Giới Thiệu Thư Gia-cơ
Một trong những hiểu lầm phổ thông nhất khi đọc KT là người đọc thường nghĩ các sách/thư trong KT liệt theo thứ tự thời gian. Ví dụ STK được viết trước tất cả 38 sách khác trong CU. Hay Ma-thi-ơ được viết trước hết trong số 27 sách/thư trong TU. Vậy sách/thư nào viết đầu tiên trong thời TU (từ khi ĐCJC giáng sinh, chịu chết cho đến hôm nay)? Hầu hết các học giả KT TU ngày nay tin rằng thư Gia-cơ là thư được viết đầu tiên theo thứ tự thời gian (dù theo thứ tự 20). Khi nào? Vào khoảng năm 45-46.
BỐI CẢNH THƯ
Qv hỏi: biết khi nào thư Gia-cơ được viết có gì là quan trọng. Tôi xin được giải thích. Lý do gì các học giả KTTU tin rằng thư Gia-cơ viết ~45-46? Trước hết tôi muốn liệt ra một số sự kiện quan trọng ghi lại trong TU đặc biết CV và các thư tín trong thời kỳ HT đầu tiên:
30 - ĐCJC chịu chết và sống lại rồi thăng thiên về trời sau 40 ngày
30 – 10 ngày sau khi Chúa thăng thiên về trời, ĐTL ban cho 120 môn đồ trong ngày lễ Ngũ Tuần. Gia-cơ không phải là sứ đồ, không được chọn để thay thế Giu-đa Ít
31-32 – HT đầu tiên & duy nhất tăng trưởng ngày càng đông tại thành Giê-ru-sa-lem. Các sứ đồ bị bắt bớ, bỏ tù nhưng được ĐCT giải thoát cách mầu nhiệm (CV 3-5)
33-34 – Chọn 7 chấp sự đầu tiên. Ê-tiên bị ném đá đến chết, Sau-lơ đồng lõa Sau-lơ vốn ưng thuận về sự Ê-tiên bị giết. Trong lúc đó, Hội thánh ở thành Giê-ru-sa-lem gặp cơn bắt bớ dữ tợn; trừ ra các sứ đồ, còn hết thảy tín đồ đều phải chạy tan lạc trong các miền Giu-đê và xứ Sa-ma-ri. (CV 8:1).
33-34 – PL được cứu trên đường đến thành Đa-mách. 3 năm trong xứ A-ra-bi
38-39 – Sau 8-10 năm Phi-ê-rơ nhận được khải tượng về TL đến cả cho người ngoại qua thầy đội Cọt-ne – CV 10
39-41 – Lần đầu tiên tín đồ được gọi là Cơ-rê-tiên (Christian) tại HT thành An-ti-ốc xứ Sy-ri.
44 – Sứ đồ Gia-cơ bị vua Hê-rốt chém đầu
45 – Thư Gia-cơ
46 – Nạn đói lớn “trên khắp đất” (CV 11)
46-48 – Chuyến truyền giáo thứ nhất của PL & Ba-na-ba
48-49 – Thư Ga-la-ti
50 – Hội nghị đầu tiên tại Giê-ru-sa-lem
Khoảng 10 năm trước khi Gia-cơ viết thư, Ê-tiên bị giết, tín đồ tản lạ đi khắp các xứ. Sau-lơ vốn ưng thuận về sự Ê-tiên bị giết. Trong lúc đó, Hội thánh ở thành Giê-ru-sa-lem gặp cơn bắt bớ dữ tợn; trừ ra các sứ đồ, còn hết thảy tín đồ đều phải chạy tan lạc trong các miền Giu-đê và xứ Sa-ma-ri. (CV 8:1)
Những kẻ bị tản lạc bởi sự bắt bớ xảy đến về dịp Ê-tiên, bèn đi đến xứ Phê-ni-xi, đảo Chíp-rơ và thành An-ti-ốt, chỉ giảng đạo cho người Giu-đa thôi. 20 Nhưng trong đám những người ấy có một vài người quê ở Chíp-rơ và Sy-ren đến thành An-ti-ốt, cũng giảng dạy cho người Gờ-réc nữa, truyền Tin lành của Đức Chúa Jêsus cho họ. (CV 11:19-20) [Map] ). Từ An-ti-ốt đến Giê: 3 ngày đường bộ; 1 ngày bằng thuyền nếu thuận gió. Trong thời điểm này, điều gì HT cần hơn hết?
Đây là đối tượng của thư Gia-cơ: các tín đồ Do Thái bị tản lạc vì cuộc bắt bớ dữ tợn sau cái chết của chấp sự Ê-tiên. Gia-cơ, đầy tớ của Đức Chúa Trời và của Chúa là Đức Chúa Jêsus Christ, kính gửi mười hai bộ tộc đang sống tản lạc khắp nơi. Chúc anh em an vui! (Gia-cơ 1:1)
1 năm trước khi thư được viết, vua Hê-rốt chém đầu sứ đồ Gia-cơ (anh em Giăng). Giáo điều cao siêu hay những lời dạy cụ thể, thực tế để giữ vững đức tin và sống đạo cách chân thật? Dĩ nhiên những lời dạy cụ thể, thực tế để giữ vững đức tin và sống đạo cách chân thật.
Khi đến nơi xa lạ làm thế nào để các môn đồ Đấng Christ có thể làm chứng đạo, cho người ngoại biết họ là Christian? Qua những lời giảng thuyết hùng hồn, qua những giáo điều cao siêu? Im lặng bày tỏ qua đời sống của người Cơ-đốc chân thật, qua việc làm chứ không chỉ qua lời nói.
Ngay hôm nay tại thành phố nơi chúng ta đang sinh sống, tại nơi làm việc (công xưởng, tiệm tùng), với hàng xóm láng giềng, với đồng hương VN điều gì tín đồ làm khiến người ngoại không tin ĐCJC, không tin TL? Đời sống giả dối, hai mặt
Giả sử qv định mua vé máy bay đi về VN, bằng cách gì qv sẽ chọn hảng hàng không? Hay mua vàng, mua xe, mua đất. Có phải bằng cách đọc những tờ quản cáo hay xem các đoạn video ngắn trên YouTube hay Facebook quản cáo của hảng máy bay? Chỉ có người dại khờ mới hoàn toàn tin vào những mẫu video quản cáo sống động đó! Qv phải thử nghiệm xem có phải vàng thật hay giả; chạy xe thử. Qv sẽ hỏi thăm người quen về kinh nghiệm họ đã đi qua với hảng: có an toàn, có đúng giờ, có phục vụ tốt, đáng tin tưởng và nhiều tiêu chuẩn khác nữa. Nói cách khác điều quan trọng hơn hết không phải là quản cáo mà là thực chất qua những việc làm cụ thể chứng minh cho những gì hảng quản cáo.
Tín đồ có thể quản cáo với cả thế gian: tôi là người tin Chúa. Nhưng nếu không có thực chất của người theo Chúa thì ai có thể tin được? Thực chất là chất lượng thật sự thể hiện qua hành động, lời nói, thái độ, qua đời sống đạo.
Nhưng điều quan trọng ngàn lần hơn việc làm chứng qua đời sống là sự biết chắc chắn, rõ ràng, cụ thể nhất về sự cứu rỗi của một tín đồ. Thư Gia-cơ dạy mỗi chúng ta phải tự xét mình để thật rõ về đức tin. Xét mình theo những điều cần làm, phải làm, nên làm. Lời dạy này gồm cả trong CU và TU
TÁC GIẢ THƯ
4 nhân vật trong TU có tên Gia-cơ:
1) Gia-cơ, cha của Giu-đa (không phải Ít-ca-ri-ốt)
2) Gia-cơ, con trai Xê-bê-đê, anh em của sứ đồ Giăng – tử đạo năm 44, HT chịu bắt bớ
3) Gia-cơ, con A-phê, còn gọi là Giăng nhỏ
4) Gia-cơ, em Đức Chúa Giê-xu
TỰ XÉT CHÍNH MÌNH XEM CÓ PHẢI ĐỨC TIN THẬT
Có một mối quan hệ thật sự với Đức Chúa Trời hằng sống là sở hữu quý giá nhất so với mọi vật chất. Người nào nếu được cả thiên hạ mà mất linh hồn mình, thì có ích gì? 37 Hay là có người nào lấy chi mà đổi linh hồn mình ư? (Mác 6:36-37) Tất cả những người tin rằng họ có quyền sở quý báu đó cần phải xem xét, kiểm tra để xác định thật giả thế nào. Trên khắp thế giới có rất nhiều người nếu được hỏi liệu họ có được sự cứu rỗi hay không sẽ trả lời, "Có", nhưng họ sai. Sự cứu rỗi thực sự cần phải được kiểm tra, tùy thuộc vào thử thách. Đó là một lời dạy Kinh Thánh, sự thử thách về sự cứu rỗi là xuyên suốt Kinh Thánh được kêu gọi.
Chúa đã dò xét lòng con, viếng con lúc ban đêm; Ngài thử nghiệm con nhưng chẳng tìm thấy gì cả (TT 17:3); Đức Giê-hô-va ôi! Xin tra xét và thử thách con, dò xét lòng dạ và tâm trí con. (TT 26:2); Đức Chúa Trời ôi! Xin tra xét con và biết lòng con; Xin thử nghiệm con và biết tư tưởng con (139:23)
Mỗi người hãy tự xem xét công việc mình rồi sẽ thấy lý do để tự hào là dựa vào chính mình, chứ không phải so sánh với người khác. (Ga-la-ti 6:4); Chính anh em hãy tự xét để xem mình có đức tin chăng. Hãy tự thử mình: Anh em há không nhận biết rằng có Đức Chúa Jêsus Christ ở trong anh em sao (2 Cor 13:5); Kẻ nào nghe lời ta phán đây, mà không làm theo, khác nào như người dại cất nhà mình trên đất cát. 27 Có mưa sa, nước chảy, gió lay, xô động nhà ấy, thì bị sập, hư hại rất nhiều. (Ma-thi-ơ 7:26-27)
Trong số 27 sách/thư trong TU, thư Gia-cơ có nhiều mạng lịnh cho người tin Chúa phải làm theo, để làm thước đo khi tự xem xét đức tin của mình qua hành động, việc làm. Thư gồm 108 câu trong 5 đoạn, nhưng có đến khoảng 54 mạng lệnh, tức 1 trong mỗi 2 câu! Kế đến là 1 Phi-e-rơ 105 câu, ~35-40, 1 mạng lệnh mỗi 3 câu. Thứ ba là Rô-ma 433 câu, ~70-80, tức 1 mạng lệnh mỗi 5-6 câu .
Mạng lệnh trong Gia-cơ gồm 3 thể chính: 1) Cấp bách cần phải làm ngay: người nào cũng phải mau nghe mà chậm nói, chậm giận (1:19); 2) Đang xảy ra hay lập lại nhiều lần: Hỡi anh em yêu dấu, chớ tự dối mình (1:16); 3) Chung cho một nhóm người hay HT: Ví bằng trong anh em có kẻ kém khôn ngoan, hãy cầu xin Đức Chúa Trời (1:5); Hãy làm theo lời, chớ lấy nghe làm đủ mà lừa dối mình (1:22); Từ một miệng mà ra cả sự chúc tụng lẫn nguyền rủa sao? Thưa anh em của tôi, đừng như vậy.(3:11); Vậy, hãy thuận phục Đức Chúa Trời. Hãy kháng cự ma quỷ thì nó sẽ chạy trốn anh em. 8Hãy đến gần Đức Chúa Trời thì Ngài sẽ đến gần anh em (4:7)
