Sống Đạo: Lột Bỏ Người Cũ, Mặc Lấy Người Mới

22 Anh chị em phải lột bỏ con người cũ theo lối sống trước đây, là con người bị các dục vọng lừa dối hủy hoại. 23 Hãy để Chúa đổi mới tâm linh và tâm trí anh chị em. 24 Hãy mặc lấy con người mới giống như hình ảnh Đức Chúa Trời, được sáng tạo trong chân lý công chính và thánh khiết. (Êph 4:22-24 – BDM)

Lời dạy này cũng được PL viết trong Cô-lô-se 3:9-10: Đừng nói dối nhau vì đã lột bỏ người cũ và các việc làm của nó, 10 và đã mặc lấy người mới, là con người đang được đổi mới trong sự hiểu biết theo hình ảnh Đấng sáng tạo nó.

Ôn lại ý chính bài giảng tuần trước: Cuộc chiến trong tôi. Đây là cuộc chiến giữa con người cũ trước khi tin Chúa và con người mới sau khi tin Chúa. KT dạy rõ 3 điều sau đây:

1) Tiềm ẩn trong mỗi chúng ta là một bản ngã xấu xa; PL xác nhận ông muốn làm điều tốt nhưng điều xấu cứ bám dính theo ông; cuối cùng ông làm điều xấu là điều không muốn.

2) bản tính tội lỗi này, con người xấu xa này thường bị dấu kín, được che đậy. Lắm khi ngay cả người bạn gần gũi cũng không hề biết, cũng ngạc nhiên khi khám phá ra!

3) Chúng ta sẽ không bao giờ có thể đối phó với tội lỗi bằng chính quyết tâm, ý chí, cố gắng của bản thân. Qv sẽ không bao giờ, không bao giờ chiến thắng trong trận chiến nội tâm giữa con người cũ và mới bằng cách tự mình cố gắng.

Ý thức rõ rằng mình không thể nào chiến thắng trong cuộc chiến nội tâm này, PL thốt lên lời than vãn như tuyệt vọng: 24 Khốn nạn cho tôi! Ai sẽ cứu tôi thoát khỏi thân thể hay chết nầy? (Rô-ma 7:24). Nếu PL chỉ dừng lại câu hỏi này mà không có câu trả lời thì niềm tin vào ĐCJC không khác gì các tôn giáo, triết lý khác: tuyệt vọng, bế tắc, không lối thoát. Cám ơn Chúa, KT ban cho người tin Chúa một bảo đảm (không phải chỉ là lời hứa, nhưng là bảo đảm chắc chắn) về chiến thắng trong cuộc chiến nội tâm này. Cảm tạ Đức Chúa Trời, nhờ Đức Chúa Jêsus Christ, là Chúa chúng ta! Hơn 2000 năm qua, hàng triệu tỉ cuộc đời người tin Chúa là bằng chứng chắc chắn và cụ thể nhất của lời hứa và bảo đảm này. Cuộc đời tôi và nhiều qv đây là bằng chứng.

Thắng cuộc chiến trong tôi không có nghĩa là một ngày một giờ, hay một tháng một năm sẽ hoàn toàn thay đổi con người cũ trước khi tin Chúa với con người mới trong Chúa. Chiến thắng có nghĩa là người tin Chúa chắc chắn sẽ thay đổi nhưng sự thay đổi đó không lập tức và toàn diện trong một ngày một bửa. Khi nhìn đời sống đạo của người tin Chúa, nhiều người vấn hỏi: tại sao tin Chúa mà lại vẫn còn mau nóng giận, mau lớn tiếng, vẫn còn tính xấu này tính xấu nọ? Tôi xin giải thích vấn đề này như sau:

Qv chắc biết sự khác biệt giữa một trận đánh (trận chiến - battle) và một cuộc chiến (war). Cuộc chiến tranh có thể kéo dài vài ba tuần, vài ba tháng hay nhiều năm, như đệ nhị thế chiến kéo dài 6 năm trời và gồm rất nhiều trận đánh. Có những trận đánh nhỏ, không quan trọng nhưng cũng có những trận chiến quyết định kết quả thắng thua của cả cuộc chiến tranh. Như cuộc đổ bộ vào bải biển Normandie Pháp của quân đội đồng minh vào ngày D vào tháng 6, 1944 là một cuộc chiến quan trọng nhất đưa đến chiến thắng cuối cùng. Hay cuộc chiến Điện Biên Phủ.

Cuộc chiến tranh trong tôi dài ngắn, khó dễ tùy thuộc vào nhiều yếu tố, tùy theo con người cũ tội lỗi thế nào và bao lâu trước khi tin Chúa. Con người chúng ta rất đa dạng và phức tạp, không phải đơn thuần chỉ cần thay đổi một vài tính tình là trở nên toàn diện. Có người sinh ra với bẩm tính mềm mại, nhỏ nhẹ; có người cộc cằn, lớn tiếng; nhút nhát, can đảm; thành thật, quanh co (rào trước đón sau đến nỗi không biết đường ra!) Có người nói thẳng không vị nể, có người không dám nói thật sợ mất lòng. Có người tham lam, có người ích kỷ. Người mềm mại, nhỏ nhẹ lại mau hờn giận, không tha thứ. Người cộc cằn lại dễ bỏ lỗi cho người, sẵn lòng tha thứ. Sau khi tin Chúa, mọi người đều cần thay đổi tùy theo những tính tình của con người cũ tội lỗi, xấu xa. Người cộc cằn, lớn tiếng cần trở nên mềm mại, nhỏ nhẹ. Nhưng người mềm mại, nhỏ nhẹ cần trở nên chậm giận, mau tha thứ.

Hơn nữa nhiều tín đồ lớn lên trong gia đình đầm ấm, hạnh phúc, sung túc, giàu có: tuổi thơ như một giấc mơ đẹp với đầy những kỷ niệm êm đềm. Nhưng cũng có nhiều tín đồ lớn lên trong gia đình gãy vỡ, cha mẹ cải lộn, lớn tiếng với nhau hàng ngày, tuổi thơ vô cùng bất hạnh, đến nay khi đã lớn nghĩ lại vẫn còn thấy đau lòng, thậm chí tủi nhục! Ai cần nhiều thời gian sau khi tin Chúa để thay đổi?

Đó là những trận đánh (battles) khác nhau trong cuộc chiến tranh trong tôi giữa con người cũ và con người mới. Dù có nhiều trận đánh giống nhau nhưng mỗi người đều có những trận đánh/chiến khác nhau. Cường độ, thời gian và kết quả của mỗi trận đánh cũng thay đổi. Có người phải mất vài ba năm mới khắc phục được sự nóng tính; có người năm mười năm.

Khi chúng ta nhìn anh chị em mình, chúng ta thường nhìn đến những khiếm khuyết hoặc chúng ta không có, hoặc đã khắc phục. Nhưng đúng như lời ĐCJC dạy: Sao ngươi dòm thấy cái rác trong mắt anh em ngươi, mà chẳng thấy cây đà trong mắt mình? 4 Sao ngươi dám nói với anh em rằng: Để tôi lấy cái rác ra khỏi mắt anh, mà chính ngươi có cây đà trong mắt mình? 5 Hỡi kẻ giả hình! Trước hết phải lấy cây đà khỏi mắt mình đi, rồi mới thấy rõ mà lấy cái rác ra khỏi mắt anh em mình được. (Ma-thi-ơ 7:3-5)

PL giải thích một lý do khác khiến cuộc chiến trong tôi giữa cũ và mới dài ngắn, khác nhau trong 1 Tim 2: Ngài muốn cho mọi người được cứu rỗi và đạt đến sự hiểu biết chân lý. (1 Ti-mô-thê 2:4 – BDM). Đây là một lời dạy rất quan trọng. Được cứu rỗi không phải chỉ là cảm xúc nhất thời, nhưng là sự hiểu biết lẽ thật, chân lý trong lời Chúa dạy trong KT. Sự thay đổi trong đời sống đạo gắn liền với sự hiểu biết lời Chúa và áp dụng lời Chúa. Hiểu sai, áp dụng sai, thay đổi sai lầm. Nên phải hiểu cho rõ, cho đúng lời Chúa.

Nhưng ai có thể đạt đến mọi sự hiểu biết chân lý trong một ngày một bửa? Có người sáng trí, thông minh, học cao hiểu rộng nên hiểu nhanh, hiểu rõ chân lý trong KT hơn. Nhưng cũng có người bù lại qua sự chăm chỉ, cần mẫn, chuyên cần, trung tín học lời Chúa. [Ví dụ về người bạn vô cùng thông minh, chỉ cần làm bài đêm hôm trước vẫn được điểm A]

Vậy tôi mong con cái Chúa khi nghe, nhớ, học về đời sống đạo, về sự thay đổi trong đời sống đạo, nên nhớ về hai điều quan trọng tôi vừa giải thích. Cố tránh đánh giá, phê phán, so sánh tính này, tính nọ của người này, người khác. Bởi vì sự so sánh, phán đoán không giúp gì cho mình, cho cuộc chiến trong tôi giữa con người cũ trước khi tin Chúa và con người mới sau khi tin Chúa.

PL cũng thú nhận lỗi lầm này: Vì thế, từ nay chúng tôi không đánh giá một ai theo cách loài người nữa, dù chúng tôi đã từng đánh giá Đấng Christ theo cách loài người, nhưng bây giờ không còn đánh giá Ngài theo cách ấy đâu. (2 Cô-rinh-tô 5:16 – BHĐ)

Bài giảng tuần này và vài tuần lễ tới là về sự thay đổi trong đời sống đạo của người tin Chúa. PL dạy chi tiết và cụ thể về sự thay đổi này trong Ê-phê-sô 4:17-24 qua 3 điều chính yếu: 1) Lột bỏ con người cũ; 2) Để Chúa đổi mới tâm linh và tâm trí; 3) Mặc lấy con người mới.

Làm thế nào để thay đổi đời sống, suy nghĩ, tính tình, hiểu biết. Đây là một đề tài vô cùng quan trọng và cần thiết cho đời sống. Qv dừng lại để suy nghĩ, chẳng phải toàn bộ hệ thống giáo dục, từ việc cha mẹ dạy dỗ con cái trong gia đình cho đến giáo dục trong học đường, tất cả những người cố vấn, tâm lý gia, xã hội gia, chính trị gia và mọi thứ gia khác đều có cùng một mục đích này hay sao? Để giúp chúng ta thay đổi. Từ hệ thống giáo dục công cộng, đến bệnh viện, từ các tù giam tội nhân đến các trại hè cho thanh thiếu niên, tất cả đều nhằm mục đích giúp con người thay đổi. Biết bao nhiêu thời gian, công sức, phí tổn đổ ra để khiến người ta thay đổi. Xem trong thư viện, trong các tiệm sách, chúng ta có thể tìm được hàng ngàn quyển sách dạy tâm lý để tự thay đổi (self-help).

KT xác nhận rằng khi một người tin Chúa đời sống của họ sẽ hoàn toàn thay đổi: Vậy, nếu ai ở trong Đấng Christ, thì nấy là người dựng nên mới; những sự cũ đã qua đi, nầy mọi sự đều trở nên mới. (2 Cô-rinh-tô 5:17). Thay đổi để lột bỏ những sự cũ trong con người cũ trước khi tin Chúa và mặc lấy con người mới sau khi tin Chúa với mọi điều mới như lời KT dạy.

Sự thay đổi KT nói đến không phải là thay đổi ý kiến, quan điểm, hiểu biết mà sách vở, học đường hôm nay chú trọng. Một câu chuyện thật kể về một lớp tâm lý tại trường đại học Harvard. Sau khi giải thích về khoa tâm lý trị liệu (psychotherapy) và chứng minh bằng một ví dụ về một người có nhiều nan đề trong đời sống xuất phát từ một nguyên nhân chính là ông oán hận, thù ghét mẹ mình. Một sinh viên trong lớp (tác giả Becky Pippert) cũng là người tin Chúa Giê-xu giơ tay đặt câu hỏi: Thật khoa tâm lý trị liệu có thể giải thích và chuẩn định được nguyên cơ của căn bệnh tâm lý phức tạp. Nhưng tôi muốn biết làm thế nào khoa học tâm lý trị liệu có thể giúp người đàn ông đó tha thứ cho mẹ ông để thoát ra được nhiều nan đề mà chính ông tự đào hố cho mình? Giáo sư trả lời: Nếu chị muốn tìm cách để thay đổi con tim, tôi nghĩ chị đã tìm ở một nơi sai rồi. Nói cách khác, vị giáo sư muốn giải thích rằng dù khoa tâm lý trị liệu có thể giúp giải thích, chuẩn đoán căn bệnh nhưng không thể giúp bệnh nhân thay đổi tấm lòng, con tim. Có thể thay đổi cách cư xử, thái độ nhưng con người thật bên trong không hề thay đổi.

Tôi xin được dùng vài phút để giải thích một điều quan trọng sau đây, đặc biệt với các anh chị em học sinh, sinh viên: Chúng ta có thể dùng khoa học để phân tích tâm lý một người, nhưng để thay đổi họ, để nói, "Bạn cần phải thay đổi. Bạn cần phải thay đổi và trở nên như thế này," để thay đổi bất cứ ai, chúng ta bắt đầu bước qua lĩnh vực tôn giáo. Khoa học chỉ có thể phân tích và giải thích tâm sinh lý nhưng không thể cho biết một người cần trở nên thế nào (who you ought to be). Khi nói anh chị cần phải trở nên thế này, thế nọ, phải thành người thế này, thế nọ, chúng ta đã bước sang lãnh vực tôn giáo và đức tin. Khi nói đến tội lỗi hay về những điều thuộc về tâm linh con người, khi hỏi có ĐCT hay không, tại sao con người hiện hữu, và với mục đích gì, chúng ta bước qua lãnh vực tôn giáo.

Tâm lý học có thể, có thể giúp giải thích nguyên nhân, lý do gì một người phạm tội ngoại tình, tà dâm; hay với một người đam mê cờ bạc có thể giải thích quá trình dẫn đến sự nghiện ngập. Nhưng không một tâm lý gia nào có thể nói với bệnh nhân: nhân danh khoa học, anh chị cần phải chấm dứt tội tà dâm, tội cờ bạc. Không một tâm lý gia nào dám gọi những tội đó là tội! Chỉ có tôn giáo, đức tin mới có thể yêu cầu: “Chúa muốn anh chị phải thay đổi, phải chấm dứt tội lỗi. KT dạy anh chị cần phải thay đổi”

Khoa học cũng không có thẩm quyền trên đời sống đạo của bất cứ người nào. Y học cũng không thể nói với bệnh nhân: đạo đức này, đức tin này tốt hơn đạo đức, đức tin khác. Chỉ có tôn giáo mới có thẩm quyền để khuyên giải, cáo trách tội lỗi, thiếu sót đạo đức của con người. Khi nói: anh chị phải thay đổi để trở nên người thế này thế nọ, khi đó chúng ta không còn trong lãnh vực khoa học nhưng là tôn giáo!

BỐN MÓN QUÀ VÔ GIÁ GIÚP THAY ĐỔI ĐỜI SỐNG ĐẠO

Một lần tôi có dịp nói chuyện với một người Phật giáo. Anh giải thích cho tôi mỗi Phật tử phải tự tìm cho mình con đường chính đạo, tự mình phải đi trên đường đó. Tôi hỏi làm sao biết đường nào là chính đạo và nếu sai đường thì ai sẽ chỉ cho. Anh trả lời: phải đi mới biết được đường đó có phải là chính đạo hay không. Tôi cần giải thích rõ rằng đây là lời giải thích của một tín đồ, không phải của tăng ni tức người hiểu rõ và dạy đạo.

Để bảo đảm chiến thắng, để bảo đảm thay đổi cuộc đời người tin Chúa từ trong ra ngoài, từ cũ hoàn toàn mới, ĐCT ban cho con dân Ngài bốn tặng phẩm vô giá mà không tôn giáo, triết lý, học thuyết nào sánh bằng. Bốn món quà này ban cho mỗi con cái Chúa không phân biệt màu da, chủng tộc, trình độ học thức, địa vị, tài sản, quyền chức trong xã hội. Mỗi tín đồ đều được ban cho như nhau không khác biệt:

1) ĐCJC – Một tấm gương, cuộc đời để học làm theo. Hãy bắt chước tôi, cũng như chính mình tôi bắt chước Đấng Christ vậy. (1 Cô-rinh-tô 11:1) nhìn xem Đức Chúa Jêsus, là cội rễ và cuối cùng của đức tin, tức là Đấng vì sự vui mừng đã đặt trước mặt mình, chịu lấy thập tự giá, khinh điều sỉ nhục, và hiện nay ngồi bên hữu ngai Đức Chúa Trời. (Hê-bơ-rơ 12:2). Như con trẻ khi lớn lên nhìn thấy cha mẹ và học làm theo. Chúa hy sinh chính thân Ngài cam chịu mọi nhục hình, chết chuộc tội cho chúng ta.

Ngài đi sắm sẵn cho chúng ta một chổ: Ta đi sắm sẵn cho các ngươi một chỗ. 3 Khi ta đã đi, và đã sắm sẵn cho các ngươi một chỗ rồi, ta sẽ trở lại đem các ngươi đi với ta, hầu cho ta ở đâu thì các ngươi cũng ở đó. (Giăng 14:2-3) Nơi Chúa sắm chỗ ở cho người tin Ngài là gì, đòi hỏi điều kiện gì? Là thiên đàng. Người được vào thiên đàng, nơi ĐCT thánh khiết ngự phải là người được hoàn toàn đổi mới.

Dù đang ngự nơi cao bên hữu ĐCT, Chúa còn cầu thay cho con dân Ngài: Ai sẽ kiện kẻ lựa chọn của Đức Chúa Trời? Đức Chúa Trời là Đấng xưng công bình những kẻ ấy. 34 Ai sẽ lên án họ ư?  Đức Chúa Jêsus Christ là Đấng đã chết, và cũng đã sống lại nữa, Ngài đang ngự bên hữu Đức Chúa Trời, cầu nguyện thế cho chúng ta. (Rô-ma 8:33-34). Ngay khi con dân Chúa phạm tội, tiếp tục vấp phạm trong đời sống đạo, ĐCJC cũng không hề lên án họ.

Không bất cứ điều gì trong thế gian này có thể phân rẽ chúng ta khỏi tình yêu Đấng Christ: Vì tôi chắc rằng bất kỳ sự chết, sự sống, các thiên sứ, các kẻ cầm quyền, việc bây giờ, việc hầu đến, quyền phép, 39 bề cao, hay là bề sâu, hoặc một vật nào, chẳng có thể phân rẽ chúng ta khỏi sự yêu thương mà Đức Chúa Trời đã chứng cho chúng ta trong Đức Chúa Jêsus Christ, là Chúa chúng ta. (Rô-ma 8:38-39). Thiếu sót, khiếm khuyết về phẩm hạnh, về một đời sống không thay đổi nhanh như người khác mong muốn, cũng không phân rẽ người tin Chúa với ĐCT.

2) ĐTL, Đấng Yên Ủi, Thần Lẽ Thật – Huấn luyện viên, thầy dạy, người dẫn đường, Đấng vùa giúp. ĐCJC hứa sẽ ban cho ai tin Ngài: Ta lại sẽ nài xin Cha, Ngài sẽ ban cho các ngươi một Đấng Yên ủi khác, để ở với các ngươi đời đời, 17 tức là Thần lẽ thật, mà thế gian không thể nhận lãnh được, vì chẳng thấy và chẳng biết Ngài; nhưng các ngươi biết Ngài, vì Ngài vẫn ở với các ngươi và sẽ ở trong các ngươi. 18 Ta không để cho các ngươi mồ côi đâu, ta sẽ đến cùng các ngươi. (Giăng 14:16-18)

Ba lần trong Rô-ma 8, PL xác nhận rõ rằng ĐTL chính thật là bằng chứng của con cái ĐCT: Song nếu ai không có Thánh Linh của Đấng Christ, thì người ấy chẳng thuộc về Ngài… Vì hết thảy kẻ nào được Thánh Linh của Đức Chúa Trời dắt dẫn, đều là con của Đức Chúa Trời… Chính Đức Thánh Linh làm chứng cho lòng chúng ta rằng chúng ta là con cái Đức Chúa Trời. (Rô-ma 8:9, 14, 16)

Đấng ở với chúng ta và ở trong chúng ta – Không một tôn giáo nào dạy rằng ĐCT ở cùng, ở với, và ở trong con người như đạo Chúa. Vả, sự trông cậy không làm cho hổ thẹn, vì sự yêu thương của Đức Chúa Trời rải khắp trong lòng chúng ta bởi Đức Thánh Linh đã được ban cho chúng ta. (Rô-ma 5:5)

Ngày dạy dỗ, giúp chúng ta học hiểu lẽ thật, hướng dẫn chúng ta trong con đường phải đi: Nhưng Đấng Yên ủi, tức là Đức Thánh Linh mà Cha sẽ nhân danh ta sai xuống, Đấng ấy sẽ dạy dỗ các ngươi mọi sự, nhắc lại cho các ngươi nhớ mọi điều ta đã phán cùng các ngươi. (Giăng 14:26)

Vì chúng ta là con cái yêu dấu của ĐCT nên ĐTL sẽ kỷ luật để thay đổi: Vì Chúa sửa phạt kẻ Ngài yêu, hễ ai mà Ngài nhận làm con, thì cho roi cho vọt. 7 Ví bằng anh em chịu sửa phạt, ấy là Đức Chúa Trời đãi anh em như con, vì có người nào là con mà cha không sửa phạt? (Hê-bơ-rơ 12:6-7)

3) Kinh Thánh – kim chỉ nam, sách hướng dẫn, bản đồ cho đời sống đạo. Giúp chúng ta biết phải sống thế nào trong những môi trường, hoàn cảnh, thời điểm khác nhau. Có bao giờ qv tự hỏi tại sao KT lại được viết ra bởi gần 40 tác giả, bằng 3 ngôn ngữ, từ nhiều nơi chốn, xứ sở khác nhau trong thời gian dài gần 1500 năm? Các tác giả thuộc đủ tầng lớp người trong xã hội, từ người đánh cá, chăn chiên cừu, từ bác sĩ đến người thu thuế, từ tiên tri đến lãnh đạo, vua chúa, từ học giả tài giỏi cho đến dân dã tầm thường. Sự đa dạng của các tác giả phản ánh những kinh nghiệm sống, những thử thách, khó khăn, phong tục tập quán khác nhau. Thời gian dài để bảo đảm rằng các bài học từ trong KT thích hợp với nhiều thời đại, giai đoạn, thăng trầm, biến chuyển của lịch sử loài người. Nếu có thể ví KT như một tấm tranh rất dài vì qua nhiều thời đại và rất chi tiết, tinh vi nhưng hoàn toàn thống nhất dù được viết bởi nhiều tác giả.

Cả Kinh thánh đều là bởi Đức Chúa Trời soi dẫn, có ích cho sự dạy dỗ, bẻ trách, sửa trị, dạy người trong sự công bình, 17 hầu cho người thuộc về Đức Chúa Trời được trọn vẹn và sắm sẵn để làm mọi việc lành. (2 Ti-môthê 3:16)

4) Hội Thánh ĐCT – gia đình, cộng đồng giúp đở, tương trợ, nâng đở, khích lệ nhau trong cuộc đời theo Chúa. Tôi biết một số người khi nghe về hội thánh thì lắc đầu, không tin có lợi ích gì cho đời sống đạo; trái lại chỉ gây thêm trở ngại. ĐCT dùng HT Ngài để giúp mỗi chúng ta thay đổi tính hạnh, tập tành tình yêu thương, kiên nhẫn, tha thứ. HT là môi trường để qua sự phục vụ với anh chị em tín hữu giúp chúng ta hiểu rõ hơn về điểm mạnh, điểm yếu, tính hạnh cần phát huy, khuyết điểm, thiếu sót cần thay đổi. Một người rèn luyện nhân cách người lân cận giống như sắt mài bén sắt. (Châm Ngôn 27:17)

Với nhiều người gia đình là một hình ảnh đầy kỷ niệm đẹp bởi vì đó là nơi đem lại sự bảo vệ, đùm bọc, dưỡng nuôi, nơi ấm áp, hạnh phúc. Với nhiều người khác, gia đình không khác mấy địa ngục! Dù gì thì ĐCT cũng dùng cha mẹ, gia đình để giúp cho trẻ thơ học biết đạo làm người, học biết đúng sai… Cũng vậy về HT. ĐCJC xác nhận HT là do chính Ngài thiết lập và ngay cả cửa âm phủ, tức quyền lực đen tối, xấu xa nhất của ma quỉ cũng không thể đánh bạo hội.

KTTU có ít nhất 80 lần trong 79 câu đề cập đến HT. Bốn sách/thư có từ HT nhiều nhất là CV, 18 lần, 1 Cô-rinh-tô 16, Ê-phê-sô 9, và KH 7 lần. Tất cả 80 lần này đều cùng một từ nguyên thủy là ekklēsia, có nghĩa là một nhóm người nhóm lại với nhau tại một nơi công cộng. Đây là một từ ghép từ hai gốc từ là ek là từ một nơi, một chỗ, và kaleō là được gọi lớn tiếng, gọi chính tên, hay gọi để mang một tên, một danh hiệu. Ghép lại ekklēsia có nghĩa là một nhóm người được gọi ra chính tên nhóm lại với nhau nơi công cộng. Ai là những người được gọi? Những người được ĐCT chọn để cứu. Gọi để làm gì? Để họ nhóm lại với nhau. Nhóm nhau lại để làm gì? Để cùng nhau thờ phượng, thông công, tương trợ nhau trong đời sống đạo và trong việc thực hiện lời dạy của ĐCJC rao giảng TL cho muôn dân.

ĐCJC cũng nói về vai trò của HT trong quan hệ giữa các tín hữu. Chúa dạy các môn đồ về cách giải quyết khi có một người tin Chúa phạm tội: "Nếu có một anh em có lỗi với con, hãy đến gặp riêng người mà khuyên bảo. Nếu người nghe lời thì con được lại anh em. 16Nếu người không nghe, hãy đem một hai người theo với con đến gặp người, để nhờ lời của hai hay ba người chứng mà vấn đề được xác lập. 17 Nếu người vẫn không nghe họ, hãy trình với hội thánh; nếu người cũng không chịu vâng lời hội thánh, thì hãy coi người như người ngoại đạo hay kẻ thu thuế.  (Ma-thi-ơ 18:15-17 – BDM) Vậy rõ ràng HT đóng một vai trò quan trọng trong việc hòa giải, hồi phục quan hệ giữa tín đồ, giữa anh chị em trong Chúa như vai trò của gia đình trong đời sống mỗi chúng ta.

Trong Ê-phê-sô 3, sứ đồ PL đề cập đến 2 huyền nhiệm, tức những điều đã được ĐCT dấu kín mãi đến ngày nay mới được thiết lộ. Huyền nhiệm thứ nhất là TL về sự cứu tội qua ĐCJC. Và thứ hai là về HT. PL viết những lời thật lạ lùng như sau: Bây giờ, qua Hội Thánh, sự khôn ngoan vô hạn của Đức Chúa Trời được bày tỏ cho những kẻ thống lĩnh, những quyền lực trong các nơi trên trời, 11theo mục đích đời đời mà Ngài đã hoàn tất trong Đấng Christ Jêsus, Chúa chúng ta. (Ê-phê-sô 3:10-11 – BHĐ). ĐCT có ý định từ trước muôn đời thiết lập HT và dùng HT để bày tỏ sự khôn ngoan vô hạn của ĐCT!

Bốn món quà vô giá này sẽ giúp bảo đảm đời sống đạo của người tin Chúa. Kim chỉ nam cho đời sống đạo là gương ĐCJC để lại, không phải của nhân vật nào khác; là lời Chúa trong KT không phải từ lương tâm hay những quyển sách tâm lý phổ thông. Bên cạnh kim chỉ nam, ĐTL là Đấng dạy dỗ, nhắc nhở, cáo trách, sửa dạy khi làm sai, động viên, khích lệ khi ngã lòng, thậm chí kỷ luật khi cứng đầu đi sai đường. Và ĐCT dùng HT Ngài như một gia đình để trợ giúp nhau, nâng đở nhau trên bước đường theo Chúa. Không một tôn giáo nào, triết lý nào ban cho một người tiềm năng, tài nguyên, nguồn sức cần thiết, thực tế và quí báu như bốn món quà này.

LỘT BỎ VÀ MẶC VÀO

Tuần lễ tới chúng ta sẽ đi sâu vào chi tiết của đoạn KT vô cùng quan trọng giúp thay đổi đời sống đạo: 22 Anh chị em phải lột bỏ con người cũ theo lối sống trước đây, là con người bị các dục vọng lừa dối hủy hoại. 23 Hãy để Chúa đổi mới tâm linh và tâm trí anh chị em. 24 Hãy mặc lấy con người mới giống như hình ảnh Đức Chúa Trời, được sáng tạo trong chân lý công chính và thánh khiết. (Êph 4:22-24 – BDM)

Chú ý giữa hai lời dạy lột bỏ người cũ (câu 22) và mặc lấy người mới (câu 24) là một điều cần thiết để có thể thay đổi từ cũ sang mới trong câu 23: Hãy để Chúa đổi mới tâm linh và tâm trí anh chị em. Qv có thể nghĩ như câu 23 là một cầu nối giữa hai miền, hai vùng đất, hai nơi, từ nơi đã sống sang nơi sẽ sống.

Lời dạy này gồm 2 phần: tôi làm và Chúa làm. Tôi lột bỏ người cũ, mặc lấy người mới. ĐCT đổi mới tâm trí. Đây là một lời dạy rất quân bình, thực tế và hoàn toàn kết quả. Tôi chỉ xin giải thích ý chính 3 điều này và chúng ta sẽ trở lại các chi tiết trong tuần tới.

Chúa Nhật 20 tháng 11, 2022

22 Anh chị em phải lột bỏ con người cũ theo lối sống trước đây, là con người bị các dục vọng lừa dối hủy hoại. 23 Hãy để Chúa đổi mới tâm linh và tâm trí anh chị em. 24 Hãy mặc lấy con người mới giống như hình ảnh Đức Chúa Trời, được sáng tạo trong chân lý công chính và thánh khiết. (Êph 4:22-24 – BDM)

Lời dạy này cũng được PL viết trong Cô-lô-se 3:9-10: Đừng nói dối nhau vì đã lột bỏ người cũ và các việc làm của nó, 10 và đã mặc lấy người mới, là con người đang được đổi mới trong sự hiểu biết theo hình ảnh Đấng sáng tạo nó.

[Ôn lại bài giảng tuần rồi: A) Đừng nhìn anh chị em để so sánh và đánh giá đời sống đạo. Không giúp gì được cho sự thay đổi trong đời sống đạo của chính tôi; B) Bốn món quà vô giá: 1) ĐCJC; 2) ĐTL; 3) KINH THÁNH; 4) HT Chúa. Qua bốn món quà này, ĐCT xác định rằng người tin Chúa, con dân Ngài chắc chắn sẽ thay đổi, đời sống đạo sẽ thay đổi. Lời dạy chính yếu giúp chúng ta thay đổi được PL dạy trong Ê-phê-sô 4:22-24 và Cô-lô-se 3:9-10. Gồm 3 điều: 1) Lột bỏ (cởi bỏ) con người cũ; 2) Để Chúa thay đổi tâm trí; 3) Mặc lấy (mặc vào) con người mới.]

LỜI ĐẢM BẢO CHẮC CHẮN

Trước khi giải thích nguyên tắc lột bỏ người cũ, để Chúa thay đổi tâm trí và mặc lấy người mới, tôi muốn giải thích về một lời đảm bảo chắc chắn bên cạnh 4 món quà vô giá ĐCT ban cho con dân Ngài. Chúa đảm bảo Ngài sẽ giúp con dân thay đổi. PL viết về sự bảo đảm chắc chắn đó trong câu KT quen thuộc: Những sự cám dỗ đến cho anh em, chẳng có sự nào quá sức loài người. Đức Chúa Trời là thành tín, Ngài chẳng hề cho anh em bị cám dỗ quá sức mình đâu; nhưng trong sự cám dỗ, Ngài cũng mở đàng cho ra khỏi, để anh em có thể chịu được. (1 Cô-rinh-tô 10:13)

Tôi xin đọc bản dịch phổ thông: 3Những thử thách xảy đến cho anh chị em cũng đã xảy đến cho mọi người. Tuy nhiên, anh chị em có thể tin chắc nơi Thượng Đế vì Ngài không để cho anh chị em bị thử thách quá sức chịu đựng đâu. Trong cơn thử thách, Ngài sẽ mở lối thoát để anh chị em chịu đựng được. (1 Cô-rinh-tô 10:13 – BPT). Đây là hình so sánh song song giữa 2 bản dịch. Qv thấy có gì khác biệt trong phần đầu (màu vàng) giữa 2 bản dịch: chẳng có sự nào quá sức loài người vs cũng đã xảy đến cho mọi người. Trong 6 bản dịch hiện đại, chỉ có BPT dịch khác!

Theo BTT thì không có cám dỗ nào đến với anh em (người tin Chúa, con cái Chúa) quá sức loài người. Hàm ý rằng loài người có khả năng để vượt thắng cám dỗ. Tuy nhiên nếu theo BPT, thử thách nào xảy đến cho người tin Chúa cũng đều xảy đến cho mọi người khác. Qv có thấy sự khác biệt không?

Câu KT quan trọng này theo các bản dịch Anh Ngữ đều bắt đầu với một từ no, không cám dỗ nào. Không một cám dỗ nào xảy đến cho anh em ngoại trừ cũng đã xảy đến cho mọi người, như BPT dịch. Chứ không phải chẳng có cám dỗ xảy đến cho anh em quá sức loài người. Bởi vì nếu không có cám dỗ nào quá sức con người thì cần gì người tin Chúa lại cần đến Chúa? Vậy câu KT này dạy gì?

Mỗi thử thách, cám dỗ đến với qv và tôi đều độc thù, có nghĩa là khác với thử thách và cám dỗ của mọi người khác. Bởi vì dù anh chị em sinh đôi, cũng có nhiều điểm khác nhau; và điều xảy ra hôm nay ít nhiều cũng khác với điều đã xảy ra trước đây và sẽ xảy ra trong tương lai. Tuy nhiên đúng như lời PL dạy không có một cám dỗ nào xảy đến cho con dân Chúa lại không xảy ra cho loài người. Nói cách khác, mọi thử thách, cám dỗ chúng ta trải qua đều có những điểm chung với mọi người khác. Đây là lý do kinh nghiệm người đi trước giúp người đi sau. Đây cũng là lý do mà tín đồ có thể học được kinh nghiệm, cách thức giải quyết từ người không tin Chúa, thậm chí vô thần. Bởi vì những người này cũng đã trải qua những thử thách, khó khăn, cám dỗ mà chúng ta đang và sẽ trải qua.

Tuy nhiên phần thứ hai của câu KT này hoàn toàn cho con dân Chúa: nhưng ĐCT thành tín và Ngài sẽ không để anh em chịu thử thách, cám dỗ quá sức (quá khả năng có thể vượt qua, giải quyết) nhưng với cám dỗ sẽ ban cho phương cách để vượt qua để có thể chịu đựng. Như BPT dịch: Trong cơn thử thách, Ngài sẽ mở lối thoát để anh chị em chịu đựng được. Vậy hai đảm bảo: ĐCT thành tín + ĐCT sẽ mở lối thoát để chúng ta có thể chịu đựng.

nếu chúng ta không thành tín, song Ngài vẫn thành tín, vì Ngài không thể tự chối mình được (2 Ti-mô-thê 2:13) Khi KT dạy ĐCT thành tín có nghĩa là người tin Chúa có thể chắc chắn, tuyệt đối tin vào lời hứa của ĐCT. Chúa hứa, chắc chắn Ngài sẽ giữ trọn, thực hiện trọn lời hứa. Vậy nếu ĐCT hứa sẽ vùa giúp, sẽ thay đổi đời sống đạo, thay đổi cuộc đời của con dân Ngài thì chắc chắn Chúa sẽ thực hiện. Đây là đảm bảo hoàn toàn đáng tin cậy và chắc chắn.

Người VN chúng ta nói: chắc nhưng đinh đóng cột. Nhưng trong đời, bao nhiêu ngàn cây đinh đóng vào cột rồi vẫn có thể gở ra. Nhưng lời hứa ĐCT chắc chắn: Trời đất sẽ qua, nhưng lời ta nói chẳng bao giờ qua đi. (Ma-thi-ơ 24:35).

[Giải thích thêm về lời hứa, đảm bảo chắc chắn, tuyệt đối này. Ví dụ: một huấn luyện viên toàn hảo, một người thầy biết chính xác học trò cần gì trong mỗi thời điểm, hoàn cảnh khác nhau để đem lại lợi ích tốt nhất cho học trò. Coach Kolek ]

Lời dạy này còn có một ý vô cùng quan trọng nữa. Chúng ta đọc lại BPT: Trong cơn thử thách, Ngài sẽ mở lối thoát để anh chị em chịu đựng được. Lối thoát để chịu đựng. Có tương phản, mâu thuẫn hay không? Lối thoát nhằm mục đích để thoát ra khỏi một nơi chốn nào đó khi nguy hiểm. Nhưng chịu đựng hàm ý ở lại, cố sức mà gồng gánh, cắn răng chịu đựng cho đến khi thử thách qua đi. Tôi xin dùng một ví dụ để giải thích lời dạy này.

Ví dụ qv đang chèo thuyền giữa một dòng sông với nhiều đoạn nước chảy xiết, xoáy ngầm và cả đá cần phải tránh. Thình lình thuyền đến một khúc sông rất hẹp và ngay giữa khúc sông đó là một tảng đá lớn mà không cách nào thuyền có thể đi qua được. Lúc đó qv làm gì? Cầu xin Chúa cho một phép lạ bốc qv khỏi thuyền mà vào bờ bình an. Hay khiến tảng đá đó biến mất. Hay xin Chúa khiến cho nước cao lên khỏi đá để qv có thể chèo thuyền qua được. Vậy có hai giải pháp: thoát khỏi thuyền vào bờ bình an hay vẫn ngồi trên thuyền lèo lái qua tảng đá lớn đó với phép lạ ĐCT khiến dòng nước dâng cao hơn đá. Điều thứ hai là dẫn chứng của câu: Trong cơn thử thách, Ngài sẽ mở lối thoát để anh chị em chịu đựng được.

Thông thường khi nghĩ về thử thách trong đời sống đạo, chúng ta cầu xin Chúa cho thử thách đó đừng xảy đến, hay khi có thử thách, xin Chúa giải cứu con khỏi khó khăn. Nhưng nếu ĐCT không để thử thách xảy đến hay hoàn toàn cứu ra khỏi thì làm sao chúng ta có thể thay đổi tính hạnh.

Nào những thế thôi, nhưng chúng ta cũng khoe mình trong hoạn nạn nữa, vì biết rằng hoạn nạn sanh sự nhịn nhục, 4 sự nhịn nhục sanh sự rèn tập, sự rèn tập sanh sự trông cậy. (Rô-ma 5:4)

Thưa anh chị em, khi gặp những thử thách khác nhau, anh chị em hãy xem tất cả là điều vui mừng, 3vì biết rằng đức tin anh chị em có bị thử nghiệm mới sinh ra kiên nhẫn, 4kiên nhẫn có hoàn tất công việc thì anh chị em mới trưởng thành, toàn vẹn, không thiếu sót gì. (Gia-cơ 1:2-3 BHĐ)

Chúng ta cầu xin Chúa giúp thay đổi để kiên nhẫn, nhưng làm thế nào để có kiên nhẫn? Qua quan hệ, qua làm việc với người chung quanh, qua khó khăn, trở ngại. PL có nỗi đau đớn trong thân thể; 3 lần ông xin Chúa lấy đi. Nhưng ĐCT bảo PL: Và để tôi khỏi kiêu căng vì những mạc khải siêu việt, Chúa đã cho một cái dằm đâm vào thân xác tôi, một sứ giả của quỷ Sa-tan, để đánh tôi và làm cho tôi không kiêu căng. 8Đã ba lần tôi nài xin Chúa cho nó lìa khỏi tôi. 9Nhưng Ngài phán với tôi: Ân sủng Ta đủ cho con rồi, vì quyền năng của Ta trở nên trọn vẹn trong sự yếu đuối. Vì vậy tôi rất vui mừng, tự hào trong sự yếu đuối của tôi, để quyền năng của Chúa Cứu Thế có thể ở luôn trong tôi. 10Cho nên vì Chúa Cứu Thế, tôi cam chịu yếu đuối, sỉ nhục, gian khổ, bắt bớ, hoạn nạn. Vì khi tôi yếu đuối, ấy chính là lúc tôi mạnh mẽ. (2 Cô-rinh-tô 12:7-10)

Vậy ĐCT hứa với chúng ta rằng trong mọi thử thách, cám dỗ, Ngài chắc chắn sẽ giúp chúng ta có thể chịu đựng để thay đổi.

LỘT BỎ VÀ MẶC VÀO

22 Anh chị em phải lột bỏ con người cũ theo lối sống trước đây, là con người bị các dục vọng lừa dối hủy hoại. 23 Hãy để Chúa đổi mới tâm linh và tâm trí anh chị em. 24 Hãy mặc lấy con người mới giống như hình ảnh Đức Chúa Trời, được sáng tạo trong chân lý công chính và thánh khiết. (Ê 4:22-24 – BDM)

Trước hết lột bỏ người cũ. Có nghĩa là bỏ đi những thói hư, tật xấu, là nhổ đi cỏ dại mọc lên trong sân nhà, là làm dọn dẹp, làm sạch căn phòng cũ kỹ, dơ bẩn, đầy rác rến. Đây là lời dạy dễ hiểu hơn hết. Sau khi tin Chúa tôi chấm dứt việc rượu chè say sưa, ăn chơi luông tuồng, tôi cố tránh những bè bạn xấu đã gây ảnh hưởng xấu, thúc dục tôi đi con đường sa đọa. Cha mẹ khuyên con mình: bỏ đi con, đừng làm những điều này nữa con. MS khuyên tín đồ: anh chị, ông bà cần dừng làm việc này, việc nọ, bỏ đi tính xấu này, tật sai kia.

Lột bỏ người cũ là ngưng làm những điều xấu, điều không đúng, không tốt, những tính cần bỏ đi. Mặc lấy người mới là bắt đầu những điều tốt, tính tốt. Mới nghe qua ai cũng nghĩ là dĩ nhiên rồi, lột bỏ cũ thì phải mặc lấy mới. Như mọi người cởi áo quần dơ cũ để mặc áo quần sạch mới vào. Chúng ta cũng không thể xoay mặt về hướng này mà lưng không về hướng khác. Như Áp-ra-ham lập bàn thờ cho ĐCT giữa Bê-tên và A-hi, nhà ĐCT và nơi đổ nát. Khi hướng về nhà Chúa, lưng ông xoay về nơi đổ nát.

Tuy nhiên thực tế không đơn giản như vậy. Bởi vì rất nhiều lời dạy về đời sống đạo hoặc chỉ hoàn toàn (hay đa số) chú tâm vào phần lột bỏ cũ mà không hề dạy gì về mặc lấy mới. Để thay đổi, chỉ cần dừng lại những thói hư, tật xấu, chỉ cần chấm dứt tội lỗi vi phạm! Đừng làm điều, đừng làm điều nọ, tránh xa người này, tránh xa người nọ.

Ví dụ: có khi cha mẹ dạy con cái hoàn toàn tiêu cực: đừng làm điều này, điều nọ. Quở trách, chỉ rõ lỗi lầm khi con làm sai nhưng không dạy phải làm thế nào là đúng, là tốt. Học vấn ngày xưa tại VN cũng là một ví dụ về khuynh hướng này: thầy cô rầy la, quở phạt, đánh đòn, xé tập, khẻ tay, bắt quì trước lớp, nhưng không dạy học sinh phải thay đổi thế nào, phải làm gì đúng mới, phải mặc lấy mới vào. Tóm lại quan điểm này là rầy la, quở trách nhưng không dạy!

Sự thay đổi không thể ngừng lại ở việc lột bỏ người cũ nhưng với sự đổi mới tâm trí, KT dạy người tin Chúa cần mặc lấy người mới. Lột bỏ cũ nhưng không mặc mới vào thậm chí là điều rất nguy hiểm. ĐCJC kể một ngụ ngôn rất lạ trong Ma-thi-ơ 12 và Lu-ca 11: 43Khi tà linh ra khỏi một người, nó rảo qua nơi đồng khô tìm chỗ nghỉ ngơi, nhưng không được. 44Nó tự nhủ: ‘Ta hãy trở lại nhà cũ mình vừa ra khỏi.’ Khi trở về, nó thấy nhà trống, quét dọn sạch sẽ, ngăn nắp. 45Nó đi rủ thêm bảy quỷ khác dữ hơn về ở đó. Như vậy, tình trạng sau này của người ấy còn tệ hại hơn trước. Thế hệ gian ác này cũng sẽ như vậy.”(Ma-thi-ơ 12:43-45 - BDM)

Nhà sạch sẽ, ngăn nắp vì đồ cũ đã được dọn bỏ khỏi nhà. Sạch nhưng lại trống không, không chủ. Ma quỉ không chỉ trở lại nhưng còn rủ thêm 7 quỷ khác dữ hơn để về đó. Ngụ ngôn này có ý dạy gì? Có thể có nhiều ý nghĩa và bài học khác nhau. Một ý ứng dụng trong đời sống đạo là chúng ta không thể tâm linh mình không có chủ, hoặc ĐCT hay ma quỉ. Một ý khác là lột cởi người cũ mà không mặc lấy người mới là điều nguy hiểm.

Ví dụ: lời dạy thế gian này tội lỗi nên tín đồ cần xa lánh. Nhưng dù tín đồ có tránh xa thế gian về thể xác, thì thế gian vẫn ở với họ trong mơ ước. Chân có thể không đi đến nơi tội lỗi, nhưng suy nghĩ, mơ ước, trí tưởng tượng vẫn có thể ở nơi đó. Nếu lời dạy trong gia đình, hay trong hội thánh chỉ hoàn toàn tiêu cực, đừng làm, đừng xem, đừng nghĩ, đừng thấy, đừng giao tiếp, thì làm sao có thể thay đổi đời sống một người?

Có người giải thích thế này: dân sự dù khi chân đã ra khỏi xứ nô lệ Ai cập nhưng Ai-cập vẫn ở trong họ; hay dù khi không còn là người nô lệ, nhưng người nô lệ vẫn còn trong họ. Vì vậy mỗi lần gặp khó khăn, thử thách, là mỗi lần họ nhắc lại nồi canh, nồi thịt với củ hành và muốn trở về dù phải làm nô lệ. Mãi đến thế hệ sau nô lệ và Ai-cập mới ra khỏi dân sự!

Trong Ê-phê-sô 4 PL nêu ra 2 ví dụ thật ý nghĩa về sự thay đổi: 1) về người trộm cắp; 2) về lời nói. Kẻ vốn hay trộm cắp chớ trộm cắp nữa; nhưng thà chịu khó, chính tay mình làm nghề lương thiện, đặng có vật chi giúp cho kẻ thiếu thốn thì hơn. 29 Chớ có một lời dữ nào ra từ miệng anh em; nhưng khi đáng nói hãy nói một vài lời lành giúp ơn cho và có ích lợi cho kẻ nghe đến. (Ê-phê-sô 4:28-29)

Về thí dụ đầu tiên. Khi nào người trộm cắp không còn là người trộm cắp? Khi họ lột bỏ người cũ, tức chớ trộm cắp nữa? PL không dừng tại đó: nhưng thà chịu khó, chính tay mình làm nghề lương thiện. Không chỉ ngưng trộm cắp nhưng phải tập làm nghề lương thiện. Đây là điều tâm lý gia, chính quyền giúp. Nhưng PL không dừng lại đây: đặng có vật chi giúp cho kẻ thiếu thốn thì hơn. Có nghĩa là một người thật sự không là người trộm không phải chỉ khi làm việc lương thiện, nhưng khi trở nên người hữu dụng, lợi ích cho người khác. Đây là áo mới Chúa muốn người trong Chúa mặc.

Còn ví dụ về lời nói: Cởi lốt áo cũ là gì? Chớ có một lời dữ nào ra từ miệng anh em. Đừng nói hành nói tỏi, đừng vu oan, nói xấu, đừng phê bình, đả kích. Nhưng PL có dừng lại đây không? nhưng khi đáng nói hãy nói một vài lời lành để làm gì? giúp ơn cho và có ích lợi cho kẻ nghe đến.

Ga-la-ti 5 giải thích rõ về lột bỏ cũ, mặc lấy mới trong đời sống đạo. Vả, các việc làm của xác thịt là rõ ràng lắm: Ấy là gian dâm, ô uế, luông tuồng, 20 thờ hình tượng, phù phép, thù oán, tranh đấu, ghen ghét, buồn giận, cãi lẫy, bất bình, bè đảng, 21 ganh gổ, say sưa, mê ăn uống, cùng các sự khác giống như vậy. (Ga-la-ti 5:19-21) Cởi bỏ hay mặc vào? Dĩ nhiên cởi bỏ.

Mặc lấy mới thế nào? Nhưng trái của Thánh Linh, ấy là lòng yêu thương, sự vui mừng, bình an, nhịn nhục, nhân từ, hiền lành, trung tín, mềm mại, tiết độ: 23 Không có luật pháp nào cấm các sự đó. (Ga-la-ti 5:22-23)

Tác giả TT viết: Ta sẽ dạy dỗ ngươi, chỉ cho ngươi con đường phải đi; Mắt ta sẽ chăm chú ngươi mà khuyên dạy ngươi. (TT 32:8). Rời bỏ con đường cũ để đi trên con đường mới. Lột bỏ người cũ để mặc lấy người mới.

THAY ĐỔI TÂM TRÍ

Hãy để Chúa đổi mới tâm linh và tâm trí anh chị em.

Lời dạy của PL trong Ê-phê-sô 4:22-24 gồm cả nổ lực cố gắng của cá nhân để cởi lốt cũ, cởi người cũ, mặc lốt mới, người mới và sự vùa giúp, quyền năng của ĐTL trợ giúp cho người tin Chúa. Phần nối hãy để Chúa đổi mới là phần vô cùng quan trọng. Bởi vì con người sẽ thất bại trong cuộc chiến nội tâm giữa thiện và ác, cũ và mới nếu chỉ dựa vào khả năng, nổ lực và ý chí cá nhân.

Sự ban cho ĐTL và KT là món quà vô giá giúp tín đồ có thể thay đổi đời sống. Phật tử có thể có phật pháp (lời Phật dạy) để làm theo; nhưng chính họ phải chọn con đường, phải tự cố gắng. Nên phải chịu luân hồi, vì mấy ai có thể đi đúng đường, sống đúng đạo một đời này? Nhưng người tin Chúa được ban cho ĐTL để như lời PL giải thích trong thư Phi-líp: 13Vì Đức Chúa Trời là Đấng đang hành động trong anh em, để anh em vừa muốn vừa làm theo ý tốt của Ngài. (Phi-líp 2:13 – BHĐ) ĐTL làm việc trong đời sống chúng ta để chúng ta vừa muốn, vừa làm theo lời chỉ dạy của Ngài. Đây là một điều hoàn toàn khác biệt với mọi triết lý, tôn giáo.

Theo BTT và BDM, chúng ta nghĩ ĐTL thay đổi 2 điều: tâm linh và tâm trí. Nhưng thật ra câu KT như BHĐ nhờ TL đổi mới tâm trí anh em. Thật ra là tâm linh của trí tuệ, suy nghĩ! Câu này có nghĩa gì? Tôi xin giải thích lời dạy quan trọng này với một ví dụ.

Mark Twain châm biếm: "Mọi người đều là một mặt trăng, đều có một mặt tối không bao giờ muốn cho ai biết hay lộ ra với ai." Một ví dụ khác: đời sống đạo của mọi người đều như một tảng băng trôi [hình], gồm 2 phần: phần trên mặt nước thấy được và phần chìm dưới nước không thấy được. Thường thì phần dưới nước lại to hơn phần trên mặt nước.

Phần trên mặt nước thấy được trong đời sống đạo là gì? Lời nói, thái độ, cư xử với người chung quanh. Phần dưới mặt nước là gì? Suy nghĩ, mơ ước, tưởng tượng, động cơ. Tâm linh của suy nghĩ là phần dưới mặt nước, không thấy được. Chúng ta nhớ trong thời Nô-e trước đại hồng thủy, thế gian đầy dẫy tội ác. KT viết: Đức Giê-hô-va thấy sự hung ác của loài người trên mặt đất rất nhiều, và các ý tưởng của lòng họ chỉ là xấu luôn (STK 6:5), khuynh hướng (BPT).

Khi PL dạy hãy để Chúa thay đổi tâm trí, có nghĩa là thay đổi ý tưởng của lòng, khuynh hướng của đầu óc suy nghĩ, tính toán, mơ ước. Lột cởi người cũ, mặc lấy người mới là phần trách nhiệm của mỗi chúng ta, gồm cả phần thấy được và không thấy được. Nhưng hãy để Chúa đổi mới tâm trí là phần hoàn toàn dưới mặt nước, về suy nghĩ, mơ ước, tưởng tượng, động cơ. Về điều mà tôi gọi là mơ ước của con tim, những gì sâu kín nhất trong tận đáy lòng là con người thật của chúng ta, là mơ ước thầm kín không ai biết được.

Chỉ có ĐTL qua lời KT mới có thể giúp tôi và qv thay đổi phần băng trôi dưới mặt nước để việc lột bỏ người cũ, mặc lấy người mới mới thật sự, lâu dài và bền vững. Bằng không tất cả có thể chỉ là tạm bợ! Tại sao? Vì động lực chính yếu và quan trọng nhất để thay đổi đời sống đạo là khi chúng ta thay đổi mơ ước của con tim. Ví dụ:

Gia-cốp – Rê-bê-ca - Vậy, Gia-cốp vì Ra-chên, phải giúp việc trong bảy năm: Nhưng bởi yêu nàng, nên coi bảy năm bằng chừng đôi ba bữa. (STK 29:20)

Đa-vít & Mi-canh trước và sau: Nhưng Mi-canh, con gái của Sau-lơ, yêu mến Đa-vít… Sau-lơ nói cùng chúng rằng: Các ngươi hãy nói cùng Đa-vít như vầy: Vua chẳng đòi sính lễ gì khác, chỉ đòi một trăm dương bì của người Phi-li-tin, đặng trả thù kẻ cừu địch mình. Vả, cái mưu của Sau-lơ là khiến cho Đa-vít sa vào tay dân Phi-li-tin. (1 Sa-mu-ên 18:20, 25)

Đa-vít cũng trở về đặng chúc phước cho nhà mình; nhưng Mi-canh, con gái của Sau-lơ, đến đón người, mà nói rằng: Hôm nay vua Y-sơ-ra-ên được vinh hiển thay, mà ở trần trước mặt các con đòi của tôi tớ vua, làm như một kẻ không ra gì vậy! Đa-vít đáp với Mi-canh rằng: Ấy tại trước mặt Đức Giê-hô-va, là Đấng đã chọn lấy ta làm hơn cha nàng và cả nhà người, lập ta làm vua chúa Y-sơ-ra-ên, là dân của Đức Giê-hô-va; phải, trước mặt Đức Giê-hô-va, ta có hát múa. 22 Ta sẽ hạ mình xuống nhiều hơn nữa, tự xem mình là hèn mạt; dầu vậy, những con đòi nàng nói đó lại sẽ tôn kính ta. 23 Vì vậy, Mi-canh, con gái Sau-lơ, không sanh con cho đến ngày nàng thác. (2 Sa-mu-ên 6:20-23)

Đa-vít & Bát-sê-ba

Hãy tin cậy Đức Giê-hô-va và làm điều lành,

   Hãy ở trong xứ và nuôi mình bằng sự thành tín của Ngài.

  4Cũng hãy vui thỏa nơi Đức Giê-hô-va

   Thì Ngài sẽ ban cho ngươi điều lòng mình ao ước.

(Thi Thiên 37:3-4 – BHĐ)