết sự thật, và sự thật sẽ giải thoát các ngươi được tự do.” "Bất cứ ai tìm thấy cuộc sống của mình sẽ mất nó. Bất cứ ai mất mạng sống của mình vì lợi ích của tôi sẽ tìm thấy nó."
ĐCJC cũng dạy: Quả thật, quả thật, ta nói cùng các ngươi, ai phạm tội lỗi là tôi mọi của tội lỗi. 35 Vả, tôi mọi không ở luôn trong nhà, mà con thì ở đó luôn. 36 Vậy nếu Con buông tha các ngươi, các ngươi sẽ thật được tự do. (Giăng 8:34-35)
Trong buổi lễ ra trường đại học Kenyon năm 2005, diễn giả là một tác giả trẻ, 43 tuổi tên David Foster Wallace. Người ta gọi Wallace là một trong những nhà văn sáng tạo và nổi bật nhất trong 20 năm nay. Trong bài nói chuyện cùng các sinh viên ra trường, ông có những lời như sau: Mọi người đều thờ phượng. Sự chọn lựa duy nhất là chúng ta sẽ thờ phượng điều gì. Và một lý do hợp lẽ hơn khi chọn một thần nào đó để thờ phượng… là bởi vì mọi thứ khác trên đời này rồi sẽ nuốt sống qv. Nếu thờ phượng tiền của và vật chất, nếu đó là điều qv tìm ý nghĩa cho cuộc sống, thì qv sẽ không bao giờ có đủ, không bao cảm thấy đủ. Đó là sự thật. Thờ phượng thể xác này và sắc đẹp và thu hút tình dục, rồi qv sẽ luôn thấy xấu xí. Và khi thời gian và tuổi tác bắt đầu làm qv già đi, qv sẽ chết triệu lần trước khi người thân chôn qv. Thờ phượng quyền lực, rồi qv sẽ cảm thấy yếu đuối và sợ hãi, và sẽ tiếp tục cần quyền lực để làm tê dại nỗi sợ hãi… Sự gian dối, xảo quyệt của những sự thờ phượng này không phải là tự nó độc ác hay tội lỗi; nhưng bởi vì đó là điều tự nhiên ẩn trong tiềm thức mỗi người
Đây chính là lý do ĐCJC dạy các môn đồ rằng chỉ khi biết được lẽ thật, con người mới có tự do. Tại sao? Vì Ngài là Đấng sáng tạo con người nên Chúa biết điều gì tốt nhất cho con người.
Bấy giờ Ngài phán cùng những người Giu-đa đã tin Ngài, rằng: Nếu các ngươi hằng ở trong đạo ta, thì thật là môn đồ ta; 32 các ngươi sẽ biết lẽ thật, và lẽ thật sẽ buông tha các ngươi. 33 Người Giu-đa thưa rằng: Chúng tôi là dòng dõi Áp-ra-ham, chưa hề làm tôi mọi ai, vậy sao thầy nói rằng: Các ngươi sẽ trở nên tự do? 34 Đức Chúa Jêsus đáp rằng: Quả thật, quả thật, ta nói cùng các ngươi, ai phạm tội lỗi là tôi mọi của tội lỗi. 35 Vả, tôi mọi không ở luôn trong nhà, mà con thì ở đó luôn. 36 Vậy nếu Con buông tha các ngươi, các ngươi sẽ thật được tự do. (Giăng 8:31-36)
Từ buông tha có nghĩa là giải thoát, giải phóng, tức đem một người ra khỏi vòng nô lệ, xiềng xích để được tự do. Hai ý quan trọng trong đoạn KT này: 1) Mọi người đều là nô lệ của tội lỗi, bị giam hãm trong tù ngục của dục vọng, xác thịt bởi chúa đời này là ma quỉ; 2) Để thật sự tự do, chúng ta cần sự giải thoát từ ĐCJC.
Không ai lại không có chúa, có chủ cho đời mình. Chúa, chủ là điều chúng ta đặt hết hy vọng trong đời này. Như tiền tài, danh vọng, sắc đẹp, thông minh… Nếu chủ của đời sống là ĐCT thì sự tự do trong Chúa đưa đến sự thờ phượng, sự thay đổi đời sống, dâng hiến tự nguyện, vui lòng…
Người tin Chúa xem lời dạy của ĐCT là ánh sáng cho đường lối, sông nước cho cây mọc, bóng mát trong nắng gắt… Nhưng người tìm tự do trong thế gian này xem là gánh nặng, xiềng xích trói buộc
Phước cho người nào chẳng theo mưu kế của kẻ dữ, Chẳng đứng trong đường tội nhân, Không ngồi chỗ của kẻ nhạo báng; 2 Song lấy làm vui vẻ về luật pháp của Đức Giê-hô-va, Và suy gẫm luật pháp ấy ngày và đêm. 3 Người ấy sẽ như cây trồng gần dòng nước, Sanh bông trái theo thì tiết, Lá nó cũng chẳng tàn héo; Mọi sự người làm đều sẽ thạnh vượng (TT 1:1-3)
Nhân sao các ngoại bang náo loạn? Và những dân tộc toan mưu chước hư không? Các vua thế gian nổi dậy, Các quan trưởng bàn nghị cùng nhau Nghịch Đức Giê-hô-va, và nghịch Đấng chịu xức dầu của Ngài, mà rằng: 3 Chúng ta hãy bẻ lòi tói của hai Người, Và quăng xa ta xiềng xích của họ. (TT 2:1-3)
TỰ DO TRONG CHÚA
Đấng Christ đã buông tha chúng ta cho được tự do; vậy hãy đứng vững, chớ lại để mình dưới ách tôi mọi nữa… Hỡi anh em, anh em đã được gọi đến sự tự do, song chớ lấy sự tự do đó làm dịp cho anh em ăn ở theo tánh xác thịt, nhưng hãy lấy lòng yêu thương làm đầy tớ lẫn nhau. (Ga-la-ti 5:1, 13)
Dùng sự tự do để phục vụ, để đem Tin Lành đến cho mọi người thay vì để sống cho mình.
Vì dù tôi được tự do đối với mọi người, chính tôi tự làm nô lệ cho tất cả để có thể chinh phục nhiều người hơn… Tôi trở nên mọi sự cho mọi người để bằng mọi cách cứu rỗi một vài người. 23 Tôi làm mọi sự vì cớ Phúc Âm để trở nên kẻ dự phần với Phúc Âm (1 Cô-rinh-tô 9:19, 22-23)
Dấu hiệu, thể hiện của người trưởng thành trong Chúa = thái độ, hành động, việc làm, cách xử dùng quyền tự do trong Chúa, trong đời sống để hầu việc Chúa.
Người non nớt = dùng sự tự do cho mình.
Tín đồ, hội thánh chớ đặt để những lề luật, điều kiện để ràng buộc anh chị em trong Chúa.