Lỗi Ai Khi Bị Cám Dỗ?

Phước cho người bị cám dỗ; vì lúc đã chịu nổi sự thử thách rồi, thì sẽ lãnh mão triều thiên của sự sống mà Đức Chúa Trời đã hứa cho kẻ kính mến Ngài. 13 Chớ có ai đương bị cám dỗ mà nói rằng: Ấy là Đức Chúa Trời cám dỗ tôi; vì Đức Chúa Trời chẳng bị sự ác nào cám dỗ được, và chính Ngài cũng không cám dỗ ai. 14 Nhưng mỗi người bị cám dỗ khi mắc tư dục xui giục mình. 15 Đoạn, lòng tư dục cưu mang, sanh ra tội ác; tội ác đã trọn, sanh ra sự chết. (Gia-cơ 1:12-15)

KHÁC BIỆT GIỮA THỬ THÁCH VÀ CÁM DỖ

Mỗi người bị cám dỗ khi mắc tư dục xui giục mình: Cũng như tất cả sống trong đời sẽ chịu thử thách (hoạn nạn, mất mát) thì tất cả mọi người, dù là người tin hay không tin Chúa, đều bị cám dỗ. Đây là hai kinh nghiệm mọi người đều có và đều có thể làm chứng về điều này. Khác biệt là thái độ và phản ứng khi bị cám dỗ!

Gia-cơ dùng cùng một từ (danh từ - thử thách; động từ - cám dỗ). Thử thách có thể làm tăng trưởng đức tin, mạnh mẽ hơn về đức tin nhưng cũng có thể đem đến những cám dỗ sinh ra tội lỗi.

Gia-cơ đã viết trong 1:2-4 rằng người chịu đựng những thử thách sẽ được phước.  Những thử thách đó, chúng ta học được là những hoàn cảnh bên ngoài thử thách đức tin của chúng ta và tạo ra sự tăng trưởng thuộc linh.  Nhưng những thử thách đó cũng có thể trở thành cám dỗ.  Và thay vì là một phương tiện để phát triển tâm linh, thử thách cũng có thể trở thành một nguyên nhân đem đến tội lỗi độc ác.

Mọi điều khó khăn đến với cuộc sống của tôi hoặc củng cố tôi bởi vì tôi vâng lời Chúa và luôn tin tưởng vào sự chăm sóc của Ngài và tin tưởng vào quyền năng của Ngài và vì vậy tôi lớn lên. Hoặc tôi bị cám dỗ để nghi ngờ ĐCT, chối bỏ lời Ngài, không vâng lời, không làm theo những điều Chúa dạy và do đó, tôi đã rơi vào sự gạ gẫm làm điều ác.  Cùng một từ có nghĩa là một sự cám dỗ đến điều ác cũng được sử dụng để nói về một thử thách.  Sự khác biệt là cách qv phản ứng với nó.

Nếu đáp ứng thử thách bằng sự vâng lời, thì qv sẽ tăng trưởng thuộc linh.  Nếu qv phản ứng với một thử thách bằng sự bất tuân, thì sẽ biến thành một cám dỗ và qv đã trở thành con mồi của nó. Mỗi thử thách đều có khả năng trở thành một cám dỗ tùy thuộc vào phản ứng của chúng ta.  Vì vậy, Gia-cơ nhắc dạy sự thay đổi từ những thử thách, dẫn đến sự tăng trưởng và phước lành đến những cám dỗ, cho đến tội lỗi và sự chết.  Mọi hoàn cảnh của cuộc sống chúng ta phải đối mặt đều đòi hỏi và cuối cùng dẫn đến một quyết định.  Tôi sẽ đứng vững hay không?  Tôi sẽ tiến bước trong đức tin vào Đức Chúa Trời bằng cách vâng lời Ngài hay tôi sẽ lắng nghe tiếng nói gợi ý lối thoát dễ dàng là không vâng lời và sa vào tội lỗi.

Vậy theo lời dạy trong thư Gia-cơ thì thử thách đến từ ĐCT với mục đích giúp con dân Ngài tăng trưởng đức tin. Chúa dùng để tôi luyện con dân Ngài: sự thử thách đức tin anh em sinh ra kiên nhẫn. 4Nhưng sự kiên nhẫn phải phát huy hết hiệu lực của nó, để chính anh em được trưởng thành, hoàn hảo, không thiếu sót điều gì (1:3-4). Nhưng cám dỗ đến từ ma quỉ, thế gian, xác thịt nhằm xui khiến con người phạm tội với ĐCT để ngăn cách chúng ta với Chúa, làm mất đi quan hệ mật thiết, gần gũi với ĐCT và nhằm để tàn phá đời sống thể xác lẫn đức tin.

Đang lúc bị cám dỗ đừng ai nói: “Tôi bị Đức Chúa Trời cám dỗ”; vì Đức Chúa Trời không thể nào bị điều ác cám dỗ, và chính Ngài cũng không cám dỗ ai. 14 Nhưng mỗi người bị cám dỗ bởi chính dục vọng mình lôi cuốn và quyến dụ. 15 Rồi khi dục vọng đã cưu mang thì sinh ra tội lỗi; tội lỗi đã trưởng thành thì sinh ra sự chết. - Gia-cơ 1:13-15

TÔI PHẠM TỘI, LỖI CỦA AI?

Nếu thử thách khiến qv phạm tội, thì đó là lỗi của ai? Có phải là lỗi của xã hội, gia đình, hoàn cảnh, học đường? Và nếu ĐCT tạo ra xã hội, gia đình, hoàn cảnh, học đường thì cuối cùng chẳng phải đó là lỗi của ĐCT hay sao? Đọc KTCU chúng ta thấy rất rõ bản chất đổ lỗi tự nhiên này. Khi phạm tội thì đó là vì hoàn cảnh, người này người khác, vì ĐCT để tôi bị cám dỗ quá sức chịu đựng. Nhưng PL khẳng định rõ: Những sự cám dỗ đến cho anh em, chẳng có sự nào quá sức loài người. Đức Chúa Trời là thành tín, Ngài chẳng hề cho anh em bị cám dỗ quá sức mình đâu; nhưng trong sự cám dỗ, Ngài cũng mở đàng cho ra khỏi, để anh em có thể chịu được. (1 Cô-rinh-tô 10:13).

STK – ĐCT ra lệnh cho A-đam & E-va đừng ăn trái của cây biết thiện & ác. E-va bị con rắn cám dỗ, ăn trái và đưa cho A-đam cùng ăn. Có phải lỗi là ở ĐCT? Tại sao Chúa lại để cho con rắn cám dỗ con người? Tại sao ĐCT lại không chọn để tạo ra vườn Ê-đen không có con rắn? Tại sao ĐCT lại đặt cây thiện & ác trong vườn Ê-đen? KT cho biết khi ĐCT hỏi: E-va đổ thừa con rắn, A-đam đổ thừa cho E-va và cả ĐCT (người nữ mà Chúa đã đem đến cho tôi!). Tại sao ĐCT không ban cho tôi một người vợ mạnh mẽ, cương trường, đứng vững trước cám dỗ? Tại sao… Bao nhiêu câu hỏi tại sao cho ĐCT!

11Đức Chúa Trời hỏi: “Ai đã chỉ cho con biết mình trần truồng? Có phải con đã ăn trái cây mà Ta ra lệnh cấm ăn đó không?” 12A-đam thưa: “Người nữ mà Chúa đặt bên con đã cho con trái cây đó và con đã ăn rồi.” 13Giê-hô-va Đức Chúa Trời hỏi người nữ: “Con đã làm gì vậy?” Người nữ thưa: “Con rắn đã lừa dối con và con đã ăn rồi. (STK 3:11-13)

Nhưng KT dạy gì? ĐCT trừng phạt, rủa sả con rắn; rồi đến E-va, rồi đến A-đam. Cả 2 người đều chịu nhận hậu quả của chính tội họ phạm. Rồi cả 2 bị đuổi ra khỏi Ê-đen. Khi ra khỏi Ê-đen, A-đam & E-va mang theo tội lỗi với họ. Từ đó, mọi người đều phạm tội (Rô-ma 3:23)

Dân sự bị làm nô lệ trong xứ Ai-cập trong 300 năm. Đời sống khốn khổ trăm bề, phải làm nô lệ cho người Ai-cập. ĐCT sai Mô-se đến giải cứu họ. Nhưng rồi họ lại trách móc, đổ lỗi cho Mô-se, A-rôn, và cả ĐCT khi trải qua những thử thách trong đồng vắng. Ít nhất 13 lần dân sự trách móc, đổ lỗi cho Mô-se, A-rôn, và cả ĐCT tại nhiều địa điểm, trong nhiều hoàn cảnh khác nhau.

Họ nói với Môi-se: “Ở Ai Cập không đủ mồ chôn hay sao mà ông đem chúng tôi vào chết trong hoang mạc nầy? Ông đưa chúng tôi ra khỏi Ai Cập để làm gì chứ? 12 Chẳng phải chúng tôi đã nói với ông tại Ai Cập rằng: ‘Mặc kệ chúng tôi, cứ để chúng tôi phục dịch dân Ai Cập’ đó sao? - Xuất 14:11-12

2 Trong hoang mạc, cả hội chúng Y-sơ-ra-ên oán trách Môi-se và A-rôn. 3 Dân Y-sơ-ra-ên nói với hai ông: “Ước gì chúng tôi chết bởi tay Đức Giê-hô-va trong đất Ai Cập, khi còn ngồi bên nồi thịt và ăn bánh no nê! Nhưng hai ông lại dẫn chúng tôi vào trong hoang mạc nầy để cả đoàn dân phải chết đói.”Xuất 16:2-3

1 Bây giờ, dân chúng phàn nàn và điều đó khiến Đức Giê-hô-va không hài lòng. Đức Giê-hô-va nghe và cơn thịnh nộ Ngài nổi lên. Lửa của Đức Giê-hô-va bùng cháy trong dân chúng và thiêu hủy phần đầu của trại quân. 2 Dân chúng kêu cứu Môi-se. Môi-se cầu nguyện với Đức Giê-hô-va thì lửa dừng lại. - Dân Số Ký 11:1-2

1 Cả hội chúng cất tiếng la lớn; dân chúng khóc than trong đêm đó, 2 Tất cả dân Y-sơ-ra-ên phàn nàn với Môi-se và A-rôn; cả hội chúng nói với hai ông: “Phải chi chúng tôi chết trong đất Ai Cập hay chết trong hoang mạc nầy cho rồi! 3 Tại sao Đức Giê-hô-va dẫn chúng tôi vào đất nầy để ngã chết bởi gươm? Vợ con chúng tôi sẽ bị giặc bắt đi. Chúng tôi quay trở lại Ai Cập không tốt hơn sao?” 4 Rồi họ nói với nhau: “Chúng ta hãy lập một người lãnh đạo và trở về Ai Cập.” - Dân Số Ký 16:1-4

Mãi hằng trăm năm sau đó, con cháu, hậu tự của thế hệ trách móc, đổ lỗi cho Mô-se, A-rôn và ĐCT dù đã được vào đấng hứa vẫn tiếp tục như tổ phụ ngày xưa. Dân sự tiếp tục đổ lỗi cho ĐCT vì tội của họ! 17 Lạy Đức Giê-hô-va, sao để chúng con lầm lạc khỏi đường Ngài? Sao để lòng chúng con cứng cỏi đến nỗi chẳng kính sợ Ngài? - Ê-sai 63:17

Tất cả chúng ta đều bị cám dỗ.  Tất cả chúng ta đều sẽ phạm tội và thường chúng ta sẽ đổ lỗi cho Đức Chúa Trời bằng cách đổ lỗi cho hoàn cảnh của chúng ta, đổ lỗi cho sự yếu đuối của chúng ta, đổ lỗi cho khuynh hướng của chúng ta, đổ lỗi cho môi trường xung quanh, đổ lỗi cho bạn bè của chúng ta, đổ lỗi cho người thân, đổ lỗi cho gia đình của chúng ta, đổ lỗi cho điều kiện kinh tế của chúng ta hoặc bất cứ điều gì.  Và vì vậy câu 13, Gia-cơ nói, đừng để ai nói khi họ bị cám dỗ tôi bị Đức Chúa Trời cám dỗ.  Đó là một lời khuyên cấm bất cứ ai đổ lỗi cho Đức Chúa Trời. Chớ có ai đương bị cám dỗ mà nói rằng: Ấy là Đức Chúa Trời cám dỗ tôi; vì Đức Chúa Trời chẳng bị sự ác nào cám dỗ được, và chính Ngài cũng không cám dỗ ai. (Gia-cơ 1:13)

Dĩ nhiên câu trả lời là của chính chúng ta. Tuy nhiên thực tế thì đối với người đời, khi phạm tội sau khi bị cám dỗ, thường thì họ sẽ đổ lỗi cho hoàn cảnh, cho ai đó, ngoại trừ chính mình. Các em nhỏ (4-5 tuổi) thường tránh không nhận lỗi: con không có lấy đồ chơi của bạn! Chắc qv cũng biết nhiều người sa ngã, phạm tội khi bị cám dỗ thì đổi họ, đổi thừa cho hoàn cảnh, cho cha mẹ, cho hội thánh, cho trường học, cho xã hội.

[Quan điểm mới của các quan tòa: thả ra hay giảm án rất nhiều vì cho rằng tội phạm là do sự kỳ thị chủng tộc, vì hoàn cảnh xã hội. Bài diên văn của ứng viên thị trưởng thành phố NY buoc tội dân chúng, thành phố kỳ thị những người hồi giáo: nạn nhân thật của 9/11 là dì của ông vì không dám đi xe điện khi mặc áo trùm đầu! Họ đổ lỗi cho dân chúng, xã hội, quốc gia này là kỳ thị người hồi giáo khi biến cố 9/11 khiến 3000 người thiệt mạng gây ra bởi bọn khủng bố hồi giáo cực đoan!]

3Sự ngu dại của một người phá hỏng đường lối người, Và lòng người lại oán trách Đức Giê-hô-va. (CN 19:3)

Trốn tránh trách nhiệm về tội lỗi là một trò tiêu khiển yêu thích của con người. Khi nào qv đổ lỗi cho bất kỳ các điều gì khác tức là qv nói rằng Đức Chúa Trời phải chịu trách nhiệm vì Ngài là Đấng đã tạo ra mọi thứ. Một số người thậm chí còn đi xa đến mức nói rằng Đức Chúa Trời phải chịu trách nhiệm trong sự cám dỗ. Những người đó (ngay cả tín đồ) dùng Ma-thi-ơ 6:13 để làm cớ biện hộ: Xin đừng để chúng con bị cám dỗ (sa vào vòng cám dỗ). Theo lời dạy này thì chúng ta phải cầu xin Đức Chúa Trời để không dẫn dắt chúng ta vào cám dỗ bởi vì nếu chúng ta không cầu xin điều này (đừng để bị cám dỗ) thì Chúa sẽ để chúng ta vào vòng cám dỗ. Đây là giải thích hết sức sai lầm và nguy hiểm.

Mục đích của lời cầu nguyện này nhằm để nhắc nhở rằng sự cám dỗ đầy dẫy trong thế gian. Ma quỉ luôn tìm đủ mọi cách, tại mọi nơi, trong mọi hoàn cảnh để cám dỗ - không phải như thử thách để đức tin tăng trưởng, nhưng để khiến chúng ta phạm tội cùng ĐCT.

Giống như người nghèo đổ lỗi cho sự nghèo khó của mình khi anh ta trở thành một tên trộm và trộm cắp và nghĩ rằng mình có lý do chính đáng khi ăn cắp vì anh ta nghèo và anh ta đổ lỗi cho hoàn cảnh của mình. Giống như một người say rượu đi ra ngoài và đập phá xe của mình và giết ai đó trong quá trình này và đổ lỗi cho vợ mình về một cuộc hôn nhân không hạnh phúc, một cuộc hôn nhân không hạnh phúc, hoặc đổ lỗi cho công việc kinh doanh của anh ta vì đã khiến anh ta uống rượu hoặc đổ lỗi cho áp lực và cảm thấy được tha thứ khỏi bất kỳ cảm giác tội lỗi thực sự nào.

Tiếng Hy Lạp "mē eisenenkēs hēmas eis peirasmon" có nghĩa đen:

"Đừng đưa chúng tôi vào thử thách."

Từ khóa peirasmos (πειρασμός) có nghĩa là cả "cám dỗ" và "thử thách ".

Nó có thể đề cập đến sự cám dỗ đạo đức đối với tội lỗi (ví dụ, bởi Sa-tan).

Hoặc để thử thách đức tin (như trong Áp-ra-ham bị thử thách trong Sáng thế ký 22 hoặc Chúa Giê-su trong đồng vắng).

Vì vậy, lời nói của Ma-thi-ơ không nhất thiết có nghĩa là chính Đức Chúa Trời cám dỗ chúng ta phạm tội, nhưng chúng ta cầu xin Đức Chúa Trời không cho phép chúng ta bước vào tình huống thử thách mà chúng ta có thể sa ngã.

"Sau đó, Chúa Giêsu được Thánh Linh dẫn vào đồng vắng để bị ma quỷ cám dỗ." (Ma-thi-ơ 4:1)

Thánh Linh dẫn Chúa Giê-su vào một nơi thử thách, nhưng chính ma quỷ đã cám dỗ Ngài.

Mục đích của Thánh Linh là để chứng minh và củng cố đức tin, chứ không phải để gây ra tội lỗi.

Vì vậy, khi chúng ta cầu nguyện "Xin đừng dẫn chúng tôi vào cám dỗ", chúng ta thực sự đang cầu nguyện: "Lạy Cha, xin đừng để chúng con bước vào sự thử thách quá sức của chúng con; Xin đừng để chúng tôi sa ngã khi cám dỗ đến."

Lời cầu nguyện của Chúa dạy có hai phần:

Tiêu cực: "Xin chớ dẫn chúng tôi vào cám dỗ" → yêu cầu sự bảo vệ khỏi những tình huống mà chúng tôi có thể thất bại.

Tích cực: "Xin giải cứu chúng tôi khỏi điều ác (hoặc kẻ ác)" → cầu xin sự giải cứu khỏi Satan và quyền lực của tội lỗi.

Cùng với nhau, điều này có nghĩa là "Xin bảo vệ chúng con khỏi những thử thách sẽ lấn át chúng con, và khi chúng con bị thử thách, hãy giải cứu chúng con khỏi kẻ ác."

Sense

Meaning

Goal

Source

Example

Testing

A trial or challenge that proves or strengthens faith

To refine or confirm character

God (allows or oversees it)

Abraham tested (Gen 22:1 LXX) · Jesus tested in wilderness (Matt 4:1)

Temptation

An enticement to sin

To cause someone to fall

Satan or our sinful desires

Eve tempted by the serpent (Gen 3) · James 1:14

#

Location/Event

Reference

Blamed

Complaint Type

1

Red Sea

Ex 14:10–12

Moses

Fear of death

2

Marah

Ex 15:22–24

Moses

Bitter water

3

Desert of Sin

Ex 16:2–3

Moses, Aaron

No food

4

Rephidim

Ex 17:1–7

Moses, God

No water

5

Golden Calf

Ex 32:1

Moses

Impatience/idolatry

6

Taberah

Num 11:1–3

God

General hardship

7

Kibroth Hattaavah

Num 11:4–6

Moses

Craving for meat

8

Kadesh (Spies)

Num 14:1–4

Moses, Aaron, God

Fear/unbelief

9

Korah’s rebellion

Num 16:1–3

Moses, Aaron

Leadership challenge

10

After Korah’s death

Num 16:41

Moses, Aaron

“You killed God’s people”

11

Kadesh (Meribah)

Num 20:2–5

Moses, Aaron

No water again

12

Mount Hor

Num 21:4–5

God, Moses

No food, no water

13

Dathan & Abiram

Num 16:12–14

Moses

Failed leadership