Thói Quen Của Con Tim

Bài giảng này là bài đầu tiên về Giăng 14:1-11, chủ đề là Hãy Cứ Ở Trong Ta. Chủ đề này dựa theo Giăng 15:4: Hãy cứ ở trong ta, thì ta sẽ ở trong các ngươi. Như nhánh nho, nếu không dính vào gốc nho, thì không tự mình kết quả được, cũng một lẽ ấy, nếu các ngươi chẳng cứ ở trong ta, thì cũng không kết quả được. Ba điều trong bài giảng này: 1) Cho đến chừng nào; 2) Biết Đấng Christ và ở trong Ngài; 3) Thói quen của con tim

CHO ĐẾN CHỪNG NÀO

Trong một số bài giảng năm qua, tôi có giải thích về HT ĐCT là gì, và HT ĐCT làm gì.

HT là gì? Khi viết về hội thánh, KTTU không nói về tổ chức, chương trình hay cơ sở nhưng luôn luôn về một nhóm tín đồ tại một địa điểm cụ thể, như HT của ĐCT tại thành phố Cô-rinh-tô, hay HT tại nhà của Bê-rít-sin và A-qui-la (Rô-ma 16:5). Tín đồ là những người đã tin nhận ĐCJC là Cứu Chúa của đời sống họ và sống, làm theo lời Chúa dạy trong KT.

HT làm gì? HT thực hiện 4 điều chính yếu dựa theo lời dạy của ĐCJC: 1) Truyền giảng TL; 2) Thờ phượng ĐCT; Trang bị tín đồ; 4) Thông công trong Chúa. 4 điều này dựa theo 2 đoạn KT ĐCJC dạy các môn đồ, gọi là Đại Mạng Lệnh: Vậy, hãy đi làm cho muôn dân thành môn đệ Ta, làm phép báp-tem cho họ nhân danh Đức Chúa Cha, Đức Chúa Con và Đức Thánh Linh, 20 dạy họ giữ mọi điều Ta đã truyền cho các con. Và này, Ta hằng ở cùng các con luôn cho đến tận thế." (Ma-thi-ơ 18:28-29), và Đại Điều Răn: Đức Chúa Jêsus đáp rằng: Ngươi hãy hết lòng, hết linh hồn, hết ý mà yêu mến Chúa, là Đức Chúa Trời ngươi. 38 Ấy là điều răn thứ nhất và lớn hơn hết. 39 Còn điều răn thứ hai đây, cũng như vậy: Ngươi hãy yêu kẻ lân cận như mình. 40 Hết thảy luật pháp và lời tiên tri đều bởi hai điều răn đó mà ra. (Ma-thi-ơ 22:37-40) hết lòng, hết linh hồn, hết trí khôn, hết sức (Mác 12:30).

KT cũng dạy rất rõ là nền tảng của HT là ĐCJC: Vì, chẳng ai có thể lập một nền khác ngoài nền đã lập, là Đức Chúa Jêsus Christ (1C3:11). Dựa vào những lời dạy này trong KT, mô hình HT chúng ta là một căn nhà, nền là Đấng Christ [hình]. Trên nền đó là sàn nhà gồm 4 đức tính quan trọng: 1) Đức tin; 2) Phục vụ; 3) Trái Thánh Linh; 4) Sự hiệp một. Và bốn cột của căn nhà hay 4 mục đích chính yếu của HT là: 1) Truyền giảng TL; 2) Thờ phượng ĐCT; Trang bị tín đồ; 4) Thông công trong Chúa. Dù mô hình HT là hình ảnh căn nhà để dễ nhớ, nhưng thật sự đây mới là HT [hình picnic].

Vì HT là một số tín đồ nhóm nhau lại nên khi nói HT có vấn đề, có sự lục đục, có nghĩa là tín đồ có vấn đề, có sự lục đục với nhau (chứ không phải băng ghế đầu cải vã với băng ghế cuối, hay bộ trống có vấn đề với cây đàn piano!) Vì HT là một số tín đồ nhóm nhau lại nên khi nói HT rạn nứt, chia rẽ có nghĩa là quan hệ giữa các tín đồ rạn nứt, tín đồ bất hòa chia làm năm ba phe, nhóm này nghịch với nhóm khác. Vì HT là một số tín đồ nhóm nhau lại nên khi nói HT có vấn đề với MS, hay MS có vấn đề với HT có nghĩa là MS có vấn đề với tín đồ, hay tín đồ có vấn đề với MS. Vì HT là một số tín đồ nhóm nhau lại nên khi nói HT thực hiện 4 mục đích, ĐML có nghĩa là tín đồ thực hiện 4 mục đích, ĐML.

Tôi chắc qv đã hiểu rõ ý tôi. Nhưng để chắc, tôi muốn qv cùng lập lại với tôi: HT là một nhóm tín đồ hiệp nhau lại để cùng thờ phượng, sống & làm theo lời Chúa dạy trong KT. Tín đồ là những người đã tin nhận ĐCJC là Cứu Chúa của đời sống họ và sống, làm theo lời Chúa dạy trong KT. Vậy điều gì quan trọng nhất trong HT? Tín đồ, người đến dự nhóm với HT. Người chứ không phải cơ sở, tổ chức, chương trình. Dù tổ chức, cơ sở, chương trình là những yếu tố cần thiết và quan trọng nhưng những điều này chỉ là phương tiện để con cái Chúa thực hiện Đại Mạng Lệnh.

Dù cơ sở to lớn, tổ chức chặt chẻ hay các chương trình hấp dẫn đến mấy nhưng nếu tín đồ vẫn còn là con đỏ hay con trẻ trong Chúa thì chắc chắn HT sẽ không thể vững mạnh để phát triển. Ngược lại, thực tế cho thấy nếu tín đồ còn là con đỏ hay con trẻ thì chắc chắn sẽ có nhiều lục đục, bất hòa trong HT. Con đỏ hay con trẻ là những người tin Chúa chưa thật sự hiểu biết rõ về ĐCJC, còn non nớt trong đức tin, trong quan hệ với Chúa, trong sự phục vụ.

Chỉ khi người tin Chúa thật sự biết Chúa (vì nền HT là Đấng Christ) thì HT mới thật sự, thật sự tăng trưởng (cả về số lượng, lẫn chất lượng). Khi tín đồ đổi mới và trưởng thành trong Chúa, HT mới có thể sẽ đổi mới và phát triển. Như lời dạy của sứ đồ PL: Chính Ngài cho một số người làm sứ đồ, một số làm tiên tri, một số làm truyền giáo, một số làm mục sư và giáo sư, 12 nhằm mục đích trang bị các thánh đồ trong công tác phục vụ, gây dựng Thân Thể Chúa Cứu Thế, cho đến chừng chúng ta thảy đều hiệp một trong đức tin và trong sự hiểu biết Con Đức Chúa Trời, mà nên bậc thành nhân, được tầm thước vóc giạc trọn vẹn của Đấng Christ. (Ê-phê-sô 4:11-13).

ĐCT ban cho một số người làm mục sư, giáo sư, truyền giáo để làm gì? Với mục đích gì? Để giúp cho các thánh đồ hiểu tại sao phải phục vụ, phục vụ thế nào, với thái độ ra sao. Để giúp các thánh đồ, tất cả trong HT, cùng đóng góp vào công việc xây dựng HT, chứ không phải chỉ mục sư, BĐH. Quan trọng hơn hết là mục đích của công tác phục vụ, gây dựng Thân Thể Chúa Cứu Thế là để làm gì? Để tất cả thánh đồ có thể hiệp một trong đức tin và trong sự hiểu biết Con Đức Chúa Trời, mà nên bậc thành nhân, được tầm thước vóc giạc trọn vẹn của Đấng Christ.

Theo câu KT này thì bậc thành nhân, được tầm thước vóc giạc trọn vẹn của Đấng Christ là ai? Là những người có đức tin và có sự hiểu biết Con Đức Chúa Trời. Vậy để con cái Chúa trong HT trở nên bậc thành nhân, được tầm thước vóc giạc trọn vẹn của Đấng Christ, tín đồ phải có đức tin và sự hiểu biết ĐCJC.

Khi tín đồ có sự hiệp một trong đức tin và trong sự hiểu biết ĐCJC thì HT mới tránh được vấn đề, tránh được những lục đục, tranh chấp, hờn giận (cho dù băng ghế đầu cải vã với băng ghế cuối, hay bộ trống có vấn đề với cây đàn piano!) Amen? Khi tín đồ có sự hiệp một trong đức tin và trong sự hiểu biết ĐCJC thì HT mới không còn rạn nứt, chia rẽ, không còn có sự bất hòa, chia năm chỉa bảy, nhóm này nhóm khác. Amen? Khi tín đồ có sự hiệp một trong đức tin và trong sự hiểu biết ĐCJC thì HT mới không có vấn đề với MS, hay MS có vấn đề với HT. Amen? Khi tín đồ có sự hiệp một trong đức tin và trong sự hiểu biết ĐCJC thì HT mới có thể thật sự thực hiện 4 mục đích, ĐML. Amen?

Tín đồ có sự hiệp một trong đức tin và trong sự hiểu biết ĐCJC chính là cốt lõi của Mơ Ước 2020, khải tượng cho HT Chúa tại đây trong vòng 3 năm tới. Nhưng điều này có liên quan gì đến tựa đề bài giảng Thói quen của con tim. Tôi sẽ giải thích cho qv.

BIẾT ĐẤNG CHRIST VÀ Ở TRONG NGÀI

Làm sao để tín đồ có sự hiệp một trong đức tin và trong sự hiểu biết ĐCJC? Họ phải tin Chúa và biết Chúa. Một người cầu nguyện tin nhận Chúa chỉ cần 5, 10 phút. Nhưng để hiểu về Chúa, để thật sự biết ĐCJC là một quá trình lâu dài. Tại sao? Bởi vì phải đọc KT, học KT, hiểu KT, áp dụng KT. Có người đọc KT như một quyển sách, đọc rồi quên. Có người học nhưng không nhớ, không hiểu. Có người tích lũy một bồ kiến thức KT nhưng chẳng hề áp dụng cho đời sống hằng ngày.

Vì vậy lắm khi một người tin Chúa 20, 30 năm chưa hẳn thật sự biết Chúa. Họ biết cách thức thờ phượng, tổ chức HT, biet các thánh lễ, biết Giăng 3:16, Ga-la-ti 5:22, Ê-phê-sô 4:11-13, Giăng 15:4, nhưng đời sống chẳng bao giờ thay đổi. Họ biết về ĐCJC, nhưng không thật sự biết Ngài, như biết về tổng thống nhưng thật sự không biết ngoại trừ nghe từ tin tức.

PL viết thế này về sự nhận biết Chúa: Hơn thế nữa, tôi coi mọi sự như là lỗ vì sự hiểu biết Chúa Cứu Thế Giê-su, Chúa tôi, là điều tối trọng đại. Vì Ngài, tôi chịu lỗ tất cả, tôi coi những điều đó như rơm rác để được Chúa Cứu Thế và được ở trong Ngài. Được như thế không phải nhờ sự công chính của tôi dựa trên Kinh Luật, nhưng bởi đức tin nơi Chúa Cứu Thế là sự công chính do Đức Chúa Trời ban cho nhờ đức tin 10 và để biết Ngài, biết quyền năng phục sinh của Ngài, chia sẽ sự thương khó của Ngài, biết thông công với Ngài trong sự chết của Ngài (Phi-líp 3:8-10 – BDM) Khi viết thơ này, PL đã tin Chúa trên 30 năm. Vậy đó mà ông vẫn còn muốn biết về ĐCJC.

Nhưng làm sao để biết ĐCJC như PL muốn biết Chúa? Câu trả lời nằm trong lời dạy của ĐCJC trong đêm cuối cùng các môn đồ, trước khi Chúa bị bắt rồi bị đóng đinh trên thập giá cho đến chết.

Ta là gốc nho thật, Cha ta là người trồng nho. 2 Hễ nhánh nào trong ta mà không kết quả thì Ngài chặt hết; và Ngài tỉa sửa những nhánh nào kết quả, để được sai trái hơn. 3 Các ngươi đã được trong sạch, vì lời ta đã bảo cho. 4 Hãy cứ ở trong ta, thì ta sẽ ở trong các ngươi. Như nhánh nho, nếu không dính vào gốc nho, thì không tự mình kết quả được, cũng một lẽ ấy, nếu các ngươi chẳng cứ ở trong ta, thì cũng không kết quả được. 5 Ta là gốc nho, các ngươi là nhánh. Ai cứ ở trong ta và ta trong họ thì sinh ra lắm trái; vì ngoài ta, các ngươi chẳng làm chi được. 6 Nếu ai chẳng cứ trong ta thì phải ném ra ngoài, cũng như nhánh nho; nhánh khô đi, người ta lượm lấy, quăng vào lửa, thì nó cháy. 7 Ví bằng các ngươi cứ ở trong ta, và những lời ta ở trong các ngươi, hãy cầu xin mọi điều mình muốn, thì sẽ được điều đó. 8 Nầy, Cha ta sẽ được sáng danh là thể nào: ấy là các ngươi được kết nhiều quả, thì sẽ làm môn đồ của ta vậy. 9 Như Cha đã yêu thương ta thể nào, ta cũng yêu thương các ngươi thể ấy; hãy cứ ở trong sự yêu thương của ta. 10 Nếu các ngươi vâng giữ các điều răn của ta, thì sẽ ở trong sự yêu thương ta, cũng như chính ta đã vâng giữ các điều răn của Cha ta, và cứ ở trong sự yêu thương Ngài. Ta nói cùng các ngươi những điều đó, hầu cho sự vui mừng của ta trong các ngươi, và sự vui mừng các ngươi được trọn vẹn. (Giăng 15:1-11)

Trong đoạn KT này ĐCJC lập lại từ ở (remain, abide) 10 lần (4, 5, 6, 7, 10, 11). 10 lần trong 11 câu! Theo câu 4, tại sao người tin Chúa không kết quả? Vì không ở trong Chúa. Theo câu 5, làm sao để người tin Chúa được sinh lắm trái? Hãy cứ ở trong Ta (Đấng Christ). Theo câu 6, hậu quả của người chẳng cứ ở trong Chúa là gì? Sẽ bị ném ra ngoài. Theo câu 7, làm sao để nhận được điều mình cầu xin? Hãy cứ ở trong Ta, lời Ta ở trong các ngươi. Theo câu 9, làm sao người tin Chúa có thể nhận biết, kinh nghiệm được tình yêu thương của Chúa? Cứ ở trong Ta. Theo câu 10, kết quả của sự vâng giữ các điều dạy của Chúa là gì? Sẽ ở trong sự yêu thương của Chúa. Theo câu 11, lý do gì Chúa dạy những điều này? Để sự vui mừng của chính Chúa sẽ ở trong đời sống người tin Chúa.

Vậy để biết Chúa ngày càng rõ, người tin Chúa phải ở trong Chúa. Thế nào là ở trong Chúa sẽ được giải thích trong bài giảng sau.

THÓI QUEN CỦA CON TIM

Để tín đồ có sự hiệp một trong đức tin và trong sự hiểu biết ĐCJC, tín đồ phải tin và biết Chúa. Để biết Chúa, tín đồ phải ở trong Chúa. Và chỉ khi ở trong Chúa, thì đời sống tâm linh sẽ được đổi mới. KT thường dùng từ con tim hay tấm lòng để nói về đời sống tâm linh bên trong của con người. Từ con tim (heart) trong KT không chỉ nói về cảm xúc, tình cảm nhưng là trung tâm của mọi suy nghĩ, ước mơ, dự tính, tình cảm. Người VN chúng ta gọi đó là tấm lòng. KT dạy 3 điều chính yếu về con tim, hay tấm lòng:

Bản tính của tấm lòng người là tội lỗi: Lòng người ta là dối trá hơn mọi vật, và rất là xấu xa: ai có thể biết được? 10 Ta, Đức Giê-hô-va, dò xét trong trí, thử nghiệm trong lòng, báo cho mỗi người tùy đường họ đi, tùy kết quả của việc họ làm. (Giê-rê-mi 17:9-10)

Kết quả của mọi vấn đề trong đời sống đều tùy thuộc vào con tim. Lời Chúa trong CN 4:23 dạy: Trên hết mọi sự, hãy gìn giữ tấm lòng của con, Vì các nguồn sự sống xuất phát từ đó. Qv có đồng ý với tôi đây là một câu KT hết sức ý nghĩa và giá trị không? Các nguồn sự sống xuất phát từ đâu? Tấm lòng, con tim. Làm sao qv có thể nói về Tin Lành, về sự sống đời khi qv chưa bao giờ thật sự tin nhận Chúa vào lòng? Làm sao qv có thể nói về tình yêu của ĐCT khi trong lòng qv không hề có một chút yêu thương? Người thiếu kiến thức còn có thể học thêm nếu họ có tấm lòng. Người vụn về, không giỏi còn có thể luyện tập nếu họ có tấm lòng. Nhưng người không có tấm lòng để học thì làm sao có thể thay đổi.

ĐCT sẽ nhìn sâu vào con tim để đánh giá một người. Ta, Đức Giê-hô-va, dò xét trong trí, thử nghiệm trong lòng (Giê-rê-mi 17:10). Khi tiên tri Sa-mu-ên được Chúa sai đến nhà Y-sai (Jesse) là cha của Đa-vít để chọn vua tương lai thay vua Sau-lơ, thì KT viết: Khi ông Y-sai và các con trai ông đến, ông Sa-mu-ên nhìn thấy Ê-li-áp, tự nghĩ: "Chắc đây là người CHÚA chọn." 7 Nhưng CHÚA bảo ông: "Con đừng chú ý diện mạo và dáng vóc cao lớn của nó, vì Ta đã gạt bỏ nó. Ta không xét đoán như loài người xét đoán, vì loài người chỉ nhìn thấy bề ngoài, nhưng CHÚA nhìn thấy tấm lòng bên trong." (1 Sa-mu-ên 16:6-7 – BDM)

ĐCT chọn Đa-vít vì tấm lòng của ông. Qv nghĩ Chúa chọn Áp-ra-ham, Mô-se, tiên tri Ê-li, Giê-rê-mi, Ê-sai vì lý do gì? Cũng bởi tấm lòng vâng phục, can trường. Qv nghĩ Chúa chọn các sứ đồ đầu tiên hay sứ đồ PL vì lý do gì? Tấm lòng. 12 sứ đồ đầu tiên là những người đánh cá, thu thuế, PL là người đã từng bắt bớ đạo Chúa.

Vì Bản tính của tấm lòng người là tội lỗi nên qv cần đến với ĐCJC để có thể được Chúa thay đổi tấm lòng vì bản thân qv tự mình không thể thay đổi. Vì Kết quả của mọi vấn đề trong đời sống đều tùy thuộc vào con tim nên chỉ khi con tim, tấm lòng qv thật sự thay đổi, qv có thể thay đổi cuộc đời; sự thay đổi phải từ trong ra ngoài, từ con tim ra ngoài. Vì ĐCT sẽ nhìn sâu vào con tim để đánh giá nên qv cần phải hết sức gìn giữ tấm lòng mình, phải thay đổi tấm lòng để sống và làm theo lời Chúa dạy trong KT.

Vậy nếu không thay đổi con tim, tấm lòng thì đời sống của người tin Chúa sẽ không bao giờ thay đổi. Qv có thể tìm được rất nhiều câu KT nói về sự thay đổi quan trọng này.

Ta sẽ ban cho chúng nó tấm lòng hay nhận biết ta là Đức Giê-hô-va. Chúng nó sẽ làm dân ta, và ta sẽ làm Đức Chúa Trời chúng nó; vì chúng nó sẽ hết lòng trở về cùng ta. (Giê-rê-mi 24:7)

Ta sẽ ban cho các ngươi một tấm lòng mới và đặt một thần linh mới trong các ngươi; ta sẽ bỏ đi tấm lòng bằng đá khỏi xác thịt các ngươi và ban cho các ngươi tấm lòng bằng thịt. (Ê-xê-chi-ên 36:26 - BM)

Vì không phải người Do Thái bề ngoài là người Do Thái thật, cũng không phải cắt bì phần xác bên ngoài là cắt bì thật 29 Nhưng người Do Thái thật là người Do Thái bề trong và cắt bì thật là cắt bì trong lòng, bởi Thánh Linh chứ không phải bởi văn tự. Người như thế thì được khen không phải từ người ta mà từ Đức Chúa Trời. (Rô-ma 2:28-29 – BDM)

Trái Thánh Linh không phải là đồ trang sức để người ta có thể thấy mà trầm trồ khen ngợi. Ui cha ơi, trái TL của chị X đẹp hơn gấp mấy lần trái TL của chị Y! Trái TL là kết quả của sự thay đổi con tim, thay đổi tấm lòng, không phải một ngày một buổi nhưng qua một thời gian. Nhưng tâm linh, con tim chúng ta không thể thay đổi nếu vẫn còn giữ những thói quen của con tim từ con người cũ trước khi tin Chúa. Thói quen của con tim là gì? Là những suy nghĩ, thái độ, lời nói, hành động; là những sở thích, thú giải trí, cách tiêu xài xảy ra một cách tự nhiên, như không cần suy nghĩ đến.

Trong ngày, nếu có thời gian thường qv hay nghĩ về điều gì? Thức ăn, Facebook, hay vacation? Khi một người lỡ làm một việc gì đó đụng chạm đến qv, thường qv sẽ có những ý nghĩ gì, có cảm xúc gì, muốn hành động với người đó thế nào? Ghét, giận, muốn ăn miếng trả miếng, hay bỏ qua, tha thứ. Khi không được điều gì mình muốn, thì thường qv phản ứng thế nào? Tôi nhấn mạnh chữ thường, vì như không cần suy nghĩ đến. Đây chính là những thói quen của con tim. Dĩ nhiên trong cuộc sống hằng ngày qv có rất nhiều thói quen: có người khi mang vớ thì mang vớ bên phải trước; khi nặn kem thì nặn từ trên xuống; khi lái xe thì phải nghe nhạc, nghe tin tức. Nhưng những thói quen này không quan trọng, chết sống như những thói quen của con tim. Thói quen của con tim cho biết về con người thật bên trong của chúng ta.

Giải thưởng Nobel về kinh tế năm 2002 được trao tặng cho một giáo sư của trường đại học Princeton tên Daniel Kahneman. Ông cũng là tác giả của một quyển sách rất nổi tiếng và quan trọng, Thinking, Fast and Slow (Suy nghĩ, nhanh và chậm). Trong quyển sách này giáo sư Kahneman giải thích suy nghĩ con người gồm 2 hệ thống (system) gọi là hệ thống 1 và hệ thống 2. Hệ thống 1 khiến con người lựa chọn, quyết định, làm việc một cách tự động, rất nhanh chóng, không cần cố gắng gì nhiều. Trong hệ thống 2, lựa chọn, quyết định, hành động phải cần đến sự suy nghĩ có ý thức, cẩn thận phân tích, suy luận, cân nhắc, tính toán, nên chậm hơn hệ thống 1.

Khi qv xem mấy bức hình này qv cho tôi biết người đó có cảm xúc gì? [Angry man; sad woman; happy kid]. Bây giờ tôi cho qv xem 2 hình, qv cho tôi biết qv thấy gì? [young or old woman, love or hate]. Trong loạt hình thứ nhất qv có thể quyết định mà không cần suy nghĩ. Nhưng trong loạt hình thứ hai, qv phải cố gắng lắm mới có thể thấy được phần thứ 2 trong hình. Quyết định nhanh chóng về loạt hình thứ nhất thuộc về hệ thống 1. Về loạt hình thứ 2 thuộc về hệ thống 2.

Trong số qv đây có bao nhiêu người lái xe? Khi lái xe qv có cần phải suy nghĩ chân nào đạp gas, chân nào đạp thắng, hay quẹo trái, quẹo phải cần phải vặn tay lái hướng nào không? Dĩ nhiên là không. Tôi biết chắc một số qv đây vừa lái xe vừa uống cà-phê hay ăn bánh. Thậm chí tôi còn thấy phụ nữ vừa chạy xe vừa cuốn lông nheo mắt! Thanh niên, thiếu nữ hôm nay thì vừa chạy xe vừa text, hết sức nguy hiểm. Một số qv đây vừa làm nail vừa xem Facebook vân còn được. Thói quen và phản ứng tự nhiên khi lái xe, hay làm nail thuộc về hệ thống 1.

Nhưng khi đang lái trên I25 từ Paseo đến nhà thờ, thình lình qv thấy xe bị đụng nát cả đầu xe. Qv có chạy chậm lại không? Có chạy cẩn thận hơn không? Qv tập trung tư tưởng, không còn để ý đến bài nhạc đang nghe, thậm chí tắt cả nhạc để tập trung lái xe. Đó là hệ thống 2.

Các nhà tâm lý gia ước tính trong một ngày bình thường, một người xử dụng trên 90% hệ thống 1 và chỉ khoảng 10% hay ít hơn là dùng hệ thống 2. Chúng ta gọi hệ thống 1 gồm những phản ứng, suy nghĩ, lời nói, hành động, cách cư xử một cách tự động, nhanh chóng là thói quen. Mặc dù chúng ta biết câu tục ngữ Lời nói không mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau, nhưng rất ít ai trong đời sống hằng ngày lựa lời mà nói cả. Chúng ta trả lời, hỏi đáp một cách nhanh chóng, tự động, như không cần suy nghĩ.

Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta cần hệ thống 1 để làm việc, quyết định, hành động, ăn nói mà không phải tốn quá nhiều thời gian. Nếu mỗi lần nói phải uống lưỡi 7 lần thì trong ngày chúng ta chỉ nói được vài câu mà thôi. Hay nếu sáng nay khi lên xe chạy đến nhà thờ, qv đều phải suy nghĩ đến chân đạp thế này, tay xoay thế khác thì đời nào mới có thể đến đúng giờ.

Qv cũng chú ý rằng theo thời gian, những việc của hệ thống 2 dần trở nên hệ thống 1. Như khi mới tập lái xe phải cần hệ thống 2. Mấy năm trước đây tôi đi Metro ở DC hầu như hàng tuần. Trong những lần đầu tiên tôi phải xem bản đồ này, bản đồ nọ nhiều lần, nhưng dần dà tôi không cần suy nghĩ nhiều về việc phải lấy chuyến đường xanh, hay vàng, hay đỏ. Đây là ví dụ của hệ thống 2 đổi thành hệ thống 1. [Central station ở Tokyo] Chúng ta gọi thói quen là khi hệ thống 2 trở nên hệ thống 1.

Bên cạnh những thói quen để sống hàng ngày, cũng có những thói quen của con tim. Thói quen của con tim là những suy nghĩ, thái độ, lời nói, hành động; là những sở thích, thú giải trí, cách tiêu xài xảy ra một cách tự nhiên, như không cần suy nghĩ đến. Thói quen con tim mới thật sự cho biết về giá trị, niềm tin, điều gì xem là quan trọng, điều gì xem không quan trọng.

Ở Nhật Bản, khi thấy rác trên đường, những người lớn tuổi đều nhặt rác lên bỏ vào thùng rác. Mỗi sáng họ họp nhau lại ở công viên để tập thể dục nhưng cũng để dọn dẹp sạch sẻ các bụi cây, đường đi. Nhưng qv nghĩ việc này có xảy ra ở VN hay Thái Lan hay không? Vậy thói quen của con tim người Nhật Bản khác với người VN trong việc gìn giữ vệ sinh công cộng. Không phải tay của họ quen lượm rác nhưng vì trong suy nghĩ của họ, họ ý thức và hãnh diện khi giữ nhà cửa, đường phố sạch sẽ.

Hôm nay, thanh niên thiếu nữ hãnh diện đăng hình chụp đẹp hay đi chơi của mình trên Facebook, Instagram, Snapchat. Hãnh diện khi xem Twitter của mình có bao nhiêu người theo. Nếu qv nào không hiểu những điều này, thì qv có thể cám ơn Chúa!

Ngày xưa (ngày xửa, ngày xưa) vợ chồng nói chuyện với nhau không dám gọi bằng anh em, mà vợ hỏi chồng: Ai ơi về ăn cơm chưa. Chồng trả lời: Ai hỏi ai về ăn cơm vậy. Vợ đáp: Ai gọi ai chứ còn ai nữa! Hôm qua gặp nhau một hai lần là đã muốn ôm nhau hôn hít! Hai thế hệ, hai thói quen của con tim khác nhau.

Một số qv đây chắc biết Paris Hilton, là con gái của triệu phú làm chủ các khách sạn Hilton. Khi qv xem những hình cô đăng lên Instragram, qv có thể biết về thói quen của con tim cô là gì không? Còn đây là Instragram của tôi [baby, Charachi, cám ơn Chúa!] Đây là Instagram của Franklin Graham, con trai trưởng của MSTS Billy Graham. Qv có thể biết được thói quen của con tim ông là gì hay không? Khi so sánh Instagram của Paris Hilton và Franklin Graham qv có biết điều gì giá trị với họ, điều gì họ đặt làm đầu trong cuộc sống. Nếu lấy hình ảnh của cây nho và nhánh nho, qv có biết cây nho của Paris Hilton là loại gì không? Còn cây nho của Franklin Graham là ai?

Thói quen của con tim qv vẫn còn là hờn giận, so đo, tranh cạnh hay là tha thứ, biết ơn, rộng lượng. Thói quen của con tim qv là Ga-la-ti 5:19-21, vẫn còn theo tính xác thịt, gian dâm, ô uế, phóng đãng, 20 thờ thần tượng, phù thủy, thù hận, tranh chấp, ganh ghét, giận dữ, tham vọng ích kỷ, chia rẽ, bè phái. Cây nho của người vẫn còn những thói quen con tim này là gì?

Hay thói quen của con tim qv là theo Ga-la-ti 5:22: Yêu thương, vui mừng, bình an, nhẫn nại, nhân từ, lương thiện, trung tín, 23 khiêm nhu, tiết độ. Cây nho của người có những thói quen này của con tim là gì?

Con tim, tấm lòng của một người sẽ được định bởi những thói quen của con tim họ. Để thay đổi đời sống trong Chúa, trước hết chúng ta cần phải thay đổi những thói quen con tim. Làm sao để thay đổi? Phải đổi cây, đổi gốc nho. Tháp vào cây của thế gian, qv sẽ có những thói quen con tim thuộc về thế gian. Tháp vào cây của tiền của, sắc đep, danh vọng, thói quen của con tim qv sẽ ở trong tiền của, sắc đẹp, danh vọng. Cây nào, trái ấy. Điều làm chủ, điều qv xem là giá trị nhất sẽ cây qv tháp nhánh vào, sẽ sinh ra những thói quen của con tim.

Để có những thói quen con tim theo Ga-la-ti 5:22, chúng ta cần phải tháp nhánh vào cây nho của Đấng Christ.