Những Lời Dạy Khó của Chúa Giê-xu – Yêu Kẻ Thù Mình, Làm Ơn Cho Kẻ Ghét Mình

MS Thái Quang Tấn · 24 tháng 10, 2021

Giăng 3:4 · Giăng 8:58 · Lu-ca 10:18 · Giăng 14:6 · Ma-thi-ơ 18:21-22 · Lu-ca 6:27-36 · Ma-thi-ơ 5:38-48 · Mi-chê 6:8 · Giăng 8:11 · Lu-ca 23:34 · Ma-thi-ơ 23:13 · Ma-thi-ơ 23:33 · Ma-thi-ơ 23:27-28 · Giăng 18:23 · Công Vụ 16:37 · Ê-phê-sô 4:14-15 · Ma-thi-ơ 5:45 · Rô-ma 5:8 · Rô-ma 5:10

Từ hôm nay đến tháng 12, chúng ta bắt đầu loạt bài về những lời dạy khó của ĐCJC trong các sách PA. Qv có thể hỏi thế nào là những lời dạy khó? Có 3 nghĩa về những lời dạy khó của ĐCJC.

Nghĩa thứ nhất là khó hiểu. Một ví dụ về lời dạy khó này là lời Chúa dạy về sự tái sinh với Ni-cô-đem trong Giăng 3. Dù Ni-cô-đem là thành viên của tòa công luận, tức một người rất trí thức, tài giỏi và quyền thế, ông vẫn không hiểu được lời Chúa dạy nên hỏi: Người đã già thì sanh lại làm sao được? Có thể nào trở vào lòng mẹ và sanh lần thứ hai sao? (Giăng 3:4).

Nghĩa thứ hai của khó là khó nghe hay khó tin. Chúng ta có thể tìm thấy rất nhiều lời dạy của ĐCJC không phải khó hiểu, trái lại rất rõ ràng, dễ hiểu nhưng lại rất khó nghe, khó tin. Như lời Chúa dạy rằng: Quả thật, quả thật, ta nói cùng các ngươi, trước khi chưa có Áp-ra-ham, đã có ta.(Giăng 8:58). Hay lời tuyên bố rằng Chúa thấy Sa-tan từ trời xa xuống thế gian (Lu-ca 10:18), hay như lời dạy: Ta là đường đi, lẽ thật, và sự sống; chẳng bởi ta thì không ai được đến cùng Cha. (Giăng 14:6).

Nghĩa thứ ba của khó là khó làm. Nhiều lời Chúa dạy dễ hiểu, có thể tin được nhưng rất khó làm theo. Đây là điều khó khăn hơn hết cho tín đồ. Như lời dạy về sự tha thứ cho nhau. Không khó hiểu, hay khó tin nhưng khó vô cùng để làm theo. Như khi Phi-e-rơ đến hỏi Chúa về sự tha thứ cho người anh em: Thưa Chúa, nếu anh em tôi phạm tội cùng tôi, thì sẽ tha cho họ mấy lần? Có phải đến bảy lần chăng?22 Ngài đáp rằng: Ta không nói cùng ngươi rằng đến bảy lần đâu, nhưng đến bảy mươi lần bảy (Ma-thi-ơ 18:21-22).

Dĩ nhiên cũng có lời dạy là tổng hợp của 3 nghĩa trên, tức vừa khó hiểu, khó tin và khó làm theo. Một ví dụ là lời ĐCJC dạy trong Ma-thi-ơ 19 với người trẻ tuổi giàu có về việc người giàu khó vào nước thiên đàng hơn lạc đà chui qua lỗ kim. Là mục sư tôi hy vọng sẽ cắt nghĩa, giải thích để có thể giúp cho qv hiểu được lời Chúa dạy. Thuyết phục qv rằng dù có những lời Chúa dạy khó nghe, khó tin, nhưng cần thiết và quan trọng. Về những lời dạy khó làm, thì dù khi qv có thể đã hiểu rõ, đã thật sự tin tưởng, nhưng thật sự làm theo lại là một vấn đề mà chỉ có qv mới có thể giải quyết.

QUÂN BÌNH GIỮA CÔNG CHÍNH VÀ NHÂN TỪ

Nhưng ta phán cùng các ngươi, là người nghe ta: Hãy yêu kẻ thù mình, làm ơn cho kẻ ghét mình, 28 chúc phước cho kẻ rủa mình, và cầu nguyện cho kẻ sỉ nhục mình. 29 Ai vả ngươi má bên nầy, hãy đưa luôn má bên kia cho họ; còn nếu ai giựt áo ngoài của ngươi, thì cũng đừng ngăn họ lấy luôn áo trong. 30 Hễ ai xin, hãy cho, và nếu có ai đoạt lấy của các ngươi, thì đừng đòi lại. 31 Các ngươi muốn người ta làm cho mình thể nào, hãy làm cho người ta thể ấy.

32 Nếu các ngươi yêu kẻ yêu mình, thì có ơn chi? Người có tội cũng yêu kẻ yêu mình. 33 Nếu các ngươi làm ơn cho kẻ làm ơn mình, thì có ơn chi? Người có tội cũng làm như vậy. 34 Nếu các ngươi cho ai mượn mà mong họ trả, thì có ơn chi? Người có tội cũng cho người có tội mượn, để được thâu lại y số. 35 Song các ngươi hãy yêu kẻ thù mình; hãy làm ơn, hãy cho mượn, mà đừng ngã lòng. Vậy, phần thưởng của các ngươi sẽ lớn, và các ngươi sẽ làm con của Đấng Rất Cao, vì Ngài lấy nhân từ đối đãi kẻ bạc và kẻ dữ. 36 Hãy thương xót như Cha các ngươi hay thương xót. (Lu-ca 6:27-36)

Lời dạy về yêu kẻ thù mình, ai vả ngươi má bên nầy, hãy đưa luôn má bên kia cho họ, ai giựt áo ngoài của ngươi, thì cũng đừng ngăn họ lấy luôn áo trong cũng được dạy trong bài giảng trên núi trong Ma-thi-ơ 5:38-48. Có thể nói đây là một lời dạy khó trong cả 3 phương diện: khó hiểu, khó tin và khó thực hành.

Hầu hết, nếu không nói tất cả, đạo giáo đều dạy nhiều điều về đạo đức giống nhau. Hầu hết đều có những răn dạy, điều luật, nguyên tắc đạo đức như ăn hiền, ở lành, làm ơn, làm phước, giúp đở người trong cảnh nghèo đói, khó khăn; cấm giết người, có lòng từ bi, bác ái, độ lượng.

Nhiều tài liệu đúc kết những nguyên tắc, lời dạy, điều luật đạo đức chung từ nhiều tôn giáo để giải thích rằng đạo nào cũng tốt, đạo nào cũng dạy người ăn hiền, ở lành, làm điều thiện, tránh điều ác. Giáo sư CS Lewis trong quyển The Abolition of Man (Sự Bãi Bỏ Con Người) cũng tóm tắt lại những điều dạy chung từ nhiều phong tục, tập quán, nhiều quốc gia, tôn giáo.

Tuy nhiên không một ai trong lịch sử con người lại dạy những điều như ĐCJC trong đoạn KT đã nghe từ Lu-ca 6:20-36. Không một ai từ xưa mãi đến hôm nay, ngoại trừ ĐCJC.

Khi nghe những lời dạy này, người ta có thể cho là lý tưởng viễn vong, tách rời với thực tế đời sống, dạy chỉ để dạy, lý thuyết để nghe bùi tai nhưng không ai có thể làm theo, sống một cuộc đời như vậy. Người ta có thể cười nhạo, chế diễu là không thực tế.

Tôi còn chưa yêu được chồng tôi, vợ tôi, các con tôi, cha mẹ anh em trong gia đình huống chi đến yêu kẻ thù mình. Ai vả vào má tôi lẽ nào tôi lại để họ vả luôn má kia. Ai lấy áo ngoài tại sao tôi lại để họ lấy luôn áo trong. Tại sao lại nhu nhược, thụ động đến như vậy?

Tuy nhiên không ai có thể phủ nhận rằng đây là những lời dạy không tiền khoán hậu, có một không ai, và nếu có thể thực hiện được thì quả thật nước Trời đã đến trên đất này. Nếu ai sống làm theo lời dạy thì quả thật thế giới này chắc sẽ không còn chiến tranh, xung đột; trái lại hòa bình, bác ái sẽ đầy dẫy trong xã hội, trên thế gian.

Dù có thể cho là lý tưởng không thật tế nhưng không ai nghe qua lại không kính phục ĐCJC, nhất là sau khi người nghe biết rằng ĐCJC luôn thực hành điều Ngài dạy, cho dù có phải chịu chết cách đau đớn, tủi nhục trên thập tự giá cho những người thù ghét, đánh đập Ngài.

Hai tuần trước đây có một mẫu chuyện mới nghe qua tưởng như chuyện bịa đặt. The alleged sexual assault took place on Oct. 13 after 9 p.m. According to investigators, surveillance footage showed a man getting onto the train around 9:15 and harassing the victim for about 40 minutes before ripping off her pants and raping her. Officers intervened around 10 p.m. after being contacted by an employee of the Southeastern Pennsylvania Transportation Authority (SEPTA). Police charged 35-year-old Fiston M. Ngoy with rape, aggravated indecent assault and nine other criminal charges related to the assault. He is due back in court on Monday. Over the weekend, Upper Darby Township Police Department Superintendent Timothy Bernhardt and SEPTA spokesman Andrew Busch had told news outlets that bystanders watched what happened but took no action. Both expressed dismay.

Tuy nhiên chúng ta biết rằng ĐCJC không dạy những lý thuyết trừu tượng hay lý tưởng cao xa cho các môn đồ và đoàn dân đông. Tại sao? Vì đối tượng của lời dạy này là các môn đồ và đoàn dân đông theo Ngài. Họ là ai? Họ là những người đánh cá, những người dân lao động, ít học thức. Là những người nghèo khó, thuộc tầng lớp thấp hèn trong xã hội. Chúa dạy để họ nghe và học làm theo.

Vậy câu hỏi chính yếu không phải là những lời dạy này có quá xa vời thực tế hay không, nhưng câu hỏi chính là chúng ta hiểu đúng hay không và là những lời dạy này áp dụng thế nào cho đời sống của những người dân bình thường, nghèo khó, bần hàn trong xã hội. Câu hỏi là những lời dạy này có ý nghĩa gì và được áp dụng thế nào trong đời sống của tôi và qv.

Một ý nghĩ đầu tiên khi nghe lời dạy ai vả ngươi má bên nầy, hãy đưa luôn má bên kia cho họ; còn nếu ai giựt áo ngoài của ngươi, thì cũng đừng ngăn họ lấy luôn áo trong, lập tức chúng ta nghĩ lời dạy này nói lên sự thụ động, cứ để người ta bức hiếp, bắt chẹt, làm hại mà đừng chống cự gì cả. Hoàn toàn sai lầm.

Thật sự ĐCJC dạy các môn đồ và đoàn dân một bài học dựa theo lời dạy vô cùng quan trọng và giá trị từ KTCU trong sách tiên tri Mi-chê. Bài học đó là về sự quân bình trong đời sống đạo đức của người tin Chúa. Hỡi người! Ngài đã tỏ cho ngươi điều gì là thiện, điều mà Đức Giê-hô-va đòi hỏi ngươi. Đó chẳng phải là làm điều công chính, ưa sự nhân từ và bước đi cách khiêm nhường với Đức Chúa Trời ngươi sao? (Mi-chê 6:8 – BHĐ2010). Làm điều công chính, ưa sự nhân từ và bước đi cách khiêm nhường với ĐCT.

Sự quân bình đây là giữa sự cứng cỏi và mềm mại, giữa công bình và nhân từ, giữa can đảm và ngọt ngào, giữa vũ lực và thuyết phục, giữa sự thật và tình yêu thương. Một người có đời sống giống Chúa sẽ học đòi để giữ sự quân bình rất khó nhưng quan trọng và cần thiết này. Chúng ta nhận thấy sự quân bình này trong cuộc đời của ĐCJC.

Một bên Chúa lên án, buộc tội nặng nề những người Pha-ri-si và thông giáo, nhưng lại mềm mại, nhu mù, hiền hòa, rộng lòng nhân từ tha thứ cho những người dân thấp hèn, như người đàn bà phạm tội tà dân, người đàn bà Sa-ma-ri 5 năm đời chồng, Xa-chê người thu thuế tội lỗi.

Khi thấy dân chúng chuẩn bị ném đá người phụ nữ phạm tội tà dâm, ĐCJC lại rộng lòng nhân từ, thương xót, tha thứ. Sau khi đoàn dân định ném đá bà bỏ đi, ĐCJC tỏ lòng thương xót phán cùng bà: Ta cũng không định tội ngươi; hãy đi, đừng phạm tội nữa. (Giăng 8:11). Và trên thập giá sau khi bị quân lính đánh đập tàn nhẫn, bị nhổ vào người, Chúa lại xin ĐCT tha thứ cho họ: Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết mình làm điều gì. (Lu-ca 23:34). Thật là một Đấng giàu lòng thương xót, mau tha thứ.

Tuy nhiên Ma-thi-ơ 23 cho thấy một hình ảnh của ĐCJC hoàn toàn tương phản. 7 lần ĐCJC lên án những người Pha-ri-si và thông giáo: Khốn cho các ngươi, thầy thông giáo và người Pha-ri-si, là kẻ giả hình!.. Hỡi loài rắn, dòng dõi rắn lục kia, thế nào mà tránh khỏi sự đoán phạt nơi địa ngục được? (Ma-thi-ơ 23:13, 33) Vì các ngươi giống như mồ mả tô trắng bề ngoài cho đẹp, mà bề trong thì đầy xương người chết và mọi thứ dơ dáy. 28 Các ngươi cũng vậy, bề ngoài ra dáng công bình, nhưng ở trong thì chan chứa sự giả hình và tội lỗi. (23:27-28) Ai bảo những lời này là yêu kẻ thù mình, làm ơn cho kẻ ghét mình. Nói chi đến đưa má bên kia, hay để lấy luôn cái áo trong.

Vậy rõ ràng lời dạy đưa má kia, để lấy luôn áo trong không thể là lời khuyên dạy rằng nạn nhân phải thụ động, im lặng, đừng chống cự gì cả. Yêu kẻ thù mình hoàn toàn không có nghĩa là để mặc họ muốn làm gì sai quấy, tội lỗi mà không hề lên tiếng phản đối, lên án, buộc tội.

Hai thí dụ cụ thể từ ĐCJC và Phao-lô.

ĐCJC biết mình sẽ bị bắt, bị xử chết trên thập giá cách bất công, vô lý. Tuy nhiên khi Ngài bị bắt đem ra xử trước thầy tế lễ thượng phẩm An-ne, một việc trái luật pháp xảy ra cho Ngài. Sau khi Chúa nói, một thuộc hạ của thầy tế lễ cả vả vào mặt Chúa. Chúa làm gì? Ngài nói: Ví thử ta nói quấy, hãy chỉ chỗ quấy cho ta xem; nhược bằng ta nói phải, làm sao ngươi đánh ta? (Giăng 18:23) Chúa chống đối và khiếu nại điều bất công, trái luật pháp.

Một ví dụ khác từ sứ đồ Phao-lô. Sau khi bị bắt bỏ vào ngục và bị đánh đòn cách vô cớ, PL biết quyền công dân La-mã của ông bị xâm phạm. PL làm gì? Ông chống đối và lên án điều bất công, trái luật pháp đó. Nhưng Phao-lô nói cùng lính rằng: Chúng ta vốn là quốc dân Rô-ma, khi chưa định tội, họ đã đánh đòn chúng ta giữa thiên hạ, rồi bỏ vào ngục; nay họ lại thả lén chúng ta ư! Điều đó không được. Chính các quan phải tới đây mà thả chúng ta mới phải! (CV 16:37). PL cũng đã khiếu nại lên đến tận đại đế Caesar vì quân lính và quan chức đã bắt và bỏ tù ông vô cớ.

Tình yêu thương không dựa trên sự thật là tình yêu giả tạo, gian dối. Nhưng sự thật mà không tình yêu thương, lòng nhân từ thì thật tàn nhẫn. Nhà thần học Đức Eberhard Arnold viết: sự thật không tình yêu thương giết hại, nhưng tình yêu thương không sự thật dối gạt.

Nhiều người hiểu lầm lời dạy này mà chủ trương niềm tin bất bạo động (pacificist), giải thể quân đội. ĐCJC hoàn toàn không dạy rằng chính quyền phải bải bõ quân đội, giải tán cảnh sát, hay khi bị tấn công hoàn toàn thụ động. Hay dạy rằng nếu ai đánh hại, chúng ta cứ để họ tiếp tục.

Đây là những suy nghĩ hoàn toàn sai lầm, thậm chí nguy hiểm. Lời ĐCJC không hề dạy những điều này. Lời Chúa dạy rất quân bình, có ý nghĩa sâu sắc và mang nhiều sắc thái tế nhị hơn chúng ta thường hiểu.

Trước hết tôi muốn cùng qv suy nghĩ về hành động của một người tát vào má người khác. Tôi không biết võ học hay kỷ thuật tự vệ. Tuy nhiên tôi biết chắc chắn một điều là không ai đánh gục kẻ nghịch mình bằng cách đánh vào má cả. Không ai dạy võ đánh người mà nhắm vào gò má. Trái lại nhắm vào mắt, vào cổ, vào mũi, vào hàm, hay vào đầu. Vào những chổ nhược, chổ yếu. Chắc chắn là không vào má. Cho dù có nhắm vào má thì cũng không ai vả nhưng đấm thật mạnh.

Vậy hình ảnh ai vả má có nghĩa gì? Vả vào má là làm nhục. Vả vào má không phải là hành động tấn công gây ra thiệt hại nặng nề về thể xác nhưng là một sỉ nhục với danh dự của người bị vả. Vả vào má là chủ yếu làm nhục một người, là muốn làm tổn thương danh dự, lòng tự trọng của một người.

Khi ĐCJC nói ai vả ngươi má bên nầy, hãy đưa luôn má bên kia cho họ, Chúa muốn dạy các môn đồ điều gì? Chúa dạy rằng những người theo Chúa cần phải có một thái độ hoàn toàn khác với thái độ, phản ứng tự nhiên của mọi người. Môn đồ phải làm khác với phản ứng tự nhiên khi bị vả vào má. Phản ứng tự nhiên khi bị vả vào má là gì? Là vả lại má người, không phải chỉ vả mà đấm cho rụng cả 2 hàm răng, hay gảy sống mũi. Phản ứng tự nhiên là bằng mọi trả thù, bằng mọi cách bảo vệ mặt mũi, danh dự cá nhân mình.

Chúa dạy thái độ môn đồ là dù chú tâm vào việc làm sự công bình nhưng không quá chú tâm vào việc trả thù hay giữ mặt mũi, danh dự cá nhân. Đòi hỏi công bình nhưng không hề đòi hỏi phải trả thù hay thỏa mãn lòng thù ghét, cay đắng. Đòi hỏi công bình nhưng không ăn miếng trả miếng. Một thái độ, phản ứng hoàn toàn trái với tự nhiên của con người! Trái với tiếng của con tim: tôi bị làm nhục, tôi phải trả thù, phải làm nhục lại gấp mươi lần.

Khi bị đối xử bất công, nghiệt ngã, khi bị làm nhục, con tim, đầu óc chúng ta thường bảo mình làm gì? Hai phản ứng.

Phản ứng thứ nhất là thụ động. Khi bị vả má, người thụ động làm thinh, cắn răng chịu đựng. Đặc biệt là khi yêu thương người vả má mình. Có thể họ nghĩ rằng đây mới thật là thái độ của người can trường, dũng cảm thật sự của lòng yêu thương. Có thể vì lo sợ hay hèn nhát, không can đảm để phản ứng, để đòi hỏi sự công bình. Nghĩ rằng khi lên tiếng đòi hỏi công bình thì có thể hậu quả còn tệ hơn. Nên cứ tiếp tục để người vả má.

Phản ứng thứ hai là trả thù, bằng mọi cách, dù có phải chờ đợi bao lâu, phải trả thù. Qv nhớ thành ngữ nằm gai nếm mật về Câu Tiễn. Câu Tiễn là vua nước Việt thua trận nên phải đầu hàng vua nước Ngô là Phù Sai. Vua nước Ngô là Phù Sai cho bắt vua Câu Tiễn cùng Hoàng hậu và tướng Phạm Lãi mang về đất Ngô theo hầu Câu Tiễn. Ba người tù hàng ngày phải cắt cỏ cho ngựa, quét dọn chuồng ngựa. Phạm Lãi nhiều lúc khóc âm thầm, cho rằng vì mình sức hèn, đức kém nên vua Câu Tiễn và Hoàng hậu mới nhục nhã thế này. Song vua Câu Tiễn nghĩ khác, ông cam chịu mọi khổ nhục để nuôi chí báo thù. Vua Phù Sai thử lòng vua Câu Tiễn. Một hôm, bắt vua Câu Tiễn nếm phân của mình. Vua Câu Tiễn làm theo mà không chút phân tâm. Vua Ngô cho rằng vua Câu Tiễn đã y phục. Ba năm sau, Ngô Phù Sai trả tự do cho Câu Tiễn. Ba người về nước, chiêu hiền đãi sĩ, mưa tính việc báo thù cho đất nước. Mùa cày ruộng, vua đi cày với dân. Mùa gặt lúa, vua đi gặt với dân. Còn Hoàng hậu thì chăn tằm dệt vải. Câu Tiễn sống thật kham khổ để nuôi chí lớn, lạnh không đắp chăn, nóng vẫn nằm bên bếp lửa. Một lần, Phạm Lãi đến gần chỗ vua thường nằm phát hiện ra, dưới chỗ vua nằm là một lượt gai, phía trên treo lủng lẳng một túi mật, thỉnh thoảng vua lại nhấm một giọt. Thấy lạ, Phạm Lãi bèn hỏi: Muôn tâu, sao bệ hạ lại như thế này? Câu Tiễn trả lời: Tự hành, đó cũng là nuôi chí. Ta làm như vậy là để nhớ những cay đắng, tủi nhục từ trận Cối Kê thảm hại năm xưa.

Dĩ nhiên cũng có phản ứng là phối họp của cả hai thái độ. Ban đầu im lặng, làm thinh, không kêu ca, lên tiếng đúng sai. Nhưng trong lòng lại dồn nén, đầy cay đắng, thù hận. Đến một lúc nào đó họ bùng nỗ. Đây là những người rất bình thường, im lìm nhưng bỗng nhiên một ngày nào đó đem súng đến trường hay công sở bắn chết người. Khi nhà báo đến phỏng vấn, mọi người đều nói: ồ, tôi nghĩ anh đó là người rất tốt, đâu ngờ lại có thể làm điều động trời này!

ĐCJC dạy rằng cả hai thái độ, phản ứng thụ động hay trả thù, hay đầu tiên thụ động sau lại bùng nổ hay bùng nổ rồi thụ động đều không đúng. Hai cách này không đem lại kết quả hay lợi ích tốt đẹp gì. Trái lại chỉ đem lại sầu khổ, đau đớn, cay đắng, thù hận. Thử nhìn xem thế giới hiện tại đầy tràn hai phản ứng này chỉ đem lại thêm biết bao nhiêu đau khổ, chiến tranh, thù ghét, oán hận.

Môn đồ ĐCJC phải học làm theo lời Chúa dạy. Thế nào? Thay vì làm theo phản ứng tự nhiên khi chịu nhận bất công, khi bị làm nhục, khi danh dự bị bôi bác thì im lặng bên ngoài nhưng đầy oán hận, căm thù trong lòng, môn đồ Đấng Christ thẳng thắng lên tiếng đòi hỏi công bình nhưng trong lòng bình an, tha thứ. Đây mới chính thật là làm điều công chính, ưa sự nhân từ và bước đi cách khiêm nhường với Đức Chúa Trời. Hoàn toàn tương phản với phản ứng, thái độ tự nhiên.

Chúng ta thường không dám đối chất, giải thích, đòi hỏi công bình vì sợ mất tình bạn. Dù biết sai vẫn làm thinh. Lý luận rằng tôi chỉ muốn giữ tình bạn, tình yêu. Nhưng dù làm thinh bên ngoài thì trong lòng đầy hờn giận, cay đắng hay khinh thường. Trái lại người theo Chúa đối chất, giải thích, đòi hỏi công bình nhưng trong lòng không hề cay đắng, hờn giận hay khinh dễ người mình yêu thương.

MS giải thích thế nào về việc đưa luôn má bên kia cho họ? Hầu hết mọi người khi đọc câu này thì lập tức nghĩ rằng Chúa dạy đưa má để người ta tiếp tục vả mình. Tôi hỏi qv: khi một người đưa má cho chúng ta thì thường họ có ý gì? Muốn chúng ta vả họ hay muốn chúng ta hôn họ? Lời dạy đưa luôn má kia có nghĩa là để cho người vả má một cơ hội mới để hàn gắn lại quan hệ, để có thể hôn thay vì tiếp tục vả. Đây mới chính là ý nghĩa của lời Chúa dạy.

Khi đưa má bên kia, khi đưa luôn áo chúng ta nói với người làm tổn thương mình, tôi sẵn sàng cho anh chị một cơ hội mới để chúng ta có thể bắt đầu lại quan hệ, để hàn gắn lại quan hệ; tôi mong thay vì vả má, anh chị thấy rõ được thiện chí, tấm lòng chân thành của tôi, thay vì vả má, hãy hôn tôi. Quả thật là một lời dạy tuyệt vời, với ý nghĩa thật sâu nhiệm.

Qv nhớ lời ĐCJC dạy cho Phi-e-rơ và các môn đồ khi P. hỏi Chúa nếu người anh em tôi phạm tội trong ngày thì tha thứ mấy lần? Có phải 7 lần? Chúa trả lời thế nào: Ta nói 7 lần, nhưng 70 lần 7.

Câu chuyện MS Tim Keller kể về một người phụ nữ nói chuyện với cha bà qua điện thoại. Con muốn ba hiểu rõ như con đã nói nhiều lần là ba không thể tiếp tục làm tổn thương danh dự mẹ con hay mắng nhiếc con trong điện thoại như các lần trước. Con muốn ba hiểu rõ rằng mẹ và con không thể tiếp tục chấp nhận thái độ này của ba nên con sẽ cúp máy nếu ba tiếp tục như vậy. Tuy nhiên con muốn ba hiểu rõ rằng mẹ và con vẫn muốn có quan hệ tốt đẹp với ba, sẵn sàng cho ba một cơ hội nữa để thay đổi. Mẹ và con vẫn thương ba và cầu nguyện cho ba. Khi nào ba thay đổi, mẹ và con luôn sẵn sàng nối lại quan hệ. Nhưng nếu ba không lắng nghe, vẫn tiếp tục lớn tiếng, mắng nhiếc, con sẽ cúp máy. Con sẽ gọi lại trong vài ngày tới sau khi ba có thời gian suy nghĩ. Con thật tâm mong ba hồi tâm, suy nghĩ bởi vì con luôn yêu kính ba.

Một ý nghĩ rất phổ thông nhưng hoàn toàn sai lầm là để giữ tình cảm, tốt nhất chúng ta nên làm thinh. Đừng giải thích, đừng phân minh, đừng chỉ ra điều đúng sai, phải quấy. Thậm chí nhiều người nghĩ đây là thái độ của người can đảm và nhân từ. Tôi thương người bạn tôi, người gia đình tôi nên thà tôi làm thinh, chịu đựng để khỏi mất tình cảm còn hơn. Nếu nói ra thì đổ vỡ hết, thì mất đi tình bạn mà tôi đã cố xây dựng trong bao nhiêu năm tháng qua. Tôi không muốn mất quan hệ này.

Nhưng tình yêu thương không được đặt nền trên lẽ thật chỉ là sự giả dối. Nếu biết người mình thương làm sai mà vẫn im lặng thì có nghĩa rằng mình đã đồng lõa với họ trong sai lầm, tội lỗi. KT dạy Ngài muốn chúng ta không như trẻ con nữa, bị người ta lừa đảo, bị mưu chước dỗ dành làm cho lầm lạc, mà day động và dời đổi theo chiều gió của đạo lạc, 15 nhưng muốn cho chúng ta lấy lòng yêu thương nói ra lẽ chân thật, để trong mọi việc chúng ta đều được thêm lên trong Đấng làm đầu, tức là Đấng Christ. (Ê-phê-sô 4:14-15)

Yêu kẻ thù mình, làm ơn cho kẻ ghét mình, đưa luôn má kia, đưa luôn áo trong không có nghĩa là hoàn toàn phủ nhận lẽ thật, đúng sai, phải quấy. Làm sao nói yêu một người nếu qv tiếp tục làm ngơ, giả vờ, phớt lờ coi những sai quấy, tội lỗi của người. Hay yêu thương là tiếp tục để người đó phạm tội? Để người đó tiếp tục làm điều độc ác? Nếu vậy cần gì người tin Chúa ăn năn tội, xin Chúa tha thứ? Hay chúng ta nói rằng vì ĐCT yêu thương tôi nên Chúa cứ để tôi tiếp tục làm điều bất công, sai quấy, tội lỗi?

Tục ngữ VN dạy thương cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi. Yêu người bạn, người thân hay kẻ thù trước hết phải giải thích, cắt nghĩa, chỉ ra những điều sai quấy họ phạm: đây là làm điều công bình. Nhưng không giải thích, cắt nghĩa, chỉ ra trong sự cay đắng, thù hận hay với ý để ăn miếng trả miếng, để trả thù nhưng với lòng khiêm nhường, nhân từ, với ý muốn hồi phục, muốn đưa má để người hôn chứ không phải để người tiếp tục vả má: đây là ưa sự nhân từ và bước đi trong sự khiêm nhường với Chúa.

Đưa luôn má kia, để lấy luôn áo trong là nói tôi sẵn lòng tha thứ, tôi vẫn muốn tiếp tục quan hệ, tôi muốn anh chị có cơ hội mới để nối lại tình thân. Không để người đó tiếp tục vả má. Cũng không vả má của người. Nhưng tình cảm được phục hồi phải dựa trên nền tảng của lẽ thật, của sự công bình.

Tuy nhiên đưa luôn má kia không có nghĩa là hoàn toàn tin tưởng người đó. Không thể ngay lập tức sau khi họ phạm tội. Thậm chí có trường hợp tốt nhất là cách ly với người vả má mình một thời gian. Trong thời gian đó, chúng ta vẫn thường xuyên cho họ biết: tôi sẵn sàng đưa má bên kia để anh chị hôn. Tôi luôn sẵn sàng để nối lại quan hệ khi nào anh chị sẵn sàng.

LÀM SAO ĐỂ CÓ THỂ ĐƯA LUÔN MÁ KIA, ĐỂ YÊU KẺ THÙ MÌNH?

Câu trả lời nằm trong câu 35-36: Song các ngươi hãy yêu kẻ thù mình; hãy làm ơn, hãy cho mượn, mà đừng ngã lòng. Vậy, phần thưởng của các ngươi sẽ lớn, và các ngươi sẽ làm con của Đấng Rất Cao, vì Ngài lấy nhân từ đối đãi kẻ bạc và kẻ dữ. 36 Hãy thương xót như Cha các ngươi hay thương xót. Mấu chốt là trong hai từ con và cha.

Người tin nhận ĐCJC là Cứu Chúa được Chúa ban cho quyền làm con trai, con gái Ngài. Ngài là Cha chúng ta. Con nhà lông không giống lông cũng giống cánh. Vì Cha hay thương xót, vì bản tính của Cha hay thương xót nên bản tính của con cũng phải là hay thương xót: bởi vì Ngài khiến mặt trời mọc lên soi kẻ dữ cùng kẻ lành, làm mưa cho kẻ công bình cùng kẻ độc ác. (Ma-thi-ơ 5:45)

Nhiều người biết câu KT quen thuộc về tình yêu thương bao la, vĩ đại của ĐCT cho tôi và qv: Nhưng Đức Chúa Trời tỏ lòng yêu thương Ngài đối với chúng ta, khi chúng ta còn là người có tội, thì Đấng Christ vì chúng ta chịu chết. (Rô-ma 5:8) Đang khi chúng ta vẫn còn phạm tội, ĐCJC yêu thương, chịu chết cho chúng ta. Không phải sau khi nhưng đang khi hay vẫn còn là người có tội.

Ít người hơn nhớ đến Rô-ma 5:10: 10 Vì nếu khi chúng ta còn là thù nghịch cùng Đức Chúa Trời, mà đã được hòa thuận với Ngài bởi sự chết của Con Ngài, thì huống chi nay đã hòa thuận rồi, chúng ta sẽ nhờ sự sống của Con ấy mà được cứu là dường nào! Câu KT này cho biết thêm một điều quan trọng: đang khi chúng ta vẫn còn là kẻ thù nghịch cùng ĐCT, ĐCJC yêu thương, chịu chết cho tội chúng ta.

Hai câu KT này nói lên sự thật: đang khi tôi vẫn còn là kẻ thù nghịch, vẫn còn vô tình hay chủ ý phạm tội cùng ĐCT thì Ngài vẫn tiếp tục yêu thương, tiếp tục tha thứ. ĐTL tiếp tục yêu kẻ thù nghịch, làm ơn cho kẻ ghét Ngài, tiếp tục đưa luôn má kia, tiếp tục để chúng ta lấy luôn áo: tức là tiếp tục ban cho cơ hội này, đến cơ hội khác để tôi ăn năn, nhận tội và được hồi phục lại trong quan hệ với ĐTL.

Chỉ khi nào chúng ta thật sự ý thức rõ trong tận cùng đáy lòng, tận cùng niềm tin về sự thật này, chúng ta mới có thể yêu thương kẻ thù nghịch mình, đưa luôn má kia. Nhưng nếu không tin điều này, không tin rằng tôi là người đang tiếp tục phạm tội cùng ĐCT, tôi đã từng là kẻ thù nghịch cùng ĐCT nhưng Chúa vẫn tiếp tục yêu thương, tha thứ, ban cho cơ hội để ăn năn thay đổi thì không bao giờ có thể thực hiện lời ĐCJC dạy về sự yêu thương kẻ thù mình.

Nếu tôi chỉ có $10 thì sự tiêu xài của tôi rất giới hạn trong thời buổi lạm phát này. Có thể ít hơn 2 gallon xăng nếu sống tại CA! Nhưng nếu tôi có chục tỉ như giám đốc công ty Amazon Jeff Bezos thì dù có cho đi vài ba chục triệu vẫn không thấm thía gì. Hễ càng ý thức sự giàu có của lòng nhân từ Đấng Christ bao nhiêu, hễ càng ý thức về sự quí báu và giá trị của sự tha thứ, hồi phục của ĐTL bao nhiêu thì chúng ta mới thật sự giàu có đủ để thực hiền lời dạy vô cùng quí báu nhưng khó khăn của ĐCJC.