Trước Mẹ Vua Cũng Cúi Đầu (Châm Ngôn 1:7-9)
Ngày hôm nay không chỉ riêng quốc gia HK nhưng trên khắp thế giới có ít nhất 81 quốc gia cũng cử hành ngày Lễ Mẹ vào Chúa nhật thứ hai của tháng 5. Trong số các nước đó gồm cả VN, Trung Quốc, Taiwan, Singapore, Mã Lai và Miến Điện. Không phải ngày Lễ Mẹ là ngày lễ của người Tin Lành, nhưng là một ngày dân chúng trên rất nhiều quốc gia, dù đạo giáo gì, dù lục địa nào nhớ đến công ơn và sự hy sinh lớn lao của người làm mẹ.
Trong tất cả những tình cảm ĐCT ban cho, ngoại trừ tình vợ chồng, thì có thể nói không tình cảm nào thắm thiết hơn là tình mẹ con. Có lẽ thắm thiết bởi vì mẹ cưu mang con mình trong bụng dạ suốt chín tháng dài. Mẹ chia cho con thức ăn, thức uống. Con là một phần thân thể, là máu thịt của chính mình. Vì vậy mà tình cảm mẹ con vừa sâu xa, cũng vừa rộng lớn bao la. “Lòng mẹ bao la như biển thái bình”.
Buổi sáng nay tôi muốn dùng cơ hội này để chia xẻ với HT lời dạy của Sa-lô-môn về thái độ của người con đối với mẹ trong hai khía cạnh: sự kính trọng và lời dạy. Lời Chúa viết trong CN 1:7-9 “Sự kính sợ ĐGHV là khởi đầu tri thức; còn kẻ ngu muội khinh bỉ sự khôn ngoan và lời khuyên dạy. Hỡi con, hãy nghe lời khuyên dạy của cha, chớ bỏ phép tắc của mẹ con; vì ấy sẽ như một dây hoa trên đầu con, giống như những vòng đeo quanh cổ của con.”
Trong tất cả các vị vua DT Sa-lô-môn là vị vua thông minh nhất, khôn ngoan nhất, kiến thức cao rộng nhất và giàu có nhất. Vua đối xử với mẹ mình thế nào? 1 Các Vua 2:19: Bát-Sê-ba đi đến vua Sa-lô-môn, để nói với người giùm cho A-đô-ni-gia. Vua đứng dậy đi đón bà, cúi xuống lạy bà; đoạn, người ngồi trên ngai mình, và sai đặt một ngai khác cho mẹ mình; bà bèn ngồi bên tay hữu vua.
Khi thấy mẹ vào vua đứng lên từ ngai để đón mẹ mình: Sự hiện diện của mẹ đáng trọng đến nỗi vua ngừng việc nước mà đón mẹ mình. Rồi vua cuối đầu trước mẹ (cuối xuống lạy): Xấp mình trước một người bày tỏ sự cung kính của người “nhỏ” với người lớn, của người bình thường với bậc vua chúa. S. là vua của một quốc gia hùng mạnh, một người khôn ngoan, thông minh, gìau sang tột đỉnh. Vậy mà vua vẫn cuối đầu trước mẹ
Khi ngồi lên ngai, vua lại sai người đặt một ngai khác cho mẹ, để mẹ ngồi bên tay hữu của vua. Tay hữu hay tay phải không phải chỉ nói về vị trí nhưng nói lên cả địa vị quan trọng. ĐCJC hiện đang ngồi bên tay hữu của ĐCT. Ngồi bên tay hữu hàm ý là người vô cùng tín cẩn, người thân cận nhất. Thái độ và hành động của vua S. thật đáng để mọi người con học lấy mà đối với mẹ mình cách kính trọng.
Hơn thế nữa chúng ta nhớ về hoàn cảnh Bát-shê-ba cưu mang S. cùng vua Đa-vít. Dù vậy S. vẫn không xem thường mẹ mình hay xấu hổ về mẹ. Trái lại có lòng cung kính, tôn trọng mẹ.
Hãy nhớ rõ rằng ngay cả vua cũng cúi đầu trước mẹ và đặt mẹ nơi cao trọng chớ không xem thường, hay khinh dễ mẹ mình. Vậy khi có chút kiến thức, khi tốt nghiệp trường này, trường nọ, được bằng cấp, địa vị thế nào thì cũng chớ bao giờ xem thường mẹ mình; hãy đến gương S. đối với mẹ ông.
Ngay cả ĐCJC khi còn trẻ tuổi lúc 12 cũng đã tỏ lòng kính trọng, vâng lời cha mẹ trên đất của Ngài. Lu-ca 2:41-51 ghi lại câu chuyện về ĐCJC khi Ngài 12 tuổi. Vào ngày lễ Vượt qua Chúa cùng theo cha mẹ mình lên thành Giê-ru-sa-lem để dự lễ. Sau các ngày lễ, cha mẹ Chúa trở về nhưng không biết rằng Ngài còn ở lại thành bởi vì hai người tưởng rằng Ngài cũng đồng đi với bạn đi đường. Sau một ngày đường, Giô-sép và Ma-ri mới tìm hỏi trong vòng bà con quen biết vì không thấy Jêsus. Rồi họ trở lại thành để tìm Chúa. Ba ngày sau họ mới tìm được Chúa đang ngồi tại đền thờ mà thảo luận KT CU cùng các thầy thông giáo. KT viết Ai nấy nghe, đều lạ khen về sự khôn ngoan và lời đối đáp của Ngài. Khi được mẹ hỏi Hỡi con, sao con làm cho hai ta thể này? Nầy, cha và mẹ đã khó nhọc lắm mà tìm con. Chúa trả lời: Cha mẹ kiếm tôi làm chi? Há chẳng biết tôi phải lo việc Cha tôi sao? Ý Chúa là nhiệm vụ chính trên đất của Ngài là làm theo ý chỉ của ĐCT, rao giảng TL, chịu chết cho tội của loài người. Dù vậy KT: Nhưng hai người không hiểu lời Ngài nói chi hết. Đoạn, Ngài theo về thành Na-xa-rét và chịu lụy (phục tòng, vâng phục) cha mẹ.
Không vì kiến thức hay sự khôn ngoan mà Chúa tỏ lòng không kính trọng. Trái lại Chúa chịu trở về làng nhỏ từ thành lớn Giê-ru-sa-lem cùng cha mẹ
ĐCJC chịu lụy hay vâng phục cha mẹ Ngài khi còn sống trên đất
Trong giờ phút cuối đời trên thập tự giá, Chúa vẫn nghĩ về mẹ mình là Ma-ri mà bảo Giăng, môn đồ Ngài yêu thương nhất đem mẹ về dưỡng nuôi.
Vậy hãy học theo gương của S. và chính ĐCJC mà kính trọng, vâng lời mẹ. Nói yêu mẹ thì phải kính trọng mẹ.
GIA ĐÌNH THEO KINH THÁNH
Châm Ngôn không phải chỉ là một quyển sách viết về sự khôn ngoan theo người đời hay chỉ để làm lợi ích cho cuộc sống đời này. Sự khác biệt của lời dạy CN với các lời dạy về khôn ngoan ngoài đời là sự kính sợ ĐCT. S. viết: Sự kính sợ Đức Giê-hô-va là khởi đầu sự tri thức. ĐCT là cội nguồn của những lời dạy trong CN. Khi nói về gia đình, chúng ta không nói về gia đình theo xã hội hiện tại hay tương lai, theo quan điểm người đời nhưng gia đình theo lời dạy trong KT.
Gia đình theo sự sáng tạo của ĐCT gồm cả cha lẫn mẹ. Không phải chỉ cần cha, không cần mẹ. Cũng không phải chỉ cần mẹ mà không cần cha. Vậy nên việc dạy dỗ con cái trong gia đình cần cả cha lẫn mẹ. Xã hội hôm nay tại HK có rất nhiều thay đổi. Nhiều người tin rằng mô hình về gia đình gồm chồng vợ, cha mẹ là mô hình lỗi thời. Gia đình ngày nay không cần thiết phải như vậy. Có thể chỉ cần người phụ nữ hay chỉ cần người đàn ông mà không cần người khác phái. Thậm chí “gia đình” hôm nay còn có cả hai người đồng tính!
Vậy trách nhiệm dạy dỗ con cái của cả cha lẫn mẹ. Vì vậy mà S. viết khuyên con cái phải nhớ nghe lời khuyên dạy, các phép tắc của cha lẫn mẹ.
TRÁCH NHIỆM DẠY DỖ ĐẦU TIÊN ĐẾN TỪ GIA ĐÌNH
Gia đình là trường lớp đầu tiên và cha mẹ là thầy cô đầu tiên của con trẻ. Trách nhiệm dạy dỗ con em đầu tiên và chủ yếu đến từ cha mẹ. Chớ không phải từ lớp học ở trường, hay trường Chúa nhật ở nhà thờ. Gia đình là đơn vị quan trọng nhất trong xã hội bởi vì đó là trường lớp đầu tiên trong cuộc đời của mỗi người. Từ lúc sinh ra cho đến lúc 5, 6 tuổi trẻ thơ học từ cha mẹ, bắt chước cha mẹ, anh chị trong gia đình. Những thói quen, tính tình, thái độ của trẻ em chủ yếu đến từ cha mẹ, từ gia đình.
Bởi vì công việc rất nhiều người mẹ phải gởi con mình trong nhà giữ trẻ hay cho người khác trông nôm trong ngày. Tuy nhiên trách nhiệm dạy dỗ chính yếu nhất vẫn thuộc về người làm cha, làm mẹ.
[Câu chuyện của James và em học sinh không có gì để ăn trong cuối tuần vì cha mẹ sau khi lãnh lương đi suốt cả cuối tuần]
Lời dạy của cha mẹ quan trọng đến nỗi S. viết những lời đó sẽ như một dây hoa trên đầu con, Giống như những vòng đeo quanh cổ của con. Dây hoa trên đầu, vòng đeo quanh cổ là đồ trang sức mà người đeo lấy làm hãnh diện, muốn cho mọi người xem thấy.
CN 31 gồm đoạn KT về người nữ tài đức được viết bởi vua Lê-mu-ên theo các lời dạy về châm ngôn của chính mẹ ông. KT cũng có những lời viết khác về lời dạy của mẹ và bà của Ti-mô-thê. Phao-lô nhắc Ti-mô-thê trong 2 Timôthê 1:5: Ta cũng nhớ đến đức tin thành thật của con, là đức tin trước đă ở trong Lô-ít, bà nội con, và trong Ơ-nít, mẹ con, ta chắc rằng nay cũng ở trong con nữa. Cha Timôthê là người Gờ-rết. Đức tin ông có nơi ĐCT vào ĐCJC đến từ mẹ và bà. Rồi một lần nữa trong 3:14-15 Phao-lô lại nhắc về niềm tin mạnh mẽ, vững chắc của bà và mẹ Ti-mô-thê: Về phần con, hăy đứng vững trong những sự con đă đem lòng tin chắc mà học và nhận lấy, vì biết con đă học những điều đó với ai [từ mẹ và bà], và từ khi con còn thơ ấu đă biết Kinh Thánh [do mẹ dạy] vốn có thể khiến con khôn ngoan để được cứu bởi đức tin trong Đức Chúa Jêsus Christ.
NGHE VÀ GIỮ LỜI KHUYÊN DẠY CỦA MẸ CHA
CN 1:7 nhắc con cái hai điều rất quan trọng: Hỡi con, hăy nghe lời khuyên dạy của cha, Chớ bỏ phép tắc của mẹ coi. Điều thứ nhất: khi còn ở nhà hãy lắng nghe lời khuyên dạy. Điều thứ hai: dù khi ra khỏi nhà chớ quên lời dạy của mẹ. Cả hai điều này đều quan trọng. Lắng nghe mà không làm theo không có lợi ích gì. Thói quen không đến từ sự lắng nghe, nhưng đến từ sự thực hành. Người nghe cách học làm neo nhưng không thực hành cũng vô ích. Không một trường nào dạy các bác sĩ, kỹ sư, luật sư chỉ toàn lý thuyết, không có thực hành! Cũng vậy các con không thể chỉ nghe không làm đủ, nhưng phải thực hành, làm theo lời dạy.
Nhà thơ Phùng Quán sinh ra, lớn lên trong thời chinh chiến với giặc Pháp, có viết một bài thơ rất quen thuộc, nổi tiếng tựa là Lời Mẹ Dạy
Tôi mồ côi cha năm hai tuổi
Mẹ tôi thương con không lấy chồng
Trồng dâu, nuôi tằm, dệt vải
Nuôi tôi đến ngày lớn khôn
Hai mươi năm qua tôi vẫn nhớ
Ngày ấy tôi mới lên năm
Có lần tôi nói dối mẹ
Hôm sau tưởng phải ăn đ̣n
Nhưng không, mẹ tôi chỉ buồn
Ôm tôi hôn lên mái tóc
- Con ơi
trước khi nhắm mắt
Cha con dặn con suốt đời
Phải làm một người chân thật
Dù lớn khôn, 20 năm sau khi mẹ mất ông vẫn nhớ lời mẹ dạy và giữ lời dạy đó để cố làm người chân thật.
Và người con khôn ngoan luôn ghi nhớ lời cha mẹ dạy theo KT, dù khi đã ra khỏi nhà tự lập. Vì vậy mà CN viết, Hãy dạy cho trẻ thơ con đường nó phải theo; Dầu khi nó trở về già, cũng không hề lìa khỏi đó. Tuy nhiên tôi cũng xin nhắc các bà mẹ rằng cha mẹ chỉ có thể làm hết bổn phận, trách nhiệm dạy dỗ con cái mình. Nhưng khi nó lớn lên, ra đời làm theo hay bỏ qua những lời dạy đó cũng là quyết định của nó. Các con chúng ta khi đến tuổi lớn khôn sẽ trả lời với ĐCT về đức tin, về cuộc sống của chính nó.
KÍNH TRỌNG MẸ
Các bà mẹ trong KT là những người phụ nữ cương trường. Mẹ Mô-se dù đau lòng nhưng can đảm và với đức tin để con trong rỗ mà thả trên sông. Bà An-ne dâng Sa-mu-ên, con trai đầu lòng, đứa con Chúa con sau nhiều năm dài son mọn, cho ĐCT để con mình hầu việc Chúa. Dù là gái kỵ nữ bán thân kiếm sống nhưng người mẹ thật thà để mất con còn hơn thấy con bị xẻ làm hai như trong câu chuyện theo 1 Các vua 3:16-18 khi vua ra lệnh Hãy chia đứa trẻ sống làm hai; phân nửa cho người nầy và phân nửa cho người kia. Những người phụ nữ trong HT chúng ta cũng rất can trường. Kính sợ Chúa, hy sinh cho con cái, gia đình.
Lòng mẹ với mẹ sâu, dài, rộng lớn biết bao. Như trong lời một bài thơ tôi vô cùng yêu thích:
Dù ở gần con.
Dù ở xa con, lên rừng xuống bể
Mẹ [Cò] sẽ tìm con
Mẹ mãi yêu con
Con dù lớn vẫn là con của mẹ
Đi hết đời, lòng mẹ vẫn theo con.
KT dạy trong điều răn thứ 5: Hãy hiếu kính cha mẹ hầu cho các ngươi được sống lâu trên đất. CN 15:20, 23:22 nhắc dạy cụ thể rằng con cái chớ nên khinh dễ, xem thường, xấu hổ về mẹ mình khi người già yếu: Hăy nghe lời cha đă sanh ra con, Chớ khinh bỉ mẹ con khi người trở nên già yếu. Câu này dạy gì? Dù khi mẹ lớn tuổi, dù khi có lẫn trí, bệnh hoạn, khó tính lúc về già thì chớ vì những điều đó mà coi rẽ, khinh dễ, coi thường mẹ mình. CN 30:17 cảnh cáo mọi người con chớ nhạo báng, khinh khi cha mẹ: Con mắt nhạo báng cha mình, Khinh sự vâng lời đối với mẹ mình, Các con quạ của trũng sẽ móc mắt ấy, Và các chim ưng con sẽ ăn nó đi.
Sự hiếu thảo, lòng kính yêu với mẹ không chỉ là phẩm hạnh đặc biệt của người tin Chúa. Rất nhiều người không biết Chúa nhưng vô cùng thảo hiếu với mẹ cha. [Tâm Hồn Cao Thượng, Hà Mai Anh. Bài viết có tựa là Mẹ Tôi. Thể viết là thơ của một người cha gởi cho con mình]