Quên Điều Đã Qua, Đuổi Theo Điều Phía Trước
Trong bài giảng này tôi muốn cùng qv suy nghĩ về một câu hỏi hết sức quan trọng: chúng ta làm gì với quá khứ, hiện tại và tương lai. Chắc qv có nghe có người nói tôi muốn chôn vùi quá khứ nhưng cũng có người ao ước được sống lại một thời vàng son. Có người khi nghĩ đến tương lai thì hy vọng tràn trề, nhưng có người lại lo sầu vì không biết ngày mai sẽ ra sao. Còn hiện tại? Hiện tại thì qv đang ngồi đây nghe tôi giảng lời Chúa, nên khỏi bận tâm, lo lắng gì!
Đoạn KT chúng ta sẽ đọc là Phi-líp 3:13-15: Ấy không phải tôi đã giựt giải rồi, hay là đã đến nơi trọn lành rồi đâu, nhưng tôi đang chạy hầu cho giựt được, vì chính tôi đã được Đức Chúa Jêsus Christ giựt lấy rồi. 13 Hỡi Anh em, về phần tôi, tôi không tưởng rằng đã đạt đến mục đích, 14 nhưng tôi cứ làm một điều: quên lửng sự ở đằng sau, mà bươn theo sự ở đằng trước, tôi nhắm mục đích mà chạy, để giựt giải về sự kêu gọi trên trời của Đức Chúa Trời trong Đức Chúa Jêsus Christ. Vậy, hễ những người trọn vẹn trong chúng ta, phải có ý tưởng đó; và nếu anh em tưởng đàng khác, Đức Chúa Trời cũng sẽ lấy sự đó soi sáng cho anh em. (Phi-líp 3:13-15)
Ba điều tôi muốn chia sẻ từ đoạn KT này cho năm mới đến: 1) Quên điều đã qua (quên đi sự ở đằng sau), 2) Đuổi theo điều phía trước (bươn theo điều đằng trước), 3) Trung tín bước đi với Chúa
QUÊN ĐIỀU ĐÃ QUA
Đoạn KT này là một phần trong lá thư của sứ đồ Phao-lô viết gởi cho HT thành Phi-líp. [Về HT Phi-líp và quan hệ gần gủi]. Khi PL viết thư này thì ông đang bị giam trong tù ở thành phố Rô-ma (La-mã), thủ đô đế quốc La-mã thời bấy giờ và chờ ngày ra trước đại đế Xê-xa để xử án. PL không biết ông sẽ ở trong ngục bao lâu và khi nào mới được thả.
Chú ý câu 12: Ấy không phải tôi đã giựt giải rồi, hay là đã đến nơi trọn lành rồi đâu. Nếu ai có thể nhận mình đã đạt đến nơi trọn lành, đã đạt được giải thì người đó phải là Phao-lô. Khi viết những lời này PL đã hầu việc Chúa gần 30 năm dài. Trải qua 3 cuộc truyền giáo. Sáng lập bao nhiêu hội thánh vùng Tiểu Á, Âu Châu. Dạy dỗ, môn đồ hóa cho bao nhiêu hội thánh, bao nhiêu tín đồ. Sống đời gương mẫu, thánh khiết, đơn sơ với mục đích duy nhất là chỉ để hầu việc Chúa. Trải qua bao nhiêu hoạn nạn, khó khăn, lao tù, mất mát vì công việc Chúa. Trọn lòng tin cậy dù đã 3 lần cầu xin Chúa lấy đi gai nhọn (tật bệnh) đau đớn trong thân thể, nhưng đều bị từ chối.
Dù vậy PL nói ông vẫn chưa đạt đến nơi trọn lành! Đây là một bài học quan trọng cho mỗi người tin Chúa: Khi chúng ta đứng lại, dậm chân một chỗ, tự nghĩ mình đã có đủ lời Chúa, đủ phục vụ, đủ phẩm hạnh thì chính là lúc chúng ta sẽ bắt đầu đi xuống dốc. Cách gì, bí quyết gì giúp chúng ta có thể ý thức như PL? Quên đi điều đã qua. Hỡi Anh em, về phần tôi, tôi không tưởng rằng đã đạt đến mục đích, 14 nhưng tôi cứ làm một điều: quên lửng sự ở đằng sau.
Tôi muốn giải thích rõ là từ quên trong câu PL 3:14 không có nghĩa là không nhớ nữa hay xóa đi khỏi trí ức. Quên ở đây có nghĩa là không còn để những điều đó chi phối, ảnh hưởng. Như ĐCT khi tha thứ chúng ta, Ta sẽ chẳng còn nhớ đến tội lỗi gian ác của chúng nó nữa (Heb 10:17) thì không có nghĩa là Chúa không còn có thể nhớ được vì trí nhớ giảm đi. Nhưng có nghĩa là tội của chúng ta không thay đổi (ảnh hưởng) quan hệ của chúng ta là con cái Chúa vì ĐCJC đã chuộc tội lỗi chúng ta.
Vậy khi PL nói nhưng tôi cứ làm một điều: quên lửng sự ở đằng sau thì có nghĩa là ông không để ảnh hưởng của quá khứ cản trở, ngăn chận, hay phá hoại tương lai trước mắt. Có nghĩa là ông bẻ gãy xiềng xích, gông cùm, là thoát ra khỏi tù ngục giam hãm của quá khứ để hướng tới tương lai.
Có thể trong số qv đây hay những người qv biết thì đang bị quá khứ giam hãm. Quá khứ là một chủ tù hết sức đáng sợ: qv cố hết sức để chạy trốn nhưng vẫn bị giữ lại. Quá khứ giam nhốt họ, xiềng xích họ lại trong ngục tù, trong bóng tối mù mịt.
Quá khứ giam hãm những người đã trải qua những thảm cảnh lớn trước đó hay khi lớn lên: bị đối xử nghiệt ngã, bị bắt bớ, lại có người bị hành hung, thậm chí hành hung về tình dục. Hay những người đã chứng kiến bao nhiêu chết chóc, đau thương do chiến tranh gây ra, như các chiến sĩ. Khi giải ngủ, trở về với gia đình, họ vân còn bị ám ảnh hằng đêm bởi những cơn ác mộng mà trong đó họ thấy cảnh tượng người chết, đạn bom làm tan nát xác người, nhớ đến các bạn đồng ngũ đã chết trong cuộc chiến.
Hay với những người có một quá khứ đen tối, tội lỗi. Họ muốn quên đi để sống cuộc đời bình thường, mong không ai biết quá khứ của mình vì có khi biết được sẽ nhìn mình với cặp mắt khác. Hay với những người có quá nhiều mất mát, tủi nhục không quên được.
Đối với những người bị giam cầm bởi quá khứ thì có khi chỉ cần nhìn một cảnh vật thì nhớ lại kỷ niệm đau buồn xưa. Nghe lại một giọng nói, nhớ đến người đã làm đau lòng mình mà không hề biết. Đi đâu, làm gì cũng không thoát được kỷ niệm quá khứ!
Chắc chắn không ai có thể xóa đi những hình ảnh, kinh nghiệm đó trong trí ức. Nhưng KT dạy chúng ta có thể qua sức mạnh của lời Chúa, sự nhắc dạy của ĐTL, sự động viên của gia đình, anh chị em trong Chúa mà thoát ra được ngục tù của quá khứ. Đây là ý nghĩa của câu quên lửng sự ở đằng sau.
Không phải chỉ có đau buồn, mất mát, tủi nhục mới là chủ tù đáng sợ, nhưng thành công, danh vọng, tài của cũng có thể là chủ tù. Có người chỉ sống với những ngày tháng vàng son, với những thành công rạng rỡ trong quá khứ. Họ sẽ kể cho qv nghe về những ngày trước đây, những kinh nghiệm trước đây, những thành quả trước đây. PL nói: Hỡi anh chị em, về phần tôi, tôi không tưởng rằng đã đạt đến mục đích, nhưng tôi cứ làm một điều: quên lửng sự ở đằng sau, mà bươn theo sự ở đằng trước.
KT dạy chúng ta có những điều nên, cần nhớ, và có nhiều điều nên quên đi. Chúng ta cần bỏ lại sau lưng những điều sau đây:
1. Đau khổ, Mất mát, thua lỗ, thất bại và cả thành công, thắng lợi - tiếp tục gậm nhấm, tiếc nuối, than khóc cũng sẽ không phục hồi lại được những mất mát. Dù có đổ nước mắt bao nhiêu chúng ta cũng không làm cho người đã qua đời sống lại, tiền của mất trở lại. Quên đi ở đây không có nghĩa là hoàn toàn tẩy xóa đi những kỷ niệm xưa với người thân yêu đã qua đời, nhưng ý thức rằng chúng ta cần tiếp tục cuộc sống, cần bươn theo sự đằng trước chứ không thể dừng lại mãi ở kỹ niệm, dù kỹ niệm đó có đẹp đẽ, thơ mộng, lý tưởng đến mấy.
Một nhà viết kịch nổi tiếng HK tên Tennesse Williams kể một câu chuyện thương tâm nhưng vô cùng ý nghĩa về một cặp tình nhân tên Jacob và Lila. Cha Jacob là chủ một tiệm sách muốn con mình đi học đại học và có tương lai khác hơn là bán sách. Jacob chỉ có một ý nguyện là lấy Lila, là người bạn anh yêu thời còn niên thiếu (childhood sweetheart). Đang khi học đại học, cha Jacob bị bệnh rồi qua đời. Anh bỏ học trở về, lập gia đình với Lila và quản lý tiệm sách. Lila là một thiếu nữ xinh đẹp, có giọng hát rất tuyệt vời và hơn hết có một mơ ước được làm một ca sĩ nổi tiếng. Khi gặp được một người khen giọng hát cô và mời cô đi hát ở Âu Châu cho một đoàn kịch, cô quyết định nhận lời. Khi nghe tin đó, Jacob cố tìm mọi cách để khuyên vợ mình ở lại nhưng không được. Dù đau lòng đến đứt ruột, anh tiễn biệt vợ mình và tra cho nàng chiếc chìa khóa chính của tiệm sách.
Jacob vùi đầu vào việc đọc sách để quên đi nỗi đau khổ khi Lila ra đi. Nhiều năm sau đó, một ngày trong mùa Giáng Sinh, khi Jacob đang đọc sách như mọi ngày thình lình cửa tiệm mở, một người phụ nữ bước vào. Người đó chính là Lila. Nhưng Jacob không hề nhận ra người vợ xưa mà mình đã có lần yêu thương hơn cả mọi điều trong cuộc sống. Ông hỏi với giọng thản nhiên: “Thưa bà có cần mua sách gì?” Lila trả lời: “Vâng, tôi muốn mua lại một quyển sách nhưng đã quên mất tên sách rồi!”
Rồi Lila kể cho Jacob nghe về chuyện trong quyển sách tưởng tượng của hai người trẻ tuổi yêu thương nhau, lấy nhau và sống trong một tiệm sách. Chuyện cũng kể về người vợ vì ham mê sự nghiệp, tiếng tâm mà rời bỏ chồng. Ngày ra đi, chồng trao cho chiếc chìa khóa chính của tiệm. Nhưng lạ thay khi nghe kể Jacob không hề thay đổi sắc diện. Lila ý thức rằng Jacob quên tất cả và chỉ còn nhớ rằng ông vẫn còn đang chờ đợi vợ mình và vẫn còn đang đau khổ.
Lila khóc và bảo “Anh nhớ không, anh nhớ đi, câu chuyện của Lila và Jacob” Một vài phút sau, Jacob chậm rãi trả lời “Câu chuyện này nghe quen lắm. Tôi nhớ đã đọc qua đâu đó. Hình như đây là câu chuyện của tác giả Nga Leo Tolstoi.” Trong nước mắt Lila để lại chiếc chìa khóa cửa tiệm, ra đi. Jacob trở lại bàn để tiếp tục đọc sách quên đi nỗi đau buồn mất vợ!
Chúng ta phải cẩn thận để tránh như Jacob, khóc than cả đời, chạy trốn cả đời vì những mất mát trong quá khứ mà quên đi hiện tại và tương lai.
Tôi không có ý làm nhẹ gánh nặng của quá khứ đối với một số người bị hành hung về tinh thần, thể xác, đặc biệt tình dục. Nhưng có ích lợi gì khi tiếp tục bị giam hãm bởi quá khứ đen tối, đau buồn?
2. Lời khen tặng, chê bai – ai sống hoài về những lời khen tặng và thành công trong quá khứ chẳng khác nào người mộng du, đang ngủ say mà vẫn tiếp tục đi tới.
Sự khen tặng trong quá khứ có thể hôm nay hoặc ngày mai sẽ đổi sang những lời chỉ trích thậm tệ nhất. Nhiều năm trước đây có một người (không phải là tín đồ hội thánh) khen tặng tôi nức nở vì tôi làm gương giống như PL, lưỡng nghiệp, không nhận lương hội thánh mà vẫn hầu việc Chúa. Sau đó cũng chính người đó chỉ trích MS lưỡng nghiệp này dành không đủ thời gian cho HT, thiếu đức tin, không như những MS khác dâng trọn thời gian để hầu việc Chúa. Tôi không nói chúng ta không cám ơn người khen tặng và lấy đó làm sự động viên, nhưng tôi nghĩ chúng ta cần tránh đời sống và đức tin chỉ xây trên nền của sự khen tặng.
Chính đoàn dân đông reo hò Hô-sa-na, con vua Đa-vít, trải áo, lá trên đường khi ĐCJC vào thành Jêrusalem, nhưng chỉ tuần lễ sau đó một số người đó cũng hò reo hãy đóng đinh nó đi.
Lời chỉ trích, chê bai, mai mỉa, trách móc có lúc như dao nhọn đâm thẳng vào tim khiến cho chúng ta bỏ cuộc. Hơn nữa sinh ra oán trách Chúa, người, sinh ra nghi ngờ, cay đắng.
3. Lỗi lầm, tội lỗi của người - lỗi mình còn dễ quên nhưng lỗi người thì khó quên lắm! Nhưng nếu có ai phạm lỗi cùng mình, chúng ta cũng nên tha thứ, bỏ qua rồi quên đi. Chúa dạy rõ chúng ta phải tha thứ vì nếu không tha thứ chính chúng ta cũng sẽ không được tha thứ. Hơn nữa chính chúng ta là nạn nhân đầu tiên của lòng hờn giận, oán trách, buồn phiền người làm lỗi cùng mình.
Giô-sép đã làm điều đó khi ông đặt tên hai con trai mình. Giô-sép đặt tên đứa đầu lòng là Ma-na-se, vì nói rằng: Đức Chúa Trời đã làm cho ta quên điều cực nhọc, và cả nhà cha ta. Người đặt tên đứa thứ nhì là Ép-ra-im, vì nói rằng: Đức Chúa Trời làm cho ta được hưng vượng trong xứ mà ta bị khốn khổ (STK 41:51-52)
BƯƠN THEO SỰ ĐẰNG TRƯỚC
Hỡi Anh em, về phần tôi, tôi không tưởng rằng đã đạt đến mục đích, 14 nhưng tôi cứ làm một điều: quên lửng sự ở đằng sau, mà bươn theo sự ở đằng trước, tôi nhắm mục đích mà chạy, để giựt giải về sự kêu gọi trên trời của Đức Chúa Trời trong Đức Chúa Jêsus Christ.
Hai điều cần chú ý câu 14 nhưng tôi cứ làm một điều: quên lửng sự ở đằng sau, mà bươn theo sự ở đằng trước, tôi nhắm mục đích mà chạy.
Thứ nhất: PL nói tôi cứ làm một điều. Một điều? Ông có ý gì? Tập trung, focus.
Chúng ta thường không tập trung. Việc gì cũng muốn làm; việc gì cũng xem là quan trọng. Chúng ta như ánh sáng không tập trung, thiếu tập trung nên không thể chiếu xa. Để có thể tập trung, qv phải biết hai điều: 1) Ân tứ của tôi là gì? 2) Với ân tứ đó tôi phải làm gì để tập trung đem lại lợi ích hơn hết cho công việc Chúa, cho gia đình, cho cá nhân?
Thứ hai: Quên những điều đằng sau để làm gì? Để bươn theo sự ở đằng trước. Khi chạy đua không ai vác ba-lô chục ký lên mình cả. Người chạy phải bỏ hết những đồ nặng, đồ vướng bận để chạy cho nhanh. Huống chi nếu bị giam trong tù ngục của quá khứ thì làm sao chạy cho được?
PL hàm ý rằng dù trong bất kỳ cảnh ngộ nào của đời sống thì ông vẫn tiếp tục chạy cuộc đua đến được giải thưởng. Khi chạy có người bên phe mình, động viên, hò reo cỗ võ. Cũng có người bên phe khác, chê bai, reo hò không phải cỗ võ nhưng để làm nản lòng. Dù thế nào, người chạy cần tập trung đến mức đến để có thể hoàn tất cuộc đua. Không vì lời khen tặng mà dừng lại cuối chào hay dùng trà. Cũng không vì lời chê mà bỏ cuộc.
Bươn theo đằng trước có nghĩa là nhìn tới trước, tới mục đích, nhìn ĐCJC là cội rễ của đức tin mà bước đi, mà hoàn tất cuộc chạy. Chớ nhìn vào hoàn cảnh, hay người chung quanh. Vì hoàn cảnh có thể không thuận lợi, thậm chí bế tắc, tuyệt vọng. Vì người chung quanh có thể khiến chúng ta chán nán, hoài nghi, thậm chí cay đắng.
Nếu chỉ nhìn về quá khứ, dừng lại ở quá khứ thì chúng ta có thể sẽ tiếp tục sống trong sự nghi ngờ, cay đắng vì thấy những lỗi lầm của người chung quanh. Hay thỏa lòng, tự phụ với thành công đạt được, hay tiếc nuối. Nếu chỉ nhìn vào hoàn cảnh thì có lúc chúng ta sẽ bỏ cuộc vì nghĩ rằng không cách nào tôi có thể tiếp tục, nói chi đến phát triển.
Những gì đã qua không ai có thể trở ngược lại dòng thời gian mà thay đổi cả. Quá khứ có thể là tên chủ tù ghê sợ, nhưng quá khứ cũng có thể làm một thầy dạy giỏi. Kinh nghiệm trong quá khứ giúp cho sự bươn theo sự trước. Người đã vấp ngã, thất bại, nếu hiểu được lý do, rút ra được bài học sẽ là người thành công trong tương lai.
Người quên sự đằng sau, bươn theo sự đằng trước là người có thể thay đổi sự hiểu biết về ý nghĩa, mục đích, giá trị của quá khứ. Cùng một thất bại, một người nản chí bỏ cuộc, một người xem là một bài học để làm tốt hơn. Khi bị chê bai, chỉ trích, có người nản chí bỏ cuộc hay sanh ra cay đắng, thù hằn tìm cách trả thù “ta sẽ cho mầy biết tay”; lại có người lắng nghe, chủ ý xem có điều gì đúng trong lời chỉ trích, chê bai đó để thấy được phần nào cái cột trong mắt mình.
Qv nhớ câu chuyện về Giô-sép. Bị các anh bán làm nô lệ nơi xứ xa. Bị vu oan, tù đày chỉ vì muốn làm điều phải. Bị lãng quên trong ngục sau khi giúp người. Nhưng Giô-sép quên đi sự đằng sau, bươn theo sự đằng trước mà tiếp tục mục đích ĐCT dùng ông là để cứu cả dân sự Ai-cập và cứu cả gia đình, cha và các anh. Giô-sép nhìn quá khứ của ông, nhìn những bạc đãi, đau khổ, nô lệ, tù đày, ông biết Chúa trong mọi sự và trên mọi sự. Chính suy nghĩ này khiến ông vững tin vào ĐCT mà tiếp tục.
Câu chuyện người con trai hoang đàng cũng dạy chúng ta bài học này. Người con hoang đàng khi đã ý thức mình phạm tội cùng Trời và cùng cha, thì ăn năn và quyết định trở về xin cha tha tội. Nhưng người anh, dù sống trong nhà cùng nhà, nhưng luôn nghĩ về những điều trong quá khứ: Nầy, tôi giúp việc cha đã bấy nhiêu năm, chưa từng trái phép, mà cha chẳng hề cho tôi một con dê con đặng ăn chơi với bạn hữu tôi. Nhưng nay con của cha kia, là đứa đã ăn hết gia tài cha với phường điếm đĩ rồi trở về, thì cha vì nó làm thịt bò con mập! (Lu-ca 15:29-30) Anh quên rằng con ở cùng cha luôn, hết thảy của cha là của con.
TRUNG TÍN BƯỚC ĐI VỚI CHÚA
Hỡi Anh em, về phần tôi, tôi không tưởng rằng đã đạt đến mục đích, nhưng tôi cứ làm một điều: quên lửng sự ở đằng sau, mà bươn theo sự ở đằng trước, tôi nhắm mục đích mà chạy, để giựt giải về sự kêu gọi trên trời của Đức Chúa Trời trong Đức Chúa Jêsus Christ. Vậy, hễ những người trọn vẹn trong chúng ta, phải có ý tưởng đó; và nếu anh em tưởng đàng khác, Đức Chúa Trời cũng sẽ lấy sự đó soi sáng cho anh em. (Phi-líp 3:14-15)
Để đạt mục đích Chúa gọi, để đoạt được giải ĐCJC dành cho, chúng ta cần sự kiên trì. Đời sống tín đồ, công việc phục vụ không phải là cuộc chạy nước rút, nhưng là cuộc chạy đường trường.
Qv chú ý trong cuộc chạy đường dài (marathon), rất đông người bắt đầu. Nhưng đường càng dài, thời gian càng lâu, số người thưa ra. Số đến đích không nhiều.
Nhiều năm trước đây tôi đọc một quyển sách nhỏ có tựa là Many aspire, Few attain (Nhiều người mong ước, ít người đạt được). Ý chính của sách là bước đi với Chúa, con đường hầu việc Chúa là con đường hẹp, ít người đi nên nhiều người bắt đầu nhưng ít người hoàn tất. Những người hoàn tất không phải là người đặc biệt, đầy ân điển, sức mạnh, đầy đức tin, nhưng là những người cậy sức Chúa kiên trì tiếp tục dù có lúc vấp ngã, thất bại, phạm tội. Như lời Ê-sai viết: Ngài ban sức mạnh cho kẻ nhọc nhằn, thêm lực lượng cho kẻ chẳng có sức. 30 Những kẻ trai trẻ cũng phải mòn mỏi mệt nhọc, người trai tráng cũng phải vấp ngã. 31 Nhưng ai trông đợi Đức Giê-hô-va thì chắc được sức mới, cất cánh bay cao như chim ưng; chạy mà không mệt nhọc, đi mà không mòn mỏi. (Ê-sai 30:29-31)
Cụ thể cho năm mới này, mỗi qv cần làm gì? Tôi xin được nhắc lại những điều chúng ta cần trừ ra (quên đi), chia sẻ (làm cho bớt lại), cộng vào và nhơn thêm khi bươn tới trước:
Tình yêu thương; Trái Thánh Linh; Ghen tức, cay đắng, hờn giận; Cải lẩy, bất hòa; Hiểu biết lời Chúa; Dâng hiến; Tha thứ; Lời mai mỉa,châm chọt, chỉ trích, đả phá; Tính tham lam, ô uế, luông tuồng; Đức tin, trưởng thành trong Chúa; Công việc, gánh nặng; Niềm vui; Nỗi buồn, mất mát, khó khăn; Tiền của; Công sức, thời gian cho công việc Chúa; Người trung tín, đáng tin cậy; Người tham gia, cộng tác, giúp đở; Truyền bá Tin Lành; Lời nói nhân hậu, động viên, khích lệ; Gương tốt với gia đình, hội thánh, cộng đồng; Lòng tương trợ; Nhận lỗi, xin tha thứ
Đây là bài giải đáp của tôi:
Cộng Vào: Hiểu biết lời Chúa; Tình yêu thương; Trái Thánh Linh; Dâng hiến; Tha thứ; Niềm vui; Lời nói nhân hậu, động viên, khích lệ; Nhận lỗi, xin tha thứ
Trừ Ra: Cải lẫy, bất hòa; Lời mai mỉa, chỉ trích, đả phá; Tính tham lam, ô uế, luông tuồng; Ghen tức, cay đắng, hờn giận;
Nhơn Thêm: Người trung tín, đáng tin cậy; Đức tin, trưởng thành trong Chúa; Người làm việc, tham gia, cộng tác, giúp đở; Ảnh hưởng tốt với gia đình, hội thánh, cộng đồng; Trái Thánh Linh
Chia Sớt: Công việc, gánh nặng; Nỗi buồn, mất mát, khó khăn; Tiền của; Công sức, thời gian cho công việc Chúa
Tôi tin chắc rằng mọi người, dù là người chưa tin Chúa cũng muốn dự phần, tham gia vào một hội thánh có bài toán giải trên. Bài toán đó sẽ đem đến sự hiệp một, đem đến niềm vui, đem đến một bản sắc (identity) vô cùng đặc biệt, đáng hảnh diện. Vì những điều qv cộng vào, trừ ra, nhân thêm, chia bớt mà hội thánh trong mấy năm qua có sự hiệp một, có rất nhiều niềm vui, phấn khởi. Đừng để ma quỉ làm mất đi điều hết sức quí báu này.
