Thư Trong Nỗi Đau Và Nước Mắt – Giới Thiệu Thư 1 Cô-rinh-tô
Mục đích của bài giảng hôm nay là để giải thích về nguyên nhân, lý do gì PL viết thư gởi HTC và mục đích của các thư tín để làm gì trước khi tìm hiểu về thư 1C.
Sứ đồ PL hầu việc Chúa với tấm lòng sốt sắng, nóng cháy muốn mọi người được nghe tin TL, được cứu chuộc, tha thứ tội lỗi. Ông yêu thương các anh chị em trong Chúa, trong các hội thánh Chúa cách chân thành, tha thiết. Dù là một người rất tài giỏi, can trường, mạnh mẽ, không sợ lao tù, gian khổ, nhưng đối với các tín đồ HT Chúa và đặc biệt là HT Cô-rinh-tô, có lúc PL phải hầu việc Chúa không chỉ với tình yêu thương sâu đậm nhưng trong cả sự yếu đuối, trong nỗi đau và trong nước mắt. Vì tôi đã viết cho anh chị em trong nỗi đau đớn, tấm lòng quặn thắt, nước mắt đầm đìa, không phải để làm anh chị em buồn phiền, trái lại để anh chị em biết rõ tình yêu thương sâu đậm tôi dành cho anh chị em. (2 Cô-rinh-tô 2:4 - BDM) Có ai đọc những lời này mà lại không cảm động vì tấm lòng của PL đối với tín đồ HT Cô-rinh-tô?
Hay khi đọc một lời kêu gọi tha thiết khác mà không thương mến tấm lòng của PL đối với con cái Chúa trong HT: 11 Thưa anh chị em người Cô-rinh-tô, chúng tôi nói thật lòng với anh chị em, chúng tôi đang mở rộng lòng chúng tôi. 12 Chúng tôi không hẹp hòi với anh chị em, nhưng lòng anh chị em hẹp hòi với chúng tôi. 13 Tôi nói với anh chị em như nói với các con cái tôi: xin hãy đối xử với chúng tôi như cách chúng tôi đã đối xử với anh chị em; xin hãy mở rộng lòng anh chị em. (2 Cô-rinh-tô 6:11-13 – BD2011)
Vì lý do này tôi gọi thư gởi HT Cô-rinh-tô là thư trong yêu thương, nỗi đau và nước mắt. PL hầu việc Chúa trong tình yêu thương nhưng lắm khi cũng trong nỗi đau và đầy nước mắt. Đau khi thấy anh chị em trong HT chia rẽ. Đau khi được tin tín đồ, hội thánh đã nghe theo những triết lý, tư tưởng của thời đại mà đi sai đường lối. Khóc khi biết về những việc loạn luân, gian dâm trong HT; đau khi thấy tín hữu chạy theo người thay vì theo Chúa; khóc vì anh chị em trong Chúa thưa kiện lẫn nhau. Tâm tình của sứ đồ PL cùng các hội thánh Chúa, đặc biệt với HT Cô-rinh-tô, một hội thánh có nhiều nan đề hơn tất cả các HT TU, như cha mẹ cùng con cái. Có cha mẹ nào khi thấy các con đi sai đường mà vui cho được.
BỐI CẢNH VỀ HỘI THÁNH CÔ-RINH-TÔ
Hội thánh tại thành Cô-rinh-tô được chính PL thiết lập trong cuộc truyền giáo thứ hai khoảng năm 50. Mục đích của PL trong chuyến truyền giáo thứ hai nhằm trở lại thăm viếng tín hữu và các hội thánh tại xứ Ga-la-ti, vùng Tiểu Á được thiết lập trong chuyến truyền giáo thứ nhất, và tiếp tục rao giảng TL trong vùng đó [bản đồ]. Nếu có một từ nào để nói về chuyến truyền giáo thứ hai này của sứ đồ PL thì từ đó là ngạc nhiên, là bất ngờ, ngoài dự tính. Việc PL đến Âu Châu và đến thành phố Cô-rinh-tô để rao giảng TL là một ngạc nhiên vì hoàn toàn ngoài dự tính của ông, nhưng hoàn toàn trong dự tính và ý chỉ của Chúa [bản đồ].
PL tìm cách để tiếp tục giảng TL trong xứ Tiểu Á nhưng ĐTL ngăn cản không cho vào. Một đêm, PL thấy một khải tượng: một người xứ Ma-xê-đoan (Âu Châu, Hy Lạp) nài nỉ với PL hãy vào xứ Ma-xê-đoan để giảng TL. Sau khi Phao-lô thấy khải tượng này, chúng tôi lập tức tìm cách đi vào xứ Ma-xê-đoan vì kết luận rằng Đức Chúa Trời đã kêu gọi chúng tôi truyền bá Phúc Âm tại đó. 11 Đáp tàu tại Trô ách, chúng tôi chạy thẳng qua Sa-mô-tra-xơ, hôm sau đến Nê-a-bô-li, 12 từ đó qua Phi-líp ở địa đầu tỉnh Ma-xê-đoan, là một thành thuộc địa La Mã, chúng tôi ở lại thành này vài ngày. (CV 16:10-12) Thành phố Phi-líp (thuộc quốc gia Hy Lạp ngày nay) là thành phố Âu Châu đầu tiên TL được rao giảng.
Cũng trong xứ Ma-xê-đoan, PL đến thành phố Tê-sa-lô-ni-ca. PL gặp sự chống đối nên các tín hữu phải đưa ông đi đường biển xuống miền Nam đến xứ A-chia. Đầu tiên PL đến A-thên, một thành phố văn hóa nổi tiếng trong vùng. Tất cả dân A-then và ngoại kiều tại A-then chỉ dành thì giờ bàn tán và nghe những tư tưởng mới lạ nhất (CV 17:21). Sau khi bị các triết gia, học giả tại trung tâm A-rê-ô-ba chế diễu, PL rời thành Athens, đi đến thành Cô-rinh-tô, với tâm trạng của một người thất vọng, nghĩ như mình đã thất bại. Mặc dù sự thật là một số người tại A-thên tin Chúa qua những lời chia sẻ của PL.
Chính vì lý do này mà trong khi đến thành Cô-rinh-tô PL viết: Thưa anh chị em, lúc tôi đến với anh chị em, tôi không đến để rao giảng huyền nhiệm của Ðức Chúa Trời cho anh chị em bằng những lời lẽ cao siêu hoặc uyên bác. 2 Vì tôi đã quyết định rằng, ở giữa anh chị em, tôi không biết gì ngoài Ðức Chúa Jesus Christ là Ðấng đã chịu đóng đinh trên thập tự giá. 3 Tôi ở giữa anh chị em có vẻ yếu kém, sợ sệt, và run rẩy. (1 Cor 2:1-3 – BD2011) Yếu kém, sợ sệt, và run rẩy. Ai có thể nghĩ về sứ đồ PL như vậy?
Dù việc đến thành Cô-rinh-tô không nằm trong dự tính của PL nhưng chắc chắn đã nằm trong dự tính và kế hoạch của ĐCT để đem TL từ Giê-ru-sa-lem, đến Sa-ma-ri, đến xứ Giu-đa, từ Á Châu đến Âu Châu, và tận cùng trái đất.
Nhưng tại sao Cô-rinh-tô? Bởi vì đây là một thành phố quan trọng nhất của đế quốc La-mã trong xứ A-chai thời bấy giờ. C. là thủ đô của La-mã trong xứ A-chai và là một thành phố cảng giàu có, phồn thịnh nằm tại eo biển giữa vịnh Saronic (phía đông), biển Agean nối liền với biển Đại Trung Hải và vịnh Corinth (đi qua biển Adriatic) ở phía tây. Tại vùng hẹp nhất của thành phố khoảng 3.5 miles, dân thành thiết lập một con kênh (canal) trên đất bằng gỗ để đưa thuyền từ bên đây biển ĐTH sang biển Adriatic thay vì phải đi vòng xuống miền nam xa hơn hằng trăm miles nguy hiểm. Theo một học giả thì thành Cô-rinh-tô thời đó có khoảng 600K dân.
Nổi tiếng nhất trong thành C. là đền thờ của nữ thần Aphrodite, nữ thần tình ái, đúng hơn là tình dục! Đền thờ này gồm hằng ngàn kỵ nữ (temple prostitutes) vì sự “thờ phượng” nữ thần Aphrodite là ăn nằm với những người kỵ nữ này. Chính vì lý do này mà tín đồ HTC có rất nhiều vấn đề trong lãnh vực tình dục vì việc ăn ở với kỵ nữ đền thờ là một phần tự nhiên trong xã hội của thành phố. Trong tiếng Hy Lạp thời đó có từ korintiazomai, có nghĩa là tà dâm như người Cô-rinh-tô!
Theo sách CV 18:11, sứ đồ PL ở lại thành C. 18 tháng để rao giảng lời Chúa và dạy dỗ các tín đồ HTC. Đây là thời gian lâu nhất trong cuộc hai cuộc truyền giáo đầu tiên PL ở lại một thành phố. Lý do gì? Bởi vì ĐCT lại khải thị cho PL trong giấc mơ: Ban đêm, Chúa bảo Phao-lô trong một khải tượng: "Con đừng sợ! nhưng cứ nói, đừng làm thinh, 10 vì Ta ở với con. Không ai làm hại con được, vì Ta có rất nhiều người trong thành phố này!” (CV 18:9-10). Sau thời gian 18 tháng PL rời C. đáp thuyền đến thành Ê-phê-sô, ở lại đó một thời gian ngắn trước khi đáp thuyền về thành Giê-ru-sa-lem, hoàn tất cuộc truyền giáo thứ hai.
LÝ DO THƯ 1 CÔ-RINH-TÔ
Hai thư 1 & 2 Cô-rinh-tô được sứ đồ PL viết từ thành Ê-phê-sô trong cuộc truyền giáo thứ ba khoảng năm 55-56 [slide].
Trước hết tôi muốn giải thích rằng thư 1 Cô-rinh-tô không phải là thư đầu tiên PL viết gởi cho HTC. Trong 1C 5:9-11, PL viết: Trong thư tôi viết cho anh chị em có dặn anh chị em không nên giao thiệp với những kẻ gian dâm. 10 Ý tôi nói không phải những kẻ gian dâm của thế gian này, hay là những kẻ tham lam, kẻ lường gạt hay thờ thần tượng, nếu thế anh chị em tất phải lìa bỏ thế gian này. 11 Nay tôi viết cho anh chị em bảo đừng giao thiệp với bất cứ ai tự xưng mình là anh chị em mà gian dâm, tham lam, thờ thần tượng, chửi rủa, say sưa, lường gạt, cũng đừng ăn uống với người như thế (BDM)
Vậy trước thư 1C, PL đã viết cho HTC một lá thư khác mà hôm nay đã không còn nữa. Dù không biết hoàn toàn về nội dung của thơ này như mấy câu KT trên cho biết 1 lý do là để khuyên dạy hội thánh chớ nên giao thiệp với những người nhận mình là tín đồ nhưng vẫn tiếp tục gian dâm, tham lam, thờ thần tượng, chửi rủa, say sưa, lường gạt. Quả thật đây là một hội thánh có rất nhiều tệ nạn xã hội. Đây cũng là một bài học: có những thói hư tật xấu mà người tin Chúa khó thoát ra nếu không có môi trường tốt.
Phức tạp hơn nữa là thư 2C cũng không phải là thư thứ hai hay thứ ba. Nhưng trước 2C, PL cũng đã viết một thư nữa mà hôm nay cũng đã không còn. Tôi đã viết cho anh chị em như thế để khi tôi đến, tôi không phải buồn vì chính những người đáng lý làm cho tôi vui. Tôi tin tưởng ở tất cả anh chị em rằng niềm vui của tôi cũng là niềm vui của tất cả anh chị em. Vì tôi đã viết cho anh chị em trong nỗi đau đớn, tấm lòng quặn thắt, nước mắt đầm đìa, không phải để làm anh chị em buồn phiền, trái lại để anh chị em biết rõ tình yêu thương sâu đậm tôi dành cho anh chị em. (2 Cor 2:3-4)
Đây là lá thư mà sứ đồ PL đã dùng Tít, một mục sư trẻ tuổi, đem tận tay đến HTC. Và mục đích của thư PL viết để khiển trách HTC cách nặng nề về những tội lỗi đã xảy ra trong HT nhưng không ăn năn. Lá thư quở trách này đã được PL viết cho anh chị em trong nỗi đau đớn, tấm lòng quặn thắt, nước mắt đầm đìa. Khi có dịp tiện tôi sẽ giải thích thêm về hai lá thư lạc mất này sau.
Vậy thư 1C là thư thứ hai, và 2C là thư thứ tư PL viết gởi cho HTC. Cả hai thư này được viết từ thành Ê-phê-sô trong cuộc truyền giáo thứ ba, có lẽ trong giai đoạn cuối sau khi PL đã ở lại Ê-phê-sô 2 năm để giảng TL khoảng 55-56.
Lý do, nguyên nhân gì PL viết thư 1 Cô-rinh-tô? Hai lý do chính: Thứ nhất khi nghe tin từ một số tín đồ về những nan đề trầm trọng trong HTC, một hội thánh chưa tròn 3 tuổi Vì, hỡi anh em, bởi người nhà Cơ-lô-ê, tôi có được tin rằng trong anh em có sự tranh cạnh. (1 Cô-rinh-tô 1:11) Nhưng chia rẽ, tranh cạnh, bất hòa không phải là nan đề duy nhất PL nghe từ người nhà Cơ-lô-e.
Lý do thứ hai của 1C là để trả lời các câu hỏi của HTC trong thư đã viết gởi cho sứ đồ PL. Thư này được 3 tín đồ (Sê-pha-na, Phốt-tu-na và A-chai-cơ, 1C 16:17) đem đến cho PL khi ông đang ở thành Ê-phê-sô trong cuộc truyền giáo thứ ba.
Qv có thể xem thư 1C gồm hai phần chính: Phần đầu từ đoạn 1 đến 6, PL viết về những vấn đề đang xảy ra trong HTC; Phần thứ hai từ đoạn 7 đến cuối thư đoạn 16 nhằm trả lời các câu hỏi của HT đã viết trong thư gởi. 1C 7:1 Luận đến các điều hỏi trong thơ anh em (bản dịch cũ không chuẩn như BDM vì không phải PL nghĩ tốt hơn là nam không nên đụng nữ nhưng đó là câu hỏi của HTC); 8:1 Luận đến của cùng các thần tượng.
Trong tất cả các HT TU, HTC là HT có nhiều nan đề hơn hết. Không phải là những vấn đề nhỏ nhưng là những nan đề hết sức trầm trọng. Chính bởi những nan đề trầm trọng đó mà ĐTL mới dùng sứ đồ PL để viết lại các thư cho HTC. Vậy thiết nghĩ chúng ta cũng nên cám ơn HTC vì chính nhờ họ mà hôm nay chúng ta mới có những lời dạy vô giá trong thư.
Vậy mục đích của thư 1C là nhằm giải thích và giải quyết rất nhiều nan đề và câu hỏi trong HTC ngày xưa và những nan đề, câu hỏi này cũng là của tất cả HT qua suốt các thời đại, đặc biệt liên hệ trực tiếp và cụ thể đến HT thế kỷ 21 trên toàn thế giới. Tôi xin nêu ra một số vấn đề PL viết trong thư 1C:
Chia rẽ, tranh chấp giữa các nhóm người trong hội thánh – 1:10-17; 3:1-9
Ảnh hưởng của triết lý, tư tưởng thời đại làm lung lay niềm tin tín đồ - 1:18-31; 2:1-16
Tình dục ô uế, loạn luân trong vòng tín đồ - 5:1-13; 6:12-20
Kiện cáo trong vòng tín đồ - 6:1-11
Hiểu sai lầm về hôn nhân – 7:1-40
Thức ăn cúng thần tượng – 8:1-13
Chối bỏ quyền của người hầu việc Chúa – 9:1-18
Tự do và giới hạn về quyền của tín đồ - 9:19-27; 10:23-31
Trật tự trong sự thờ phượng – 11:1-16
Ý nghĩa và các dự Tiệc Thánh – 11:17-34
Ân tứ Thánh Linh - 12:1-30
Tình yêu thương thật sự - 13:1-13
Ơn tiên tri và việc nói tiếng lạ - 14:1-40
Sự sống lại của ĐCJC và ý nghĩa của sự Chúa sống lại – 15:1-58
Về việc dâng hiến – 16:1-4
