Đối Với Người Nghèo
Ngọc Huỳnh Bích · 1 tháng 5, 2026
Bài viết phê bình thái độ phán xét của người giàu đối với người nghèo, nhưng nhắc nhở rằng Đức Chúa Trời là Đấng đồng cảm với tất cả mọi người, đặc biệt là người bất hạnh. Là những người theo Đức Chúa Trời, chúng ta cần có tâm tình như Đức Chúa Giê-su, sẵn sàng thương xót, giúp đỡ và bênh vực những kẻ yếu thế trong xã hội.
Đối Với Người Nghèo Tác phẩm văn xuôi “Bánh pudding của người nghèo và bánh vụn của người giàu” (xuất bản năm 1854) của nhà văn nổi tiếng Hoa Kỳ, ông Herman Melville, đã phản ánh sự châm biếm về cách người giàu phán xét người nghèo mà không hiểu hoàn cảnh của họ. Trong quyển sách này, ông Melville có một câu nói mà nhiều người biết đến, đó là: “Trong số tất cả những giả định phi lý mà con người đặt ra về chính đồng loại của mình, chẳng có điều gì vượt quá hầu hết những lời chỉ trích nhắm vào thói quen của người nghèo—những lời lẽ đó được nói từ những người được sống trong nhà cao cửa rộng, được sưởi ấm đầy đủ và được ăn uống no đủ.” Đây là một trong những câu nói có ý phê bình xã hội, được trích dẫn thường xuyên nhất của ông Melville, và thường được sử dụng trong các cuộc thảo luận về giai cấp, lòng trắc ẩn và sự mù quáng về đạo đức. Ông Melville đã phơi bày một sự thật vượt thời gian: Những người sống thoải mái, đầy đủ, thường cảm thấy mình có quyền phán xét những người đang phải vật lộn với cuộc sống khó khăn, thiếu thốn - những người nghèo, thất thế trong xã hội! Về mặt tâm lý, thường thì những người giàu có, sống sung sướng, họ không hiểu được những hoàn cảnh đáng thương, những bất công, và yếu thế của người nghèo - những người “không may mắn”. Một số người nghĩ rằng, sự giàu có, dư dật là do nỗ lực cá nhân, mà quên rằng, có những điều kiện khác ảnh hưởng lớn, như là: hoàn cảnh gia đình, cơ hội được giáo dục, môi trường xã hội, đều đóng vai trò rất lớn trong sự hình thành đời sống của con người. Một “Nghiên cứu về người giàu và sự đồng cảm” của ông Paul Piff (UC Berkeley) cho thấy rằng: Người giàu có xu hướng ít đồng cảm hơn; ít nhận ra khó khăn của người nghèo; và dễ phán xét hành vi của người nghèo.(1) Tuy nhiên, không phải người giàu nào cũng có thái độ khinh dễ, đoán xét, hay xem thường người nghèo. Những con số ước lượng tổng hợp từ những nghiên cứu khác nhau là trong khoảng 30% - 60% người giàu không đồng cảm với người nghèo.(2) Nhưng phước hạnh thay, Đức Chúa Trời là Đấng đồng cảm với mọi người, đặc biệt đối với người nghèo, đơn côi, thất thế! Ngài đã ban Con Một của Ngài, Chúa Giê-su Christ, xuống thế gian làm người như chúng ta, để cảm nhận đủ mọi hoàn cảnh. Ngài đồng cảm, thương xót và giải cứu chúng ta khỏi sự chết khủng khiếp dưới hỏa ngục, như sứ đồ Phao-lô đã bày tỏ, “Hãy có đồng một tâm tình như Đấng Christ đã có, Ngài vốn có hình Đức Chúa Trời, song chẳng coi sự bình đẳng mình với Đức Chúa Trời là sự nên nắm giữ; chính Ngài đã tự bỏ mình đi, lấy hình tôi tớ và trở nên giống như loài người; Ngài đã hiện ra như một người, tự hạ mình xuống, vâng phục cho đến chết, thậm chí chết trên cây thập tự” (Phi-líp 2:5-8). Vì vậy, chúng ta cần có “tâm tình như Đấng Christ” - đồng cảm và thương xót những người bất hạnh, nghèo khổ - “Chớ làm sự chi vì lòng tranh cạnh hoặc vì hư vinh, nhưng hãy khiêm nhường, coi người khác như tôn trọng hơn mình. Mỗi người trong anh em chớ chăm về lợi riêng mình, nhưng phải chăm về lợi kẻ khác nữa” (Phi-líp 2:3-4). Chúng ta cần nhìn Chúa Giê-su, bắt chước Ngài, có lòng thương xót, sẵn sàng giúp đỡ những ai có nhu cầu, “... yên ủi những kẻ ngã lòng, nâng đỡ những kẻ yếu đuối, phải nhịn nhục đối với mọi người” (1 Tê-sa-lô-ni-ca 5:14b); “Hãy thương xót như Cha các ngươi hay thương xót” (Lu-ca 6:36). Trong Cựu Ước, Đức Chúa Trời đã quở trách những kẻ làm tròn bổn phận tôn giáo nhưng lại thờ ơ với người bị áp bức. Ngài muốn họ tự xét và nhận ra lỗi lầm của mình, nên Chúa đã hỏi họ, “Sự kiêng ăn mà ta chọn lựa, há chẳng phải là bẻ những xiềng hung ác, mở những trói của ách, thả cho kẻ bị ức hiếp được tự do, bẻ gãy mọi ách, hay sao? Há chẳng phải là chia bánh cho kẻ đói, đem những kẻ nghèo khổ đã bị đuổi đi về nhà mình, khi thấy kẻ trần truồng thì mặc cho, và chớ hề trớ trinh những kẻ cốt nhục mình, hay sao” (Ê-sai 58:6-7). Chính Chúa là Đấng giàu lòng thương xót, Ngài “... tỏ lòng yêu thương Ngài đối với chúng ta, khi chúng ta còn là người có tội, thì Đấng Christ vì chúng ta chịu chết” (Rô-ma 5:8). Vì thế, Ngài muốn chúng ta cũng bênh vực, giúp đỡ người yếu thế hơn, “Hãy mở miệng mình binh kẻ câm, Và duyên cớ của các người bị để bỏ. Khá mở miệng con, xét đoán cách công bình, Và phân xử phải nghĩa cho người buồn thảm và nghèo nàn” (Châm ngôn 31:8-9). Là Cơ Đốc Nhân, chúng ta phải là người có lòng quan tâm, thương xót, bênh vực người nghèo; hầu cho người đời không lên án, chỉ trích chúng ta là người đạo đức giả. Ông Herman đã lên án những người giàu, vì họ không cảm thông người nghèo, vô tình tỏ thái độ, lời nói đoán xét! Hãy nhớ rằng, “Kẻ giàu và người nghèo đều gặp nhau; Đức Giê-hô-va đã dựng nên cả hai” (Châm-ngôn 22:2). Hãy tôn trọng tất cả mọi người, tìm cách giúp họ đến với Chúa, vì Đức Chúa Trời tạo dựng nên mọi người tốt lành trong ý Ngài! Nguyện xin Chúa đầy tràn tấm lòng chúng con bằng tình yêu đời đời của Ngài, để chúng con biết quan tâm, đồng cảm, giúp đỡ người lân cận cả thể xác lẫn tinh thần; xin cho chúng con sự khôn ngoan dẫn dắt họ đến biết và tin nhận Chúa trước khi Chúa Giê-su tái lâm! Amen! Trong xã hội, muôn màu muôn vẻ, Người giàu sang cùng kẻ nghèo nàn, Đều do Chúa đã định ban, Mọi người tất cả ngang hàng với nhau! Không thiên vị ai cao ai thấp, Chúa công bình, bất chấp thời gian, Ngài yêu thương cả trần gian, Dạy ta phải sống sẻ san với người! Hãy thương xót, nói lời yên ủi, Mở miệng mình bênh vực kẻ câm, Nhân lành, đồng cảm, thật tâm, Giúp người biết Chúa, nhận ân điển Ngài!
(1) Piff, P. K., et al. (2012). Higher social class predicts decreased prosocial behavior. (2) Con số 30–60% là ước lượng tổng hợp từ: 60% (Pew Research); 45–55% (kết luận từ các thí nghiệm của Piff về đồng cảm và phán xét); 30–40% (các nghiên cứu về just‑world bias trong nhóm thu nhập cao) Pew Research Center (2014). Most Americans say the government doesn’t do enough to help the middle class. Fiske, S. T., Cuddy, A. J., & Glick, P. (2007). Universal dimensions of social cognition: warmth and competence. Lerner, M. J. (1980). The Belief in a Just World: A Fundamental Delusion. Sidanius, J., & Pratto, F. (1999). Social Dominance: An Intergroup Theory of Social Hierarchy and Oppression.
Chủ đề