Giới Thiệu Về Sách Thi Thiên
Thi Thiên là một trong những sách Kinh Thánh rất được yêu thích, thường được đọc và dùng trong các buổi thờ phượng hay trong giờ tĩnh nguyện, tương giao cùng Chúa.
Tên của sách theo tiếng Hebrew là Tehillim, có nghĩa là những lời ngợi ca (praises) đúng như ý chính của sách là sự ngợi ca Đức Chúa Trời. Sách Thi Thiên là một tập hợp của 150 bài thơ, bài hát, bài cầu nguyện từ nhiều tác giả khác nhau. Theo các đề tựa, chúng ta biết ít nhất 7 tên tác giả: Mô-se, Đa-vít, Sa-lô-môn, A-sáp, Con cháu Cô-rê, Hê-man, và Ê-than. Khoảng 45 bài Thi Thiên không có tên tác giả (ẩn danh). Trong số các tác giả Đa-vít là người viết nhiều bài hơn hết. Đa-vít viết 73 bài Thi Thiên.
Tác Giả Các Bài Thi Thiên
Nội Dung
Sách Thi Thiên bày tỏ rất nhiều cảm xúc tự nhiên và thật của con người. Đây là những bài thơ, bài hát, những lời cầu nguyện bày tỏ lời ngợi ca, lòng biết ơn Chúa; nói lên niềm vui, lòng phấn khởi, hân hoan khi thắng lợi hay khi được Chúa đáp lời cầu nguyện. Thi Thiên cũng là những tiếng than khóc trong cơn gian truân, giữa thời điểm khốn cùng nhất trong đời. Thi Thiên bày tỏ nỗi lòng thống hối khi ăn năn vì tội lỗi; hay những lời khẩn thiết cầu xin cùng Chúa khi đau khổ, khi tổn thương, mất mát, thậm chí tuyệt vọng. Thi Thiên cũng viết về những câu hỏi, những lời ta thán khi Đức Chúa Trời dường như vắng mặt hay không lắng nghe lời cầu nguyện.
Thi Thiên được chia làm 5 phần (sách): Sách 1: 1-41, Sách 2: 42-72, Sách 3: 73-89; Sách 4: 90-106; Sách 5: 107-150. Mỗi sách đều kết thúc với câu Kinh Thánh ngợi ca, chúc tụng Đức Chúa Trời.
Đáng ngợi khen Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên, Từ trước vô cùng cho đến đời đời! A-men, A-men! (Thi Thiên 41:13)
Đáng ngợi khen Giê-hô-va Đức Chúa Trời, là Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên, Chỉ một mình Ngài làm những sự lạ lùng! Đáng ngợi khen danh vinh hiển Ngài đến đời đời! Nguyện khắp trái đất được đầy sự vinh hiển của Ngài! A-men! A-men! (Thi Thiên 72:18-19)
Đáng ngợi khen Đức Giê-hô-va đến đời đời! A-men! A-men! (Thi Thiên 89:52)
Đáng ngợi khen Giê-hô-va, Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên, Từ trước vô cùng cho đến đời đời mãi mãi! Cả dân sự khá nói: A-men! Ha-lê-lu-gia! (Thi Thiên 106:48)
Phàm vật chi thở, hãy ngợi khen Đức Giê-hô-va! Ha-lê-lu-gia! (Thi Thiên 150:6)
Trong số 150 bài Thi Thiên, 13 bài ghi lại những chi tiết lịch sử khiến tác giả viết ra những bài này.
Văn Thể & Ngôn Ngữ
Thi Thiên là những bài thơ, bài hát, lời cầu nguyện nên văn thể và ngôn ngữ khác với các sách lịch sử, giảng luận hay thư tín. Hầu hết tựa các bài Thi Thiên đều có từ nhạc hay cho thầy nhạc, và đề cập đến nhiều nhạc cụ khác nhau như trống, đàn cầm, kèn, chập chả, đàn dây… Dưới đây là vài dạng văn thể:
Nhân cách hoá – TT 23 (bầy chiên); 42 (như nai tơ)
So sánh – TT 1 (như cây trồng gần giòng nước); TT 119 (lời Chúa là ngọn đèn cho chân); 90 (Chúa là nơi ở); 78 (Chúa là hòn đá)
Nhấn mạnh bằng cách lập lại – TT 27:1; 119
Theo mẫu tự chữ (acrostic): mỗi câu, đoạn bắt đầu với mẫu tự tiếng Hê-bơ-rơ (22 mẫu tự)
Phóng đại hóa – TT 42:3; TT 91:13; 139:9
Vì là thơ nhạc bày tỏ tình cảm nên phải cẩn thận để hiểu rõ nội dung và áp dụng đúng cách. Thi Thiên không phải là sách dạy về giáo điều.
Sách 1 (1-41)
Sách 2 (42-72)
Sách 3 (73-89)
Sách 4 (90-106)
Sách 5 (107-150)
Mô-se
90
Đa-vít
3-32, 34-41
(xem 9 & 10 là một bài)
51-65, 68-71
(xem 70 & 71 là một bài)
86
101, 103
108-110, 122, 124, 131, 133, 138-145
Sa-lô-môn
72
A-sáp
50
73-83
Con cháu Cô-rê
42-49
(xem 42 & 43 là một bài)
84-85, 87-88
(có tên Hê-man trong TT 88)
Hê-man
88
(có tên con cháu Cô-rê)
Ê-than
89
Ẩn Danh
1-2, 33
66-67
91-100, 102, 104-106
107, 111-121, 123, 125-126, 128-130, 132, 134-137, 146-150
TT 3
Thơ Đa-vít làm, khi người trốn khỏi Áp-sa-lôm, con trai người – 2 Sa-mu-ên 15:13-31
TT 7
Thơ Đa-vít làm, và hát cho Đức Giê-hô-va về việc Cút, là người Bên-gia-min – 2 Sa-mu-ên 16:5-9; 20:1
TT 18
Cho thầy nhạc chánh. Thơ Đa-vít, tôi tớ của Đức Giê-hô-va, làm: người đọc các lời bài này cho Đức Giê-hô-va trong ngày Đức Giê-hô-va giải cứu người khỏi tay mọi kẻ thù nghịch, và khỏi tay Sau-lơ. – 2 Sa-mu-ên 22:1-51
TT 34
Thơ Đa-vít làm, khi người giả bộ điên dại trước mặt A-bi-mê-léc, và bị người đuổi đi – 1 Sa-mu-ên 21:10-14
TT 51
Thơ Đa-vít làm, lúc đấng tiên tri Na-than đến cùng người, sau khi Đa-vít đã vào (tà dâm) cùng Bát-sê-ba – 2 Sa-mu-ên 11-12
TT 52
Thơ Đa-vít làm, để dạy dỗ, khi Đô-e, người Ê-đôm, đến cho Sau-lơ hay rằng: Đa-vít đã vào nhà A-hi-mê-léc – 1 Sa-mu-ên 22:6-23
TT 54
Thơ Đa-vít làm, để dạy dỗ, khi người Xíp đến nói cùng Sau-lơ rằng: Đa-vít há chẳng ẩn núp giữa chúng tôi sao? – 1 Sa-mu-ên 23:19; 26:1
TT 56
Thơ Đa-vít làm, khi dân Phi-lít-tin bắt người trong thành Gát. – 1 Sa-mu-ên 21:11-16
TT 57
Thơ Đa-vít làm, khi người chạy trốn trong hang đá, khỏi Sau-lơ. – 1 Sa-mu-ên 22:1
TT 59
Thơ Đa-vít làm, khi Sau-lơ sai canh giữ nhà người đặng giết người. – 1 Sa-mu-ên 19:11-17
TT 60
Thơ Đa-vít làm, để dạy dỗ, khi người đánh giặc cùng dân Sy-ri ở Na-ha-ra-im, và cùng dân Sy-ri ở Xô-ba, lúc Giô-áp trở lại đánh bại mười hai ngàn dân Ê-đôm trong trũng Muối –
2 Sa-mu-ên 8:13-14
TT 63
Thơ Đa-vít làm, khi người ở trong rừng vắng Giu-đa – 1 Sa-mu-ên 23:14; 24:1
TT 142
Thơ dạy dỗ Đa-vít làm, khi ở trong hang đá. Bài cầu nguyện – 1 Sa-mu-ên 22:1; 24:1-7
